OpenTherm protocol met Intergas cv-ketel: hoe het werkt en wat je kunt optimaliseren

T1 is de temperatuur gemeten door aanvoersensor S1 (als je S1 los trekt gaat de temperatuur t1 naar -31,81). En t3 is de temperatuur gemeten door retoursensor S2 (als je S2 los trekt gaat de temperatuur t3 naar -31,81).Temperatuur t2 wordt volgens mij niet direct gemeten in de ketel (er zijn naast S3 voor het tapwater ook niet meer temperatuursensoren te vinden in mijn ketel), maar berekend aan de hand van S1 en S2. Het lijkt iets van een gemiddelde te zijn waarbij S1 1 keer wordt meegewogen en S2 2 keer wordt meegewogen, dus (S1+S2+S2)/3.

Enkele meetwaarden en interpretatie

  • Enkele meetwaarden van mijn ketel als voorbeeld:s1=-3181, s2=1215, s3=3435 (S1 los)
  • s1=2031, s2=-1467, s3=-3181 (S2 los)
  • s1=2031, s2=2096, s3=2056
  • s1=-3181, s2=-3200, s3=-3181 (S1 en S2 los)

Temperatuur t2 wordt in de IDS software echter wel aangeduid als de aanvoer temperatuur. De retourtemperatuur (S2) en S1 worden hier in de IDS software ook uberhaupt niet getoond. Je gebruikt een verouderde webbrowser.

1. 2. 3. 4. kan ik tijdelijk zoals Honeywell aan geeft overgaan op ruimte themperatuur regeling? Zie dat het nog niet overloopt van reacties. Ben ook bezig deze vraag te tackelen.

1; Jij, via de intergas. 2; Geen idee, dat ‘open therm’ is helemaal niet zo open. Ketelfabrikanten blokkeren of decoderen bepaalde functies waardoor onderlinge uitwisselbaarheid teniet wordt gedaan. 3; Nee, je hebt de voeler van en op de intergas. Die WA op de ketel begreep ik niet zo, men had het maar over de dagtemperatuur, terwijl ik op die ketel nergens een klok kan vinden.

Blijkt dat men met dagtemperatuur het schakel moment van de thermostaat bedoeld. Dus de thermostaat schakelt aan bij vraag. Dat is wat ik er tot op heden van begrijp. Hou er wel rekening mee dat die thermostaat normaal bij sterk wisselende buiten temperaturen door de ‘zelflerende functie’heel traag achter de feiten aanloopt. Zou ook wel is de oplossing voor het ‘ijskoude’ vloerverwarmings effect kunnen zijn.

In de boeken wordt zo weinig over het "Opentherm protocol" geschreven dat je dus ook niet weet wie wanneer het voortouw neemt. Maar als je het goed begrijp kan je met de Honeywell thermostaat in de huiskamer dan niet meer overschakelen naar ruimte-temp. Is dat wel eens nodig?

Dat gaf ik al aan, voor een fabrikant is dat dan nog goed te doen. Maar het is natuurlijk ten hemel schreiend om er dan als klusser/ consument na heel veel gedoe er achter te komen dat het dan weer niet onderling uitwisselbaar is. Maar als je het goed begrijp kan je met de Honeywell thermostaat in de huiskamer dan niet meer overschakelen naar ruimte-temp. Jawel, die blijft zich als een soort van kamerthermostaat gedragen, het ding heeft immers geen weet van de buitentemperatuur. Is dat wel eens nodig?

Hier op de site zin mensen die klagen over een ijskoude vloer in zomer voor of naseizoen, alleen omdat de vloer niet meer aangewarmd wordt omdat de ‘thermostaat’ de ketel volledig uitschakelt bij de gevraagde ruimtetemperatuur. Later kunnen we als nog het een en ander bezien. Het is trouwens zeer apart dat er in deze betrokken materie vrij weinig bijval van de ‘tycoons’ op dit forum is. Die vereniging is ook niet bedoeld voor particulieren Henkp.

In 2008 telde de vereniging 48 leden, dit zijn de fabrikanten die de opentherm protocol willen toepassen in hun producten. De vereniging helpen ook om het protocol verder te ontwikkelen. De ketel bezit in feite alle functies die gestuurd kunnen worden door een opentherm thermostaat. De thermostaat bepaalt wat er gebeurt binnen de ondersteunde funties, de ketel volgt deze instructies op.

