Zinken dakgoten worden het meest toegepast in Nederland. Een zinken dakgoot vervangen of aanbrengen, is vakwerk. Er zijn twee soorten zinken dakgoten: de bakgoot en de mastgoot. De mastgoot is een half ronde goot en de bakgoot is, wat de naam al zegt, een bak.
Soorten en kenmerken
Er zijn verschillende soorten dakgoten, gemaakt van verschillend materiaal. Een zinken dakgoot is de meest populaire soort dakgoot en gaat rond de 40 jaar mee. Zink is een bewerkelijk materiaal, omdat het ter plaatse wordt gebogen, geknipt en gesoldeerd. Een kunststof dakgoot (PVC) is goedkoper dan een zinken goot, maar gaat wel minder lang mee: rond de 25 jaar. Daarentegen zijn kunststof goten naadloos, hangen nauwelijks door en zijn beter bestand tegen zuren dan zink.
Bakgoot en houten bak
Een dakgoot in houten bak ligt zonder beugel in een houten bekisting. Het zink wordt vastgezet met klangen zodat het kan in en uit zetten bij temperatuurwisselingen. Een bakgoot in houten bekisting kom je vooral tegen op rijtjeswoningen, jaren-30 huizen en monumentale panden. De houten bak loopt door over meerdere woningen en het zink wordt per perceel of per dakvlak op maat gezet.
Materiaalkeuze en maatwerk
Alle maatwerk wordt door Rheinzink Nederland gezet uit 0,8 mm Rheinzink titaanzink walsblank. Het zink voldoet aan EN 988 en is KOMO-gekeurd volgens BRL 2034. Walsblank is de natuurlijke kleur van vers zink, dat buiten na 1-3 jaar naar een lichte grijspatina trekt. Rheinzink biedt tot 40 jaar materiaalgarantie, mits verwerkt volgens de verwerkersvoorwaarden. In de praktijk gaat een zinken dakgoot in houten bak 40 tot 50 jaar mee.
Voorbereiding en demontage van een bestaande goot
Nadat u de oude dakgoot verwijdert heeft, dient u eerst de eerste rij dakpannen die boven de dakgoot zitten te verwijderen. Hierdoor kunt u eenvoudig bij de zinken goot. Het is wel aan te raden om dit niet alleen te doen, maar met z’n tweeën. Wanneer u de zinken dakgoot gaat plaatsen, maakt u de lips los waarmee de dakgoot in de beugel is geklemd. Vervolgens zaagt u de dakgoot in kleine stukken, zodat u stuk voor stuk de zinken dakgoot kunt demonteren.
Bevestiging en afschot: de basis van een waterdichte installatie
Bij het plaatsen van een nieuwe goot is het advies de gootbeugels meteen te vervangen. Bepaal de plaats waar de gootbeugels komen te zitten en houd de maximale afstand tussen beugels 50-60 cm aan. Voor het zicht is het mooi als de beugels gelijk verdeeld worden over de totale lengte. De eerste en laatste gootbeugel dienen om het juiste afschot te krijgen, zodat het water goed wordt afgevoerd naar de regenpijp. Een strak gespannen koord helpt bij het realiseren van een rechte lijn van de beugels. Per meter dient u een afschot van 3 mm aan te houden. Voor een goot van 5 meter lang betekent dit 1,5 cm afschot.
Controleer met waterpas of er daadwerkelijk afschot is. De overige beugels worden langs het gespannen koord vastgezet, zodat de dakgoot in één rechte lijn staat en het afschot klopt.
Op maat maken en solderen
Nu kunt u de zinken dakgoot op maat maken met een fijne ijzerzaag. Zorg er wel voor dat de dakgoten circa 20 á 30 mm overlap hebben om ze aan elkaar te solderen. Verwijder daarna de bramen met een vijl of fijn schuurpapier. Daarna kunnen de kopschotten in de dakgoot solderen en de dakgoot in de gootbeugels monteren. Let op: alle lipjes van de gootbeugels moeten omhoog staan. Zodra de zinken dakgoot in de beugels gemonteerd is, kunt u de dakgoten aan elkaar solderen.
