Wanneer u een kleine hoeveelheid beton nodig heeft, is het maken hiervan met cement een haalbare klus voor de doe-het-zelver. Hoewel de term 'cement maken' vaak wordt gebruikt, bedoelen we in de praktijk meestal het maken van metselspecie of mortel. Cement zelf is een grondstof, een fijngemalen bindmiddel (voornamelijk bestaand uit calciumwaterstofsilicaat), dat door het te mengen met andere materialen en water wordt verwerkt tot een plastische massa die hard wordt.
De samenstelling van beton en specie
Beton bestaat uit vier grondstoffen. Voor het mengen van beton met de juiste verhoudingen is er een handig ezelsbruggetje: de 1-2-3-verhouding. Dit staat voor: 1 deel cement, 2 delen betonzand, en 3 delen grind, alles berekend in kilogram. Voeg hier nog 0,5 deel schoon leidingwater aan toe en u heeft een goede basis om beton te maken.
Voor normaal beton volstaat Portland cement of lichter gekleurd hoogovencement. Wat betreft het zand, kies bijvoorbeeld voor scherpzand of Rijnzand. Voor het grind is een korrelgrootte van 4/16 of 4/32 geschikt.
Wanneer we spreken over het maken van metselspecie, is de standaard mengverhouding: 1 deel cement en 3 delen zand. De exacte samenstelling is echter in de praktijk een kwestie van kennis en ervaring en wordt mede bepaald door de toepassing waarvoor de metselspecie wordt gebruikt.
Variaties in mengverhoudingen voor metselspecie
Voor het metselen van buitenmuren met harde gevelklinkers wordt vaak een mengadvies van 1 deel cement, 3,5 delen zand en een kwart deel kalk geadviseerd. Voor dezelfde klus, maar dan met zachtere kalkzandsteen, wordt een andere verhouding geadviseerd: 1 deel cement, 9 delen zand, en 2 delen kalk. De juiste verhouding voor metselspecie moet dus worden bepaald op basis van het type steen en de plaats van het metselwerk (binnen of buiten).
Het proces van beton en specie maken
Om zelf beton te maken, kunt u de volgende stappen volgen:
- Zorg ervoor dat de betonmolen altijd schoon is.
- Zet uw materialen en grondstoffen dicht bij elkaar, zodat u niet te veel hoeft te sjouwen.
- Voeg eerst de droge stoffen â cement, zand en eventueel grind of kalk â goed met elkaar.
- Voeg vervolgens het cement toe, samen met de helft van het zand.
- Tot slot voegt u de overige grondstoffen toe.
- Voeg water toe. Met meer water wordt de specie vloeibaarder en makkelijker te verwerken. Te veel water vermindert echter de bindingskracht en kan leiden tot krimpscheuren na het drogen.
Tijdens het maken van de specie kan de verhouding handig gecontroleerd worden door in de bak met specie een gleuf te trekken. Als die gleuf zijn vorm behoudt en zich niet met water vult, kloppen de verhoudingen.
Tips voor het maken van specie
- Als je te veel water hebt toegevoegd, voeg dan ook meer van de andere grondstoffen toe in de 1-2-3-verhouding zoals hierboven genoemd.
- Voor het maken van metselspecie heb je een metselkuip en een emmer nodig. Bij grotere hoeveelheden is een mixer aan te raden. Als je geen mixer hebt, kun je ook een troffel gebruiken om de specie te mixen.
- Voor de doe-het-zelver zijn zakken met metselcement te koop waar in de gewenste verhouding zand en water aan toegevoegd moeten worden. Op de zak staat vermeld hoeveel water je moet toevoegen.
Problemen met zand en de sterkte van beton
Het type zand dat wordt gebruikt, kan invloed hebben op de sterkte van het beton. Zo kan straatzand te fijn van korrel zijn, waardoor het korrelskelet van grind en zand ongelijkmatig verdeeld is. Voor een dekvloer is sterkte echter meestal geen issue. Een te grote hoeveelheid aanmaakwater heeft een veel grotere invloed op het resultaat dan het type zand.
Het is ook belangrijk om op te letten dat er niet te veel leem in het zand zit. Hoewel er in principe geen leem in straatzand hoort te zitten, wordt in de praktijk vaak opvulzand geleverd in plaats van straatzand. Dit kan de waterbehoefte vergroten.
Als het zand dat gebruikt wordt, afkomstig is van onder een oude betonvloer, kan er veen of klei in zitten. In dat geval is het aan te raden om, indien u op de vloer gaat tegelen, een wapeningsnetje in de deklaag aan te brengen. Voor een dekvloer is grof grind niet nodig. Als u straatzand (korrelgrootte 0-0,5 mm) combineert met grind in korrelgrootte 2-5 mm, komt u in de buurt van vloerzand.
Het is raadzaam om eerst een beetje mortel uit te proberen om de juiste verhouding zand en grind te testen voordat u de hele vloer maakt.
Waterdicht maken van specie en beton
Een nadeel van traditioneel gemaakte specie is dat deze niet waterdicht is, wat kan leiden tot problemen met optrekkend vocht. Gelukkig is er een effectieve oplossing: Cementmix.
Cementmix kan rechtstreeks worden toegevoegd aan de speciekuip, emmer of cementmolen in dezelfde verhouding als u water zou hebben gebruikt. Het product werkt van binnenuit en verbindt alle deeltjes in het beton, specie en mortel met elkaar. De dampdoorlaatbaarheid blijft behouden, wat belangrijk is voor een goede klimaat- en waterhuishouding in gebouwen. Door het waterkerende effect van Cementmix kan er ook geen water doordringen tot het staal van gewapend beton, waardoor betonrot geen kans krijgt. Dit biedt een permanente en volledige bescherming tegen indringing van water.
Cementmix is eenvoudig te verwerken en geschikt voor ieder type cement. Het droogproces gaat iets sneller dan met gewoon water. Het is aan te raden om bij het eerste gebruik te starten met een proefstukje om er een goed gevoel bij te krijgen.
Cementmix maakt beton, cement en mortel door en door waterdicht.
Kant-en-klare oplossingen en professioneel advies
Als het maken van beton met cement te veel moeite kost, kunt u ook kiezen voor kant-en-klare zakken beton waar alleen water aan toegevoegd hoeft te worden. Op de verpakking staat vermeld hoeveel water u moet toevoegen.
Voor grotere projecten of duurzame oplossingen is zelf cement maken minder praktisch. In dergelijke gevallen is het raadzaam om professioneel advies in te winnen, bijvoorbeeld bij een stabiliteitsingenieur of de fabrikant van het cement. Voor het verstevigen van oud, slecht metselwerk kunnen ook oplossingen uit de renovatie- en restauratiewereld soelaas bieden.
Voor het maken van hoogwaardige betonvloeren of het renoveren ervan, kunt u contact opnemen met specialisten op dit gebied. Zij kunnen u adviseren over passende oplossingen.