Hoe standby en sluipverbruik van cv-ketels en randapparatuur te verminderen

Steeds meer mensen gaan bewust om met energie in en om het huis. Maar weet u hoeveel gas en stroom u ónbewust verbruikt? In talloze woningen tikt de energiemeter dag in dag uit onverstoorbaar en onnodig verder - en niemand heeft het in de gaten! Sluipverbruik noemen we dat. Soms is het onvermijdelijk, maar héél vaak kunt u er wél iets tegen doen.

In dit artikel wordt uitgelegd welke factoren bijdragen aan het ongewilde verbruik en hoe u dit kunt terugdringen. Veel cv-ketels hebben een ‘comfort-stand’. Die zorgt ervoor dat er altijd een voorraadje warm water voor u klaar staat. Als u ergens in huis de kraan opendraait, beschikt u vrijwel direct over warm water. Dat is inderdaad heel comfortabel, maar door het warm houden van het water verbruikt u natuurlijk wél gas. In de gebruiksaanwijzing van uw ketel ziet u hoe u de comfort-stand kunt uitschakelen. U moet dan wat langer op warm water wachten en u verbruikt iets meer water, maar u bespaart op het gasverbruik.

Koelkasten en vriezers: tijdloze sluipverbruikers

Koelkasten, vriezers en koel-/vriescombinaties staan dag en nacht aan, het hele jaar door. Daar is weinig aan te veranderen. Maar het is natuurlijk ook weer niet de bedoeling dat uw koel- en vriesapparatuur méér stroom verbruikt dan nodig is. Wilt u dat voorkomen, dan is het om te beginnen verstandig om eens naar de leeftijd van de koelkast of vriezer te kijken. Net als veel andere apparaten zijn koelkasten en vriezers de afgelopen jaren beter, zuiniger en efficiënter geworden. Staat in uw huis een koelkast die al flink op leeftijd is, dan zal de elektriciteitsmeter sneller tikken dan bij een gloednieuw, energiezuinig apparaat.

Een koel-vriescombinatie die tien tot vijftien jaar oud is, verbruikt ruim 200 kWh per jaar méér dan een nieuw apparaat met een Energielabel A+++. Ook de plaats waar uw koel- en vriesapparatuur staat, heeft invloed op het energieverbruik. De meeste koelkasten en vriezers hebben een klimaatklasse N. Dat betekent dat ze prima werken bij een omgevingstemperatuur tussen 16°C en 32°C. Maar staat het apparaat in de garage of in de schuur, dan zal het kwik in de winter wel eens onder de 16 graden duiken en kan het in de zomer warmer worden dan 32 graden. Dat heeft niet alleen een nadelig effect op de werking; uw koelkast of vriezer gaat ook meer energie verbruiken.

Er zijn uitzonderingen, maar in de meeste gevallen geldt dat een koel- of vriesapparaat het beste (en het zuinigste) functioneert als het in de woning zelf staat. Koopt u een nieuwe koelkast, let dan goed op het Energielabel. A+ lijkt heel zuinig, maar verbruikt bijna twee keer zoveel energie als een koelkast met Energielabel A+++.

Elektrische boiler: vaak de grootste sluipverbruiker

In veel woningen is de elektrische boiler de állergrootste sluipverbruiker van elektriciteit. Eigenlijk is dat heel logisch. Een boiler zorgt er namelijk voor dat u altijd over een flinke voorraad warm water beschikt. Om de temperatuur van het water op peil te houden, is voortdurend elektriciteit nodig. Uiteraard verbruikt een kleine keukenboiler minder dan een grotere boiler, die ook het water voor douche en bad warm houdt. Maar stroom slurpen doen ze allemaal; een gemiddelde boiler in een Nederlandse woning verbruikt zo’n 1.500 kWh (ongeveer € 350,-) per jaar.

Wilt u dat stiekeme stroomverbruik verlagen, dan kunt u kiezen voor een slimme, zelflerende boiler. Daarmee kunt u de boiler bijvoorbeeld op afstand aan- en uitzetten én de temperatuur van het water instellen. Ook met een ‘gewone’ elektrische boiler kunt u de temperatuur van het water overigens verlagen. Stelt u de temperatuur niet in op 90 graden maar op 60 graden, dan neemt uiteraard het energieverbruik af.

