Kun je je niet beter sámen met je buren voorbereiden op een ramp in plaats van ‘ieder voor zich’? Om het gesprek daarover op gang te brengen ontwikkelden we bij het Lectoraat Ontwerpen aan de Journalistiek het spel Potje Buurtpreppen. Vandaag speelden we het met de deelnemers aan het Werkcongres Maatschappelijke Weerbaarheid van Christelijke Hogeschool Ede (CHE).
Ja de overheid roept het al een aantal maanden schaf een noodpakket aan voor het geval er een crisissituatie uitbreekt. Maar volgens onderzoekers is het ook belangrijk om te weten wie er bij jou In de buurt woont. Op die manier kun je elkaar beter helpen tijdens bijvoorbeeld een langdurige stroomstoring om het sociale ijs te breken is er nu een laagdrempelig spel gemaakt met de naam potje buurtspreppen. Is jouw buurt of wij klaar voor een landelijke stroomstoring, aanhoudende hitte of een echte overstroming om daar achter te komen ontwikkelde studenten en docenten van de Fontys Hogeschool in Tilburg het spel potje buurtpreppen 3.
Actiekaarsjes. Daar zijn ook hele delen van Nederland waar waar men vrij anoniem naast elkaar leeft. En zelfs Als je elkaar wel kent, dan weet je bijvoorbeeld nog niet. Heeft iemand een BHV diploma of woont er een aantal huizen verderop iemand die Misschien slecht ter been is? Die afhankelijk is van medicijnen en dus eigenlijk hulp nodig heeft van de Mensen om hem heen. Vandaag werd het spel gespeeld op de Christelijke Hogeschool Ede tijdens een congres over maatschappelijke weerbaarheid.
Maar op de ����n of andere manier zijn we elkaar tegenkomen In de portiek en toen hadden wij in eerste instantie 5 dingen, een circus gezelschap, 600 Ijsjes, 35 Parasools, 100 noodpakketten en het adres van de supermarktmanager. En het idee is Natuurlijk dat we daarna het gesprek hebben van Goh. Wat als dit nou in het echt zou gebeuren? Wat heb je dan nodig? Wat heb je geleerd dat je echt nodig hebt en wat heb je nog niet?
Goed nabuurschap is m.i. voor een veel breder aandachtsgebied van groot belang zoals gezondheid, voeding, digitale communicatie, financieën, mobiliteit etc., etc. Het vliegtuig nemen is erg slecht voor het milieu. Vader kan niet goed voor de kinderen zorgen. Hij kan het huis niet opruimen. Vader is een sukkel. Vinden veel vrouwen.
En de overheid deelt die mening. Waarom zouden Britten en Amerikanen uitmaken hoe de rest van de wereld Engels spreekt? Bij de nieuwe huiselijkheid horen nieuwe sloffen, ontdekt Daphne van Paassen. Hoe vaak komen thuisfitnessapparaten onder het bed vandaan? Bij de nieuwe rituelen rond het begraven hoort sinds kort de rouwclown. Ligt Lolita op een biechtstoel?
De vrijwilliger van vandaag wil een leuke klus met een kop en een staart. De tango is in Nederland helemaal in. Op vakantie méér ruzie met je partner? Waarom wil het maar niet vlotten met een klimaatvriendelijke leefstijl? Privé willen we graag authentiek zijn. Maar hoe slim is het om op het werk een rol aan te nemen?
De therapeut zwiept met een vinger en wég is je trauma, fobie of depressie. Heb je het gevoel dat je constant moet oppassen omdat elke fout keihard wordt afgestraft? Ze hebben doodsangsten uitgestaan. Elke steen van hun bestaan is overhoopgehaald. We lijken veel meer op elkaar dan we denken. En dat is in deze tijden van verdeeldheid een meer dan welkom inzicht.
Verschillen tussen collega’s kunnen ongemakkelijk voelen. Maar juist dat ongemak blijkt te leiden tot betere prestaties. We weten wel dat ongeduld niet helpt, de tijd gaat heus niet sneller. Wie slim plant, doet de juiste taken op het juiste moment. Dit ‘breinplannen’ maakt timemanagement nóg effectiever.