Op vraag 1, 2 en 3 zal je de handleidingen er op na moeten slaan. En dan is ook de thermoknop op de vloerverwarming nog een parameter die ik ook aan de buitentemperatuur moet aanpassen. Dit protocol zorgt er voor dat de ketel gaat moduleren (gelijkmatig verwarmen) op basis van de huidige en de gewenste temperatuur door het brander-niveau aan te passen. De meest bekende fabrikant welke gebruik maakt van OT is Honeywell, een universeel merk dat zich geheel richt op regelingen.

Vaillant ecoTEC Pure: in tegenstelling tot het Ecotec Plus model is er bij de Pure serie van Vaillant geen OpenTherm module aanwezig. OpenTherm is een communicatie-protocol, een OpenTherm ketel bestaat dus eigenlijk niet.

Bij een hybride warmtepomp is het gebruikelijk om een back-upvoorziening aan te sluiten voor het geval de warmtepomp de woning niet meer zelfstandig kan verwarmen. Het binnendeel of de controller van de Remeha warmtepomp verbindt met de cv-ketel via het OpenTherm-protocol of via een aan/uit-regeling. Remeha-warmtepompen ondersteunen OpenTherm echter niet in combinatie met alle cv-ketels.

Let op: De Mercuria en Eria tower hebben geen Opentherm back-up mogelijkheid. Deze warmtepompen zullen aan/uit worden aangesloten op de back-up.

Bedankt voor de feedback! Een slimme CV-ketel koppelen aan Home Assistant is een van de meest rendabele stappen die u als huiseigenaar kunt zetten. De gemiddelde Nederlandse woning verbruikt volgens CBS Statline jaarlijks zo’n 1.500 tot 2.200 m³ aardgas voor ruimteverwarming. Door uw CV-ketel slim aan te sturen via Home Assistant - op basis van aanwezigheid, buitentemperatuur en dagpatronen - daalt dat verbruik met 15 tot 25 procent. Dat betekent een jaarlijkse besparing van €200 tot €350 bij een gasprijs van circa €1,45 per m³ in 2026.

Slimme CV-ketel en OpenTherm: basiskeuzes

In deze gids behandelen we alle stappen: van de keuze voor het juiste protocol tot de eerste automatisering in Home Assistant. U hebt geen geavanceerde technische kennis nodig - de meeste koppelingen zijn binnen een middag gerealiseerd.

Slimme CV-ketel Home Assistant: welk protocol past bij u?

Voordat u hardware aanschaft, is het verstandig om te bepalen via welk protocol u uw CV-ketel wilt aansturen. Er zijn drie gangbare opties voor Nederlandse huishoudens: OpenTherm - het meest efficiënte protocol. OpenTherm communiceert digitaal met de ketel en regelt de watertemperatuur trapsgewijs (modulerend). Dit levert 10 tot 15% extra gasbesparing ten opzichte van eenvoudige aan/uit-sturing.

On/off (relais) - eenvoudigste en goedkoopste optie (€15-€40), maar minder efficiënt omdat de ketel altijd op maximale watertemperatuur draait. Proprietary Wi-Fi/Zigbee interfaces - fabrikantspecifieke adapters van merken als Bosch (EasyControl), Remeha (eTwist) of Nefit. Werken via cloudintegratie of lokale API.

Voor de meeste moderne CV-ketels - denk aan Remeha, Nefit, Intergas, Vaillant of De Dietrich - is OpenTherm de beste keuze. Controleer in uw ketelhandleiding of de aanduiding “OT” of “OpenTherm” vermeld staat bij de klemmenstrook. De populairste optie in Nederland is de OTGW (OpenTherm Gateway), een open-source hardware-interface die op basis van een PIC-microcontroller werkt. De OTGW plaatst u tussen uw bestaande thermostaat en de ketel, zodat Home Assistant berichten kan onderscheppen én versturen.

Hardware

ProtocolPrijs (2026)LokaalOTGW (Nodo-shop)OpenTherm€45-€65JaOpentherm Adapter (DIY ESP32)OpenTherm€20-€35JaHeatpump/boiler controller (Compit)OpenTherm + relais€89-€120JaRemeha eTwist + HA-integratieProprietary cloud€150-€200Nee

De OTGW is verreweg de populairste keuze binnen de Nederlandse Home Assistant-community. U koopt de kant-en-klare versie bij Nodo-shop.nl voor circa €55 inclusief behuizing. De installatie bestaat uit het ontkoppelen van de twee draden van uw huidige thermostaat bij de ketel en het tussenschakelen van de OTGW. Dit vereist geen elektricien - de lage spanningen (12-24V DC) zijn veilig voor doe-het-zelvers.

