Gevel Het ROCKWOOL gevelisolatie assortiment biedt isolatieoplossingen voor spouwmuren, vliesgevels, HSB gevels en geventileerde gevels. Met het ROCKWOOL MetaalbouwSysteem bieden we een oplossing voor de isolatie van metalen gevels. Wand Onder de naam Rocksono biedt ROCKWOOL verschillende steenwol producten voor het isoleren van houten- en lichte metalen scheidingswanden of voorzetwanden. Het Rocksono assortiment is tevens geschikt voor het isoleren houten gevelelementen en houten vloer- en plafondconstructies. Vloer Het ROCKWOOL assortiment biedt vloerisolatie oplossingen voor houten, zwevende en betonnen vloeren. De Rockfloor producten zijn geschikt voor isolatie van steenachtige en houten dekvloeren. Plat dak Het ROCKWOOL assortiment voor platte daken bevat isolatiematerialen voor zowel losliggende als mechanisch bevestigde, gebrande en koudverkleefde dakbedekkingsystemen.
De R-waarde geeft het warmte-isolerend vermogen van een materiaallaag aan, vaak gebruikt als isolerende waarde van muren, vloeren, daken. De R is de warmteweerstand van een materiaallaag. Met Rc wordt de totale R-waarde aangegeven van een constructie (spouwmuur, combinatievloer, dubbelglas e.d. (excl. overgangsweerstanden); denk bij de R aan Resistance (weerstand) en bij de c van Rc aan construction, dus alle materialen van de constructie excl. overgangsweerstanden buiten de constructie).
Berekening van de R-waarde is primair afhankelijk van de materialen waaruit de te onderzoeken constructie bestaat. De materiaalsoort wordt aangegeven door de λ-waarde (de warmtegeleidingscoëfficiënt). Hoe hoger de warmtegeleidingscoëfficiënt hoe slechter de isolatie (de warmte wordt immers beter geleid). Om de warmteweerstand te bepalen wordt de materiaaldikte, in meter, gedeeld door de λ-waarde. Hoe hoger de materiaaldikte, hoe beter de isolatie, een dubbel zo dikke laag heeft proportioneel ook een dubbel zo goede warmteweerstand. De formule is R = d / λ waarbij:
- R = warmteweerstand in m2 K / W
- d = dikte van het materiaal in m
- λ = warmtegeleidingscoëfficiënt in W / m K
Vaak wordt λreken genomen, d.w.z. voorbeeld berekening rc-waarde van een spouwmuur, geschikt voor bijna-energieneutraal bouwen; klik voor groter! Rc = R constructie (het pakket aan "materialen" dat de warmte passeert, d.w.z. Rm1 + Rm2 + Rm3 enz. Rt = R totaal (d.w.z. Rc = Rtot + Re + Ri, afhankelijk van de context).
In de praktijk wordt de Rc-waarde bepaald door het totaalpakket aan maatregelen en het volledig bouwfysische systeem. De Rd-waarde geeft de isolerende werking van het isolatiemateriaal afzonderlijk weer, terwijl de RC-waarde de isolerende werking van de gehele constructie beschrijft. Rd-waarde berekenen gebeurt via Rd = d / λ. Rc-waarde is de optelsom van de Rd-waardes plus potentieel rekening houdend met luchtlagen en koudebruggen in de constructie.
Belangrijke begrippen en voorbeelden uit de praktijk
De U-waarde is de omgekeerde van de totale R-waarde: U = 1 / Rtotaal. Voor een gevel met Rtotaal van 2,5 m2K/W is de U-waarde 0,40 W/m2K. Volgens normen vanaf 2015 moet de R-waarde voor gevels minimaal 4,5 m2K/W (oftewel maximaal 0,22 W/m2K) zijn in bepaalde bouwsituaties. Warmteverlies, warmtestroom is afhankelijk van delta T, oppervlak en de duur dat warmte door de constructie stroomt.
Bij schuine daken en spouwmuren spelen afschotplaten een rol. Omdat de afschotplaten in dikte variëren, reken je met de gemiddelde dikte per baan. Onder schuine daken gebruik je vaak b-keus PIR-platen met aluminium cachering. Door de aluminiumlaag werk je direct luchtdicht en dampremmend af; zorg voor een goede aansluiting en ventilatie aan de koude zijde.
Bij gevels is de spouwhoogte of -breedte vaak beperkt. Dankzij de lage λ van PIR kun je met relatief dunne platen toch een hoge Rc bereiken. Op vloeren profiteer je van de hoge drukvastheid van PIR. Je rekent de richtdikte vanuit de gewenste Rc, kiest een dikte die binnen je vloeropbouw past en controleert in de specificaties of de druksterkte voldoende is voor de belasting (bijvoorbeeld zwevende dekvloer, tegelvloer, zware binnenwanden).