‘Ik had al vaak geschreven over MeToo en grensoverschrijdend gedrag, over de slachtofferkant, tot ik van heel dichtbij meemaakte dat iemand daar onterecht van werd beschuldigd. Dan komen er anonieme klachten, niets officieels, waar je dus niets mee kunt - maar wat wel enorme impact heeft. Daar hebben mensen geen besef van. Ik besloot me er verder in te verdiepen, en de eerste de beste advocaat die ik sprak, zei: “Het rijst de pan uit. Vroeger had ik misschien één zo’n zaak per jaar, nu zeker tien.” Maar de meeste zaken blijven onder de radar vanwege schikkingen en zwijgclausules - net als bij MeToo gebeurde.’
‘Inmiddels heb ik vaker over dit onderwerp geschreven. In een ander stuk waarvoor ik een training Vertrouwenspersoon in één dag volgde, leerde ik: als mensen grensoverschrijdend gedrag ervaren, dan ís dat ook zo. En dat klopt voor de slachtoffers, maar daarmee is het natuurlijk nog geen feit. Dat blijkt ook als zo’n zaak voor de rechter komt. In mijn verhaal staat bovendien een casus van iemand die te kwader trouw werd beschuldigd door iemand die haar baan zou verliezen bij een door hem ingestelde reorganisatie. Dat heeft de rechter ook vastgesteld.’
‘Het lastigste bij dit stuk was mensen vinden die wilden praten: de meesten durven niet, zijn kapot. In de eerste versie van mijn artikel kwam bijvoorbeeld een vrouw voor die gelijk had gekregen van de rechter maar wel gebroken thuiszat met een vaststellingsovereenkomst. Toen ik haar de tekst liet lezen, belde ze me op. “De paniekaanvallen zijn terug,” zei ze. “Ik sta hier kotsend boven de groenbak.” Ze wilde niet meer meewerken.’
‘Normaliter kunnen geïnterviewden hun verhaal niet terugtrekken, maar bij slachtoffers ligt dat natuurlijk anders. Voor mij als freelancer was dat wel ingewikkeld. Als werknemer ga je gewoon als een speer op zoek naar nieuwe bronnen, voor mij was het onbetaalde tijd, ik had gewoon een woordprijs voor het artikel afgesproken. Dat is wel een nadeel van dit soort verhalen maken als freelancer.’
‘Ik heb wel kritiek gekregen op de onderwerpkeuze. MeToo heeft immers heel veel in beweging gezet, en nu ging ik op de keerzijde focussen. Een vriendin zei letterlijk: is het niet te vroeg? Maar ik denk dat wij journalisten te lang oogkleppen op hebben gehad.
Praktische lessen uit het spel Potje Buurtpreppen
Het spel laat zien hoe je de nabijheid van buren kunt benutten in noodsituaties en hoe je sociale netwerken kunt activeren voor ondersteuning bij langdurige storingen, hitte of overstromingen.
- Belang van weten wie er in de buurt woont en wie welke vaardigheden heeft.
- Belang van open communicatie om elkaar te helpen tijdens crisissen.
- Noodpakketten en basisafspraken als startpunt voor buurtsamenwerking.
De lessen spreken niet alleen over rampen, maar over breed toepasbaar nabuurschap op onderwerpen zoals gezondheid, voeding, digitale communicatie, financiën en mobiliteit.
Verschillen tussen collega’s kunnen ongemakkelijk voelen. Maar juist dat ongemak blijkt te leiden tot betere prestaties. Weet dat ongeduld niet helpt; de tijd gaat heus niet sneller.
| Thema | Waarom belangrijk | Leerpunten |
|---|---|---|
| Nabuurschap | Belangrijk voor maatschappelijke weerbaarheid | Open gesprekken, gezamenlijke oplossingen |
| Communicatie | Voorkomt misverstanden in crisissituaties | Heldere afspraken, vertrouwen bouwen |
| Veerkracht | Mechanismen om elkaar te ondersteunen | Vertrouwenspersonen inzetten, gedeelde routines |
De journalistieke kant van het verhaal blijkt complex: het vertellen van grensoverschrijdende gedrag kent ethische en praktische uitdagingen, vooral als slachtoffers twijfelen aan verklaringen of de uitkomsten van rechtszaken.
In een tijd waarin maatschappij en media onder spanning staan, biedt dit werk een inkijk in hoe gezamenlijke voorbereiding en open dialoog kunnen bijdragen aan sociale cohesie en veerkracht.