Radiatoren en warmteverlies

De voorkant van een radiator zorgt ervoor dat het in de kamer lekker warm wordt. De achterkant geeft óók warmte af, maar die verdwijnt grotendeels door de muur naar buiten. Zeker als u in een wat ouder huis woont, met niet of matig geïsoleerde muren, gaat de energie die nodig is voor het verwarmen van de achterzijde van de radiator bijna helemaal verloren. Bij een cv-ketel denken we vooral aan aardgas. Wat lang niet iedereen weet, is dat een cv-ketel ook elektriciteit verbruikt. Vooral bij de wat oudere modellen kan het stroomverbruik flink oplopen. Gaat uw cv-ketel al vijftien jaar of langer mee, dan is het hoog tijd om aan een nieuwe te denken. Daarbij kijkt u natuurlijk éérst naar duurzame alternatieven, zoals een warmtepomp.

Standby, sluimerstand en apparaatgedrag

Misschien wel de meest beruchte sluipverbruiker is de standby-knop of de sluimerstand. Of het nu de televisie is of de computer, de telefoonoplader of een halogeenlamp met een transformator, in de standby- of sluimerstand blijven ze stroom verbruiken. Als het apparaat een uit-knop heeft, is het altijd beter om die te gebruiken dan de standby-knop. Als een cv-ketel niet optimaal functioneert, gaat een deel van de energie verloren. Ook dát is een vorm van sluipverbruik. Regelmatig onderhoud kan voorkomen dat het rendement van uw cv-ketel onnodig laag is. De onderhoudsbeurt door de installateur is een goed moment om ook eens te vragen naar de temperatuur van het water.

Huishoudelijk gedrag en energiebesparing

Soms zijn de meest irritante energieverspillers géén apparaten met een stekker of een gasaansluiting, maar uw eigen huisgenoten. U herkent het vast wel: er branden lampen in een kamer waar niemand is, de thermostaat staat op 21 met de achterdeur open en de douche stroomt onafgebroken maar in de badkamer is niemand te bekennen. Het zijn vormen van sluipverbruik waar geen simpele technische oplossing voor is. In zulke gevallen werkt een goed gesprek meestal het beste.

Cv-ketel: modernisering en kosten

De verwarmingsketel is een van de grootste stroomslurpers in huis, maar tegelijkertijd ook een van de meest onbekende. Veel mensen weten niet dat de cv-ketel naast gas ook veel stroom verbruikt. Bij een verwarmingsketel denken de meeste mensen aan gasverbruik. Niet iedereen staat er bij stil dat deze ook stroom verbruikt. Een verwarmingsketel van voor 2005 bijvoorbeeld verbruikt jaarlijks ongeveer 500 kWh aan stroom, dat is zo'n €200* en meer dan het verbruik van een droger of wasmachine. Het stroomverbruik van de verwarmingsketel wordt veroorzaakt door de ventilator, de regulatie van de temperatuur en met name de circulatiepomp.

*Dit bedrag is gebaseerd op een stroomprijs van €0,40 per kWh.

• Schakel de comfort-stand van cv-ketels uit volgens de gebruiksaanwijzing.
• Controleer de leeftijd van koelkast en vriezer; overweeg bij vervanging energielabel A+++.
• Verlaag de temperatuur van boiler indien mogelijk en gebruik een slimme boiler.
• Beperk warmteverlies via radiatoren door goede isolatie en correcte siting.
• Voorkom standby-verbruik: gebruik uit-schakelaars en kaats geen lichten onnodig aan.
• Laat cv-ketel regelmatig onderhouden en check vooral de circulatiepomp en water-temperatuur.

De belangrijkste boodschap is dat onderhoud, bewust handelen en slimme keuzes bij de apparatuur centraal staan. Een combinatie van technische aanpassingen en bewuster gedrag kan leiden tot aanzienlijk minder sluipverbruik en lagere energiekosten.

tags: #cv #ketel #standby #stroomberbruik #hoog