Richtwaarden en normen uit het Bouwbesluit
De minimale isolatiewaarde is bij renovatie voor het dak: 2,0, voor de vloer: 2,5 en voor de gevel: 1,3. Bij nieuwbouw is dat voor dak: 6,3, vloer: 3,7 en gevel: 4,7. Deze normen zijn vastgelegd in het bouwbesluit. De Rc-waarde heeft betrekking op de isolerende werking van de gehele constructie; vaak wordt echter alleen de Rd-waarde van het isolatiemateriaal gebruikt om het materiaal te kiezen om aan te sluiten bij bouwbesluit-eisen.
De lambdawaarde (ƛ) geeft de warmtegeleiding van het isolatiemateriaal aan. Een lagere lambdawaarde betekent beter isoleren, maar de λ-waarde is onafhankelijk van de dikte van het materiaal. PIR heeft doorgaans een lage λ (ongeveer 0,022 W/mK), waardoor het mogelijk is om met dunne platen toch hoge Rc-waarden te halen. EPS heeft daarentegen lagere isolatiewaarden en laat warmte sneller door.
Een voorbeeldberekening van Rd en Rc uit het materiaal is illustratief:
- Rd = 0,200 m / 0,036 W/mK = 5,56 m2K/W
- Rc = Rd(1) + Rd(2) + Rd(3) + ... (afhankelijk van de constructie) + Rsi + Rse
Voor toepassing en subsidie-eisen zijn de waarden als volgt relevant: voor dak, muur en vloer is vaak 3,5 m2K/W vereist voor subsidie; spouwmuurisolatie vereist 1,1 m2K/W. De Rc-waarde kan hoger uitvallen bij moderne, zeer energiezuinige woningen, soms boven 10 m2K/W in passiefhuizen.
Praktische rekentools en tabellen in dit onderwerp
Isolatiematerialen hebben verschillende isolatiewaarden, uitgedrukt als Rd, Rc en lambda. rd-waarde en rc-waarde zijn de termen die het meest gebruikt worden. Rd-waarde berekenen kan met een rekentool door lambda en dikte in te vullen. Rc-waarde is de som van de Rd-waardes en houdt rekening met bouwkundige details zoals luchtlagen en koudebruggen.
In de onderstaande tabel zetten we enkele typische waarden en materialen neer ter referentie:
| Materiaal | λ-waarde (W/mK) | Rd bij 100 mm (m2K/W) |
|---|---|---|
| PIR (λ ≈ 0,023) | 0,023 | 4,35 |
| Glaswol | 0,042 | 2,38 |
| EPS | 0,035 | 2,86 |
| XPS | 0,032 | 3,12 |
Een voorbeeldberekening uit de praktijk: een spouwmuur met metselwerk (dikte 0,10 m, λ = 1) geeft R ≈ 0,10 / 1 = 0,1 m2K/W; een luchtgevulde spouw geeft R ≈ 0,15 m2K/W; isolatiemateriaal PIR met 0,10 m dikte geeft R ≈ 4,3 m2K/W. Samen met Re en Ri levert dit Rtotaal van circa 4,8 m2K/W op, wat voldoet aan een Rc-minimum van 4,5 m2K/W.
Als u wilt weten welke PIR-dikti- en λ-waarden het beste passen bij uw dak, gevel of vloer, kunt u de rekentool gebruiken die bovenaan deze pagina beschreven staat en de situatie naar ons doorsturen voor advies.
Wat is het verschil tussen Rc, Rd en lambda-waarde? | Doe-het-zelf met Hauster
Toepassing en tips voor de praktijk
- Controle tijdens de uitvoering en na oplevering (luchtdichtheidstest) is zeer belangrijk. Rc-waarden van zeer energiezuinige woningen kunnen zelfs boven de 10 m2K/W uitkomen. - Bij gevels is de spouwhoogte- of breedte vaak beperkt; PIR met lage λ biedt mogelijkheden voor hoge Rc met dunne lagen. - Voor dak- en vloeropbouw geldt: kies materialen die aansluiten op de benodigde Rc-waarden en houd rekening met koudebruggen en ventilatie om comfort te waarborgen. - Subsidie-eisen: Rd-waarde en Rc-waarde zijn bepalend; Rd gebeurt vaak bij renovatie met concrete diktes en λ-waarden van het gekozen materiaal.
Samenvatting van kernbegrippen
De Rd-waarde geeft de isolerende werking van één materiaal weer; dit is dikte gedeeld door λ. De Rc-waarde geeft de isolerende werking van de volledige constructie weer en houdt rekening met meerdere lagen en constructiedetails. De λ-waarde is de warmtegeleiding van het isolatiemateriaal; hoe lager λ, hoe beter de isolatie bij dezelfde dikte. De U-waarde is de omgekeerde van Rtotaal en geeft het warmteverlies per vierkante meter weer bij een temperatuurverschil.
< tagimg>Legenda en kernbegrippen: Rd, Rc, lambda, Rtotaal, U-waarde