Hebt u nog geen goed beeld van welke domoticahub het beste bij uw situatie past, lees dan eerst de vergelijking in ons artikel over Home Assistant versus Homey voor slim wonen.

Stap voor stap: OpenTherm met Home Assistant installeren

Stap 1: OTGW aansluiten op de CV-ketel Zet de ketelstroom uit via de groepenkast. Verbind deze draden met de ingang van de OTGW (aangeduid als “Thermostat”). Polariteit maakt voor OpenTherm niet uit.

Stap 2: OTGW verbinden met Home Assistant De OTGW communiceert via seriële poort (USB) of Wi-Fi (als u de ESP-variant hebt). Installeer in Home Assistant de integratie OpenTherm Gateway (OTGW) via HACS of de officiële add-on store. Voer het IP-adres of USB-pad in. Na een herstart verschijnen automatisch entiteiten zoals climate.cv_ketel, sensor.ketelwatertemperatuur en binary_sensor.vlam_aan.

Stap 3: Eerste automatisering instellen Ga naar Instellingen ’ Automatiseringen in Home Assistant. Maak een nieuwe automatisering met de trigger “Tijd” (bijv. 06:30) en de actie “Stel klimaatentiteit in op 20°C”. Voeg een tweede automatisering toe die de temperatuur terugzet naar 16°C wanneer niemand thuis is. Koppel dit aan aanwezigheidsdetectie via Home Assistant voor maximale besparing.

Geavanceerde automatiseringen voor maximale besparing

De werkelijke kracht van Home Assistant zit in combinaties van meerdere sensoren en automatiseringen. Hieronder drie praktische scenario’s die Nederlandse huishoudens direct kunnen implementeren:

  • Buitentemperatuurcompensatie Verbind een buitentemperatuursensor en laat Home Assistant de stooklijn automatisch aanpassen. Bij een buitentemperatuur boven 12°C schakelt de verwarming volledig uit; bij -5°C gaat de aanvoertemperatuur naar maximaal 75°C. Dit principe - weersafhankelijk regelen - levert op jaarbasis 8 tot 12% gasbesparing op vergeleken met een vaste stooklijn, aldus Milieu Centraal.
  • Dynamische tarieven en gasverwarming Hebt u een warmtepomp als back-up of een hybride installatie, dan kunt u de elektrische component aansturen op basis van dynamische energieprijzen. Zelfs bij een puur gasgestookte ketel profiteert u indirect: door ’s nachts de woonruimte iets voor te verwarmen (thermische massa benutten) op momenten dat de gasprijs laag is, bespaart u op piekmomenten.
  • Kamersgewijze regeling via TRV’s Combineer de CV-ketelkoppeling met slimme radiatorkranen (TRV’s) op Zigbee-basis. Elke kamer krijgt een eigen temperatuurdoelstelling; Home Assistant stuurt de ketel aan op basis van welke TRV’s actief warmtevraag hebben. Dit voorkomt dat de ketel draait terwijl alle kamers al op temperatuur zijn - een veelgemaakte verspilling.

Monitoring via het energiedashboardDe OTGW-integratie levert tientallen sensorwaarden op: aanvoer- en retourwatertemperatuur, modulatiepercentage, vlambewaking en warmwaterstatus. Voeg deze toe aan uw Home Assistant-energiedashboard via de long-term statistics-functie. Zo ziet u per dag, week en maand hoeveel uur de ketel heeft gebrand en bij welke buitentemperatuur. Dit zijn exacte gegevens die u kunt gebruiken om uw stooklijn verder te optimaliseren.

Een goed ingericht dashboard maakt de besparing inzichtelijk. Gebruik de handleiding voor het Home Assistant energiedashboard inrichten om uw gasverbruiksdata overzichtelijk weer te geven naast uw elektriciteitsdata. Wilt u ook uw totale energieverbruik vanuit de slimme meter monitoren, combineer de keteldata dan met de P1-meter. De P1 meter installeren met Home Assistant beschrijft hoe u beide databronnen samenvoegt in één overzicht.

