Dakloosheid en nazorg voor patiënten na ontslag uit het ziekenhuis: mogelijkheden, processen en betaaltitels

Met ingang van 1 januari 2015 is er in de zorg veel veranderd. Belangrijk is dat niet alle zorg meer vergoed wordt door de overheid, thuiszorg of het ziekenhuis. Hier leest u over de verschillende soorten zorg die mogelijk zijn na een ziekenhuisverblijf, welke soorten zorginstellingen er zijn, hoe deze zorg wordt aangevraagd en de kosten ervan. Als u na uw verblijf in het ziekenhuis zorg nodig heeft, bespreekt uw arts of de verpleegkundige dit met u. Dit gebeurt tijdens uw ziekenhuisopname. Pas na uw ingreep of behandeling kan vastgesteld worden welke zorg u nodig heeft.

De transferafdeling van een ziekenhuis, zoals Rijnstate met het Transferbureau, regelt de zorg na ontslag en schakelt in als bekend is dat u thuis of in een andere setting meer zorg nodig heeft dan voorheen. Heeft u recht op professionele zorg buiten het ziekenhuis, dan kunnen transferfunctionarissen de organisatie van deze zorg in gang zetten en u adviseren over zorginstellingen en voorzieningen die u kunnen helpen in de eerste periode na uw opname. Samen met u zoekt de transferfunctie de meest passende zorg, en u kunt een voorkeur voor een zorgaanbieder aangeven.

Infographic: Stappenplan nazorg na ontslag uit het ziekenhuis

Soorten nazorg en wie ze verleent

De zorg na ontslag wordt door allerlei verschillende instellingen geleverd, in diverse vormen. Thuiszorg voor terminaal zieken, psychosociale zorg in de thuissituatie, dagactiviteiten voor ouderen en hulpmiddelen zijn voorbeelden van mogelijkheden die na ontslag aangeboden kunnen worden. Deze zorg wordt soms niet vanuit Rijnstate opgestart; u kunt zich melden bij het WMO-loket van uw gemeente. Hulpmiddelen zoals krukken, rolstoelen, bedverhogers, tilmiddelen en rollators zijn beschikbaar bij thuiszorgwinkels of particuliere bedrijven; lenen, huren of kopen behoort tot de opties.

Terminale thuiszorg wordt geleverd door reguliere thuiszorgorganisaties en is gericht op een zo goed mogelijke kwaliteit van leven in de laatste levensfase. Geriatrische revalidatiezorg (GRZ) is kortdurende en intensieve zorg in een verpleeghuis, met eindverantwoording bij een specialist ouderengeneeskunde, gericht op terugkeer naar zelfstandig wonen en zelfregie bij de patiënt. Verpleeghuisrevalidatie volgt een langer traject en richt zich op herstel na ziekenhuisopname bij patiënten die eerder op verpleeghuisniveau func­tioneerden. Medisch specialistische revalidatie binnen een revalidatiecentrum wordt uitgevoerd door een gespecialiseerd team onder leiding van een revalidatiearts en is meestal bedoeld voor jongeren en actieve patiënten voor wie terugkeer naar zelfstandig wonen het doel is.

Hospice/palliatieve zorg is gericht op patiënten met een levensverwachting van korter dan drie maanden en omvat huiselijke sfeer, verpleegkundige zorg en ondersteuning door vrijwilligers. Zorghotels en logeerkamers bieden tijdelijke verzorging en herstelmogelijkheden wanneer men nog niet veilig thuis voelt of mantelzorgers overbelast zijn. Verzorgingshuizen bieden woon- en zorgconcepten voor mensen die niet meer zelfstandig kunnen wonen; in sommige gevallen is WLZ-indicatie nodig voor langdurige zorg.

Schema: Verschillende nazorgopties na ontslag uit het ziekenhuis

Kosten en financiering van nazorg

De financiering van nazorg kan via verschillende systemen verlopen: Zorgverzekeringswet (Zvw) voor reguliere zorg, WLZ (Wet langdurige zorg) voor langdurige verpleeghuiszorg, en WMO (Wet maatschappelijke ondersteuning) voor maatschappelijke ondersteuning via de gemeente. Voor Zvw geldt meestal geen eigen bijdrage voor de nazorg, maar er is wel een eigen risico van de basisverzekering. WLZ-zorg heeft een inkomensafhankelijke eigen bijdrage via CAK. Bij WMO geldt een eigen bijdrage die door CAK wordt geïnd. De transferverpleegkundige informeert u over de vergoeding en de eventuele eigen bijdragen.

