Wilt u asbest verwijderen (saneren) of inventariseren? Dan moet u een certificaat hebben voor het werken met asbest van risicoklasse 2 of 2a (hoog risico). Bedrijven die asbest verwijderen of inventariseren met een geldig certificaat staan in het register voor asbestinventarisatie en -verwijdering. Dit register wordt bijgehouden door Stichting Ascert.
Wat is een certificaat en waarom heeft u het nodig?
Certificaten tonen aan dat u op een professionele en veilige manier met asbest kunt werken. Er zijn verschillende certificaten, zoals:
- Procescertificaat voor asbestinventarisatie
- Procescertificaat voor asbestverwijdering
- Persoonscertificaat (DAV-1, DAV-2, DTA)
U kunt een certificaat aanvragen bij één van de organisaties die door het Ministerie van SZW is aangewezen als certificerende instelling (CI). Deze organisaties geven aan het register (Ascert) door wie een certificaat heeft gekregen, als een certificaat is ingetrokken of wanneer iemand geschorst is.
Organisaties en certificatie-typen
De organisaties voor procescertificaten en persoonscertificaten staan vermeld in de officiële documenten. In de certificatieschema’s voor procescertificaten en persoonscertificaten staat precies beschreven aan welke eisen u moet voldoen om een certificaat te krijgen voor het verwijderen of inventariseren van asbest.
< tagimg>Overzicht certificatie-instellingen en schema’sBuitenlandse asbestverwijderaars
Een asbestverwijderaar uit het buitenland die tijdelijk of vast in Nederland wil werken, moet zich melden bij een certificerende instelling voordat hij met het werk begint. Een buitenlandse asbestverwijderaar moet aan dezelfde eisen voldoen als een Nederlandse asbestverwijderaar. Deze persoon moet ook de Nederlandse taal voldoende begrijpen en spreken om het werk veilig te kunnen doen en om ernstige ongevallen te voorkomen. De certificerende instellingen kunnen controleren of een buitenlands certificaat gelijkwaardig is aan het Nederlandse certificaat.
Alle stappen in het proces mogen alleen door daarvoor gecertificeerde bedrijven worden uitgevoerd. U mag niet zelf aan de slag of een willekeurige bouwondernemer deze verwijderingsklus laten uitvoeren. Dit is strafbaar en u brengt uzelf en derden hiermee in gevaar. De gemeente en de Nederlandse Arbeidsinspectie controleren hier streng op.
Wanneer mag u nog zonder certificaat werken?
In een zeer beperkt aantal gevallen mag een particulier of een niet-gecertificeerd bedrijf bepaalde toepassingen verwijderen. De hieronder beschreven stappen zijn niet bedoeld voor die situaties.
Wets- en planmatige context
Het wetsvoorstel dat een verbod op asbestdaken mogelijk moest maken (2024), is door de Eerste Kamer verworpen. Dit betekent dat er voor asbestdaken geen wettelijke verwijderplicht geldt. Als u sloop- of renovatieplannen heeft kan een asbestinventarisatie vaststellen of het toegepaste asbest verweerd is en of medewerkers blootgesteld kunnen worden aan asbestvezels. Als de toepassing niet makkelijk beschadigt, is het meestal veilig genoeg.
Drie fasen van asbest verwijdering
Het verwijderen van asbest bestaat uit 3 stappen. Stap 1 is altijd een asbestinventarisatie. Daarna vindt de verwijdering plaats (inclusief afvoer en stort). En tot slot is er een eindcontrole. U moet altijd een officiële asbestinventarisatie laten uitvoeren door een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf. Een inventarisatie van een bedrijf zonder dit certificaat is voor de verwijdering ongeschikt en niet toegestaan. U (of uw aannemer) bent vrij om elk bedrijf te kiezen zolang dit maar over een certificaat beschikt.
Verwijderingsbedrijven die aanbieden zonder inventarisatierapport te verwijderen, zijn strafbaar. Dit geldt dan ook voor u als opdrachtgever. Het is handig om de verplichte meldingen bij asbestverwijdering door het asbestverwijderingsbedrijf te laten uitvoeren. Op basis van het Besluit Bouwerken Leefomgeving moet er minimaal 4 weken voor de aanvang van de verwijderingswerkzaamheden melding gedaan worden bij de gemeente. Wanneer u beschikt over een asbestinventarisatierapport, kunt u een asbestverwijderingsbedrijf opdracht geven om het asbest te verwijderen. Maak afspraken over welke asbest er precies verwijderd wordt en hoe.
Beheer en afval tijdens sanering
Tijdens een inventarisatie zal er vaak op meerdere plekken asbest gevonden worden. Je bent meestal niet verplicht om alle aangetroffen asbest te laten verwijderen. Beheersbaar wil zeggen dat er geen asbestvezels (meer) vrij kunnen komen. Het behoort tot de werkzaamheden van de saneerder om het asbestbevattende afval af te voeren en naar een stortplaats te vervoeren. Ook hier gelden strenge voorschriften: het asbest moet luchtdicht en dubbel verpakt worden voordat het buiten het saneringsgebied komt. De hoeveelheid die afgevoerd wordt, moet overeenkomen met de hoeveelheid die in het werkplan staat.
De saneerder, of een hiervoor geselecteerd bedrijf, voert het afval af. Sloopmelding: op basis van het Besluit Bouwwerken Leefomgeving moet er minimaal 4 weken voor de aanvang van de verwijderingswerkzaamheden melding gedaan worden bij de gemeente. Bij deze melding dient onder meer een asbestinventarisatierapport gevoegd te worden. Startmelding: Het asbestverwijderingsbedrijf doet dit via een melding in het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS). Na een sanering moet een eindcontrole worden uitgevoerd. Bij een buitensanering bestaat deze eindcontrole uit een visuele inspectie door een bedrijf dat hiervoor geaccrediteerd is. Pas na de eindcontrole, mag de saneringslocatie weer door anderen betreden worden. De eindcontrole is voor u een garantie dat de sanering zorgvuldig is uitgevoerd.