Kosten, terugverdientijd en subsidie

De totale hardwarekosten voor een OTGW-koppeling bedragen €55 tot €80 voor de gateway, plus eventueel €18 tot €45 per Zigbee-TRV per kamer. Voor een gemiddelde woning met vijf radiatoren komt u op een investering van €145 tot €305. Bij een jaarlijkse gasbesparing van €250 (15% op een gasrekening van €1.667) is de terugverdientijd één tot twee jaar.

Directe subsidie op een slimme CV-ketelkoppeling bestaat in 2026 niet als zelfstandige maatregel. Vervangt u tegelijkertijd uw CV-ketel door een hybride warmtepomp, dan komt u in aanmerking voor de ISDE-subsidie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). In 2026 bedraagt deze subsidie €1.875 tot €3.750 afhankelijk van het vermogen van de warmtepomp. De slimme aansturing via Home Assistant verhoogt dan de efficiëntie van de warmtepomp en verkort de totale terugverdientijd verder. Zie ook: ISDE-aanvraag stappenplan.

Let op: voor ingrijpende werkzaamheden aan de gasinstallatie zelf is een erkend installateur verplicht conform de Nederlandse Rijksoverheid-regelgeving. Het koppelen van de OTGW op de lage-spanningsklemmen van de thermostaat valt hier niet onder.

Veelgemaakte fouten en tips

  • Thermostaattemperatuur te hoog instellen: elke graad lager bespaart 6% op gaskosten. Stel 19°C in voor de woonkamer overdag en 16°C ’s nachts.
  • Geen retourtemperatuurlimiet instellen: via de OTGW kunt u de maximale retourwatertemperatuur beperken tot 40°C. Dit verlengt de levensduur van de ketel en bevordert condensatie (hogere efficiëntie bij HR-ketels).
  • Cloud-afhankelijke integraties: kies bij voorkeur voor lokale protocollen. Clouddiensten van fabrikanten worden soms stopgezet, zoals Nefit in 2024 tijdelijk deed met hun API.
  • Geen fallback-thermostaat: laat uw bestaande analoge of digitale thermostaat als doorverbinding aangesloten op de OTGW, zodat u ook handmatig kunt bijsturen als Home Assistant onbereikbaar is.

Veelgestelde vragen over slimme CV-ketel en Home Assistant

  • Werkt de OTGW met alle CV-ketels? De OTGW werkt met alle CV-ketels die het OpenTherm-protocol ondersteunen. Dit zijn de meeste Nederlandse ketels van na 2010, waaronder Remeha, Nefit, Intergas, Vaillant, De Dietrich en Atag. Ketels die alleen on/off-sturing ondersteunen vereisen een andere aanpak via een relaismodule.
  • Heb ik een elektricien nodig voor de installatie? Nee. De OpenTherm-klemmen op uw CV-ketel werken op 12 tot 24V DC, een veilige lage spanning. U mag deze zelf aansluiten. Raadpleeg altijd de handleiding van uw specifieke ketelmodel en schakel de stroom naar de ketel uit via de aan/uit-schakelaar voordat u begint.
  • Hoeveel bespaar ik met een slimme CV-ketel via Home Assistant? Bij een gemiddeld Nederlands huishouden met een gasverbruik van 1.800 m³ per jaar ligt de besparing tussen €200 en €350 per jaar. Dit is gebaseerd op een verbruiksreductie van 15 tot 20% door aanwezigheidsgestuurd stoken, weersafhankelijke regeling en een geoptimaliseerde stooklijn.
  • Kan ik de OTGW combineren met mijn bestaande slimme thermostaat? Ja. Uw thermostaat blijft gewoon functioneren; Home Assistant voegt hier een extra besturingslaag aan toe. U kunt de setpoints vanuit zowel de thermostaat als Home Assistant aanpassen.
  • Wat gebeurt er als Home Assistant offline gaat? De OTGW onthoudt de laatste setpoint-instelling en stuurt de ketel daarmee door aan totdat er een nieuw commando binnenkomt. Uw bestaande thermostaat fungeert als fallback. Er is dus geen risico dat u bij een serverstoring zonder verwarming komt te zitten.
  • Is een slimme CV-ketelkoppeling ook interessant bij zonnepanelen? Zeker. Hebt u zonnepanelen en elektrische bijverwarming of een hybride warmtepomp, dan kunt u Home Assistant laten schakelen op zonne-energie-overschot.
Infographic OpenTherm-keten en OTGW-standpunten

tags: #cv #ketel #intergas #een #opentherm #protocol