Voor het klimaat is het goed om minder gas te verbruiken. Een modulerende klokthermostaat in de woonkamer helpt daarbij. Zo'n thermostaat laat de cv-ketel op verschillende standen branden, dat noemen we 'moduleren'. Als er minder warmte nodig is, brandt de ketel ook minder hard. Op deze manier werkt je cv-ketel een stuk zuiniger dan met een eenvoudige aan-uit klokthermostaat.
Hoe werkt moduleren en waarom is het handig?
Met een modulerende thermostaat werkt je cv-ketel slimmer en zuiniger. De thermostaat 'praat' met je cv-ketel en geeft door hoe hard of zacht de ketel moet branden. Een cv-ketel die op een laag pitje brandt, is een stuk zuiniger dan een ketel die voluit brandt. Moduleren bespaart zo’n 3% op de stookkosten. Een modulerende klokthermostaat kost zo’n €150 en biedt automatische eenzuinige stookprogramma's, met extra’s zoals bediening op afstand via de smartphone of zelflerend opwarmen.
Thermostaatknoppen op radiatoren: wat kun je ermee?
Op elke radiator, convector of vloerverwarming kun je een thermostaatknop zetten. Zo'n knop, ook wel thermostaatkraan genoemd, kan een paar procent besparen op je verwarmingskosten en voorkomt dat het te warm wordt in de kamer. Stand 3 is ongeveer 20 graden. In kamers waar je niet bent, draai je de knop dicht. In de woonkamer heb je vaak géén thermostaatknoppen nodig; de klokthermostaat op de muur regelt daar de verwarming en de radiatorkranen in de woonkamer kunnen volledig open blijven staan.
Kosten en terugverdientijd
Thermostaatknoppen kosten circa €30 per knop; elektronische radiatorkranen met afstandsbediening zijn duurder. Als je een nieuwe radiator laat plaatsen, kun je meteen een thermostaatknop laten plaatsen; dat kost bijna niets extra. Nieuwe ketel of warmtepomp: sinds 10 maart 2020 moeten kamers afzonderlijk regelbaar zijn. In de woonkamer gebruik je een klokthermostaat; in andere kamers kun je thermostaatkranen plaatsen. De terugverdientijd hangt af van de ruimte en het gebruik.
Nieuwe systemen en OpenTherm
OpenTherm is de standaard voor modulerend verwarmen; veel ketels en thermostaten ondersteunen OpenTherm. Merkspecifieke aansluitingen bestaan ook en kunnen extra functies bieden, zoals uitgebreidere storingscodes. Een moduleren systeem werkt beter via OpenTherm of merkspecifieke aansluitingen dan via een puur aan-uit aansluiting.
Slimme thermostaten en zone-warmte
Slimme thermostaten bedien je meestal via een app en kunnen zelflerend zijn. Ze leren je dagschema en kunnen radiatorknoppen koppelen om per kamer te verwarmen. Zoneverwarming (zonering) regelt per kamer of zone de temperatuur; dit kan efficiëntie verhogen, maar vereist extra thermostaten en een juiste installatie.

Belangrijke voordelen van slimme sturing
- Op afstand bedienen via smartphone; instellen van temperatuur per kamer of zone.
- Zelflerend gedrag: leert opeenvolgende ritmes en past de verwarming aan.
- Weersafhankelijke regels: pas de aanvoer van cv-water aan bij kouder of zachter weer.
- Geofencing en automatisering: verwarming gaat aan wanneer je bijna thuis bent.
In de woonkamer hoef je geen radiatorknoppen te gebruiken; de klokthermostaat stuurt de ketel aan. Voor kamers buiten de woonkamer kun je radiatorknoppen gebruiken om per kamer warmte te regelen. Een slimme combinatie van radiatorknoppen en een centrale klokthermostaat zorgt ervoor dat de ketel alleen brandt waar en wanneer dat nodig is.

Aansluiten en installatie-informatie
- Zorg dat de cv-ketel spanningsvrij is alvorens te werken.
- Verwijder oude thermostaatdraden en sluit ze aan op de nieuwe slimme thermostaat volgens de handleiding.
- Controleer de klemmen en eventuele OpenTherm- of merkspecifieke aansluitingen; verkeerd aansluiten kan moduleren beperken of beschadigen.
- Reset de cv-ketel indien nodig en test de werking met de nieuwe thermostaat.
Tado slimme thermostaat aansluiten: tips hoe je het zelf moet installeren | GAMMA
Noviteiten en praktische tips
Netatmo laat zien hoe een slimme thermostaat op vrijwel elke cv-ketel en warmtepomp aangesloten kan worden. Het algoritme leert wanneer het huis verwarmd moet worden en kan per ruimte regelen met radiatorknoppen. Sommige systemen bieden zone-verwarming, afstandsbediening en integratie met domotica. Bij een slecht geïsoleerd huis is het verstandig eerst te isoleren voordat je een slimme thermostaat installeert.
Veelgestelde vragen en praktijktips
Bedank voor de aandacht aan de vraag hoe een systeem met slimme knoppen direct de ketel kan aansturen; in de huidige generatie systemen werken radiatorknoppen samen met een centrale thermostaat die de ketel aanstuurt. Een combinatie van slimme radiatorknoppen en een centrale modulerende klokthermostaat kan de ketel efficiënter laten draaien en de energierekening verlagen. Als je budget beperkt is, kun je starten met radiatorknoppen op de belangrijkste ruimtes en later uitbreiden naar een centrale slimme thermostaat met OpenTherm-ondersteuning.