Voor het solderen van kopschotten, dakgoot en tapeind gebruikt u staafsoldeer (40/60 of 50/50). De eerste stap is het schoonmaken van de soldeernaad. Verwijder vuil en controleer of de soldeernaad goed en strak op elkaar aansluit. Smeer de naad in met S39 Zink. Houd de soldeerbout op ongeveer 10 mm van de dubbele plaat en verplaats deze langs de naad. Tussen het solderen door verwijdert u met een schone vochtige doek de resten van het vloeimiddel. Wanneer een dakgoot langer dan 12 meter is, dient u een expansiestuk in de dakgoot aan te brengen.
Expansie en dilatatie
Bij lengtes boven 12 meter is een expansie-element verplicht. Het element vangt de uitzetting op tussen twee gootdelen die niet als één geheel kunnen bewegen. Zonder expansie-element ontstaat spanning op soldeerverbindingen en op het hout. Voor een dakgoot in houten bak gebruiken we een expansierubber als tussenstuk van zink met dubbelzijdig gevulkaniseerde EPDM-rubber, gesoldeerd tussen twee gootdelen en afgedekt met een kraalstuk. Een hoekstuk fungeert als vast punt; binnen drie meter tussen dilataties moet een dilatatie aanwezig zijn.
Onderhoud en reparatie
Onderhoud is essentieel om lekkages en schade te voorkomen. Reinig de goot minstens twee keer per jaar; bij veel blad in bomen kan drie keer per jaar nodig zijn. Kleine lekkages kunnen worden gerepareerd met reparatiebanden en vloeibaar zink. Blijf bij perslucht en reinigen zorgen dat de naden schoon en droog blijven. Vervanging kan nodig zijn bij hevige slijtage of bij houtrot in de bekisting van een houten bakgoot.
Installatie vanuit het oogpunt van de doe-het-zelver
Is de dakgoot aan vervanging toe en wilt u de installatie ervan zelf uitvoeren? Met de juiste voorbereiding en gereedschap kan dit meestal zonder problemen zelf worden gedaan. Een goede voorbereiding omvat het verwijderen van de oude goot, het bepalen van het juiste afschot en het nauwkeurig op maat zagen en solderen van de nieuwe stukken. Bij dakgoten in houten bak is het extra belangrijk te zorgen voor voldoende beluchting onder de zinklaag om witte roest te voorkomen. De configurator en leveranciersinformatie bieden profielen en maatwerkoplossingen die specifiek zijn afgestemd op uw situatie.
Praktische worp: stap-voor-stap samenvatting
- Verwijder eerst de oude dakgoot en de eerste rij dakpannen indien nodig.
- Bepaal en markeer de positie van de nieuwe gootbeugels met maximale 50-60 cm tussenruimte.
- Span een strak koord en bepaal afschot van 2-3 mm per meter (bijv. 1,5 cm bij 5 meter).
- Zaag en pas de gootdelen op maat, overlappen 20-30 mm per verbinding.
- Soldeer de verbindingen met staafsoldeer en maak naden schoon en droog.
- Monteer kopschotten, tapeinden en hoekstukken, en controleer de afdichting.
- Monteer de regenpijp en voer testwater uit.
- Voer regulier onderhoud uit en repareer kleine lekkages tijdig.
Praktische tips en valkuilen
- Vraag advies aan een vakman bij twijfel; goedkoop kan duurkoop zijn bij vakwerk zoals zinkwerk.
- Controleer afschot regelmatig en corrigeer waar nodig.
- Houd rekening met expansie bij lengtes langer dan 12 meter.
- Bij houten bekisting: gebruik klangen en zorg voor beluchting onder het zink.
Voordelen en lange termijn overwegingen
Een goed onderhouden dakgootsysteem beschermt gevel, fundering en kelder tegen vocht. De keuze voor zink biedt duurzaamheid en recyclebaarheid, terwijl kunststof goten een snelle en eenvoudige oplossing kunnen zijn voor minder belastende toepassingen. Regelmatige schoonmaak en controle voorkomen kosten en schade op lange termijn.