Een eindcontrole hoeft trouwens niet te betekenen dat alle asbest is verwijderd. De eindcontrole ziet dan ook alleen toe op het gesaneerde gebied of gebouwonderdeel. Ook dient de saneerder op de eerste werkdag na de beëindiging van de werkzaamheden de gemeente hiervan in kennis te stellen. Vervolgens moet het eindinspectielaboratorium de resultaten van de eindmeting melden.
Scheiding tussen inventariseren en verwijderen
Bedrijven die inventariseren, mogen geen asbest verwijderen en bedrijven die asbest verwijderen mogen zelf niet inventariseren. Zo wordt een zekere onpartijdigheid gewaarborgd. Tip: Het loont om van tevoren onderzoek te doen naar de bedrijven die u het best passen. Er zijn ook bedrijven die u het hele proces uit handen nemen. Ook in dat geval blijft gelden dat er verschillende bedrijven ingehuurd worden om de afzonderlijke stappen van het verwijderingsproces uit te voeren. Vaak regelt een verwijderingsbedrijf ook het bedrijf wat de inventarisatie doet en het laboratorium.
België en Kiwa Belgium certificatie
De Codex Boek VI, Titel 4, legt criteria vast waaraan een asbestverwijderend bedrijf verplicht is te voldoen, om door de Belgische Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg erkend te worden. Eén van die criteria is het verplicht behalen van een certificaat dat aantoont dat u een kwaliteitsborgingsysteem toepast en dat u over de technische en organisatorische onderlegdheid beschikt om volgens de Belgische wetgeving te werken. Via Kiwa Belgium kan u dit certificaat behalen. De certificatie begint met een beoordeling van de documentatie van uw asbestverwijderingssysteem. Vervolgens wordt een werkplan voor een audit opgesteld, waarin is beschreven wanneer welke afdelingen worden geëvalueerd. Voor de couveusezak en hermetische zone is de erkenningsprocedure beschreven in de Codex Boek VI, Titel 4. Audit door een geaccrediteerde certificatie-instelling (Kiwa Belgium). Tijdens deze audit worden de criteria van de checklist BELAC 2-405 geverifieerd. Aanvraag erkenning bij FOD WASO. De bevindingen van de audit en de werfbezoeken worden vastgelegd in een rapport. Indien tekortkomingen worden gesignaleerd heeft het bedrijf een vooraf bepaalde termijn om maatregelen te treffen. Voldoet het systeem, dan reikt Kiwa Belgium een certificaat uit. Op basis van een door u ingevuld aanvraagformulier wordt een prijsvoorstel opgesteld afhankelijk van de aard en de grootte van uw bedrijf.
Risicoklassen en hun betekenis
Het verwijderen van asbest is aan strikte regelgeving gebonden. Bij verwijdering van asbest uit gebouwen, uit objecten en vanaf het maaiveld moet eerst inventarisatie plaatsvinden van de aanwezigheid van het asbest. Als blijkt dat er asbest aanwezig is, wordt per asbesthoudende toepassing vastgesteld in welke risicoklasse de verwijdering van het asbest valt. Er zijn 3 risicoklassen. Bij verwijdering van asbest uit de bodem gelden aparte voorwaarden.
Risicoklasse 1: Als de verwijdering van het asbesthoudende materiaal is ingedeeld in risicoklasse 1, dan wordt de blootstellingsnorm (grenswaarde) niet overschreden. Het risico is beperkt; daarom hoeft het asbest niet te worden verwijderd door een gecertificeerd bedrijf. In sommige gevallen mogen ook particulieren asbest verwijderen.
Risicoklasse 2/2a: Als uit de asbestinventarisatie blijkt dat verwijdering alleen veilig mogelijk is in risicoklasse 2 of 2a, dan betekent dit dat de grenswaarde wordt overschreden. Er is dan sprake van een onacceptabel risico; werkzaamheden mogen alleen door een gecertificeerd bedrijf worden uitgevoerd. Gecertificeerde bedrijven hebben specialistische kennis, specifieke apparatuur en vakkundig opgeleide werknemers.
Zelf aan de slag of opdrachten geven
Verwijdering van asbest vereist expertise en naleving van strikte regels. U mag niet zelf aan de slag of een willekeurige bouwondernemer deze verwijderingsklus laten uitvoeren. Een officiële inventarisatie is essentieel en rapport moet worden toegevoegd aan sloopmelding. Start- en eindmetingen dienen correct te worden uitgevoerd en gerapporteerd.
< tagimg>Praktische stapsgewijze afbeelding: asbest saneringChecklist en praktische tips
- Vraag altijd naar certificaten van het verwijderingsbedrijf en inventarisatiebedrijf.
- Controleer het Ascert-register voor geldige certificaten.
- Geen verwijdering zonder inventarisatierapport; laat rapport bij sloopmelding voegen.
- Plan meldingen minimaal 4 weken vooraf bij de gemeente.
- Behandel asbestafval volgens strikte verpakkings- en transportregels.
Wanneer u gaat verbouwen of slopen, controleer altijd of u met asbest in aanraking kunt komen en laat zo nodig een inventarisatie uitvoeren. Voor concrete stappen en checklisten kunt u naar checklistasbest.nl verwijzen.
tags: #certificatie #instelling #asbest