Als u kiest voor een zorghotel of logeerkamer, kunnen hier kosten aan verbonden zijn die u zelf betaalt, afhankelijk van uw zorgverzekeraar en polis. Voor GRZ/ELV, en sommige vormen van revalidatie, kunnen kosten volledig of grotendeels vergoed worden via de basisverzekering. Bij WLZ-zorg kan de eigen bijdrage vanaf de datum van indicatie bij het CAK in rekening worden gebracht. De transferverpleegkundige licht u hierover in tijdens het gesprek.

Overzicht van zorgbudgetten en eigen bijdragen (CAK, Zvw, WLZ, WMO)

Procedure bij ontslag en nazorgplanning

Uw arts bepaalt wanneer ontslag uit het ziekenhuis mogelijk is. De transferverpleegkundige bespreekt dit met u en regelt, in overleg met u en uw naasten, de gewenste nazorg. Indien nodig doet de transferverpleegkundige een aanvraag bij het CIZ voor WLZ-verlener of bij een zorginstelling voor GRZ/ELV, en neemt contact op met de gewenste zorgaanbieder om te controleren of er plek is. Als uw voorkeursinstelling geen plek heeft op de ontslagdatum, wordt er samen gezocht naar een alternatief met passende zorg en beschikbaarheid. Bij wilsbekwaamheid wordt de keuze van een familielid gevolgd, mits dit in het belang van de patiënt is.

Informeren van de medebehandelaars gebeurt via de transferverpleegkundige: gegevens worden gedeeld met thuiszorg, verpleeghuis, verzorgingshuis, zorghotel, huisarts en apotheek zodat de behandeling kan worden voortgezet. U ontvangt een ontslagpakket met informatie over controle en thuisinstructies. De arts informeert ook uw huisarts zodat zij u verder kunnen helpen na ontslag.

Hebt u hulp nodig bij huishoudelijke taken of persoonlijke verzorging, dan regelt het transferbureau vaak via WMO een indicatie bij uw gemeente. Huishoudelijke hulp, hulpmiddelen en maaltijden kunnen via WMO en Zvw gereguleerd worden. De transferverpleegkundige kan u adviseren bij het regelen van hulpmiddelen en het openen van een thuiszorgfase, inclusief het eventueel verplaatsen naar een zorghotel of logeerkamer wanneer nodig.

Flowchart: Ontslag en nazorgcoördinatie

Nadere aandachtspunten bij ontslag

  • Belangrijk is tijdig beginnen met het regelen van hulp voor herstel en nazorg, bijvoorbeeld via vrienden, familie, of vrijwilligersorganisaties.
  • De eigen bijdrage en kosten hangen af van WLZ of Zvw, CAK en uw inkomenssituatie; informeer tijdig bij uw zorgverzekeraar en CAK.
  • Verhuizen naar een zorghotel of logeerkamer kan tijdelijk nodig zijn als thuiszorg of mantelzorg niet afdoende is; u regelt dit meestal zelf of via de zorgverzekeraar.
  • Bij ontslagberichten ontvangt u, naast medische instructies, ook contactgegevens van het transferbureau voor verdere nazorg, inclusief de benodigde indicaties.

Voor vragen of advies kunt u terecht bij de transferafdeling of het transferbureau van het ziekenhuis. Het is cruciaal om vroegtijdig met nazorg te beginnen en te zorgen dat de juiste zorg en middelen beschikbaar zijn voor een veilige overgang naar huis of een andere zorginstelling.

Voorbereiden op ontslag na opname

Praktische opties en voorbeelden uit de regio

In Arnhem en omgeving zijn verschillende dagactiviteiten en ondersteuningstrajecten beschikbaar; WMO-loketten helpen bij het vinden van passende dagactiviteiten of huishoudelijke hulp. Hulpmiddelen, looppartijen en revalidatieprogramma’s zijn beschikbaar via thuiszorgwinkels en zorgorganisaties. Voor verpleeg- of verzorgingshuiszorg gelden specifieke regels en indicaties en ook hier geldt dat de transferverpleegkundige u begeleidt bij de keuze en de aanvraag.

De zorg na ontslag kan bestaan uit:

  • Thuiszorg (zorg aan huis) voor persoonlijke verzorging en verpleegkundige handelingen.
  • GRZ of ELV in een revalidatie- of woonzorgcentrum met eindverantwoording bij een specialist ouderengeneeskunde.
  • Langdurige WLZ-zorg in een verpleeghuis of combinatie van thuiszorg en WLZ-zorg thuis.
  • Palliatieve zorg via hospice, palliatieve unit of palliatieve thuiszorg.

tags: #dak #verlaten #ziekenhuis