Vier de zomer bij Royal Delft Museum! Delfts Blauw wordt gemaakt van aardewerk, een soort Keramiek. Keramiek is een verzamelbegrip voor alle producten die van gebakken klei zijn. De benaming is afgeleid van keramos, het Griekse woord voor pottenbakkers. Keramiek is onder te verdelen in aardewerk, steengoed en porselein. Het onderscheid tussen deze keramieksoorten wordt bepaald door de samenstelling van de grondstoffen en de baktemperatuur. Royal Delft restaureert geen aardewerk. Adriaan van Dam, Mgr. Atelier van Beemen, Roosmarijn van Beemen Ma Pd. Restauratie Atelier Haverkamp - voor de restauratie van keramiek, gips en glaskunst.
De waarde van Delfts Blauw aardewerk is afhankelijk van verschillende factoren zoals de ‘leeftijd’ en de vraag naar ene item. Elk handgeschilderd object van Royal Delft wordt aan de onder- of achterzijde voorzien van onder andere het eigen beeldmerk en een jaarcode. Links van het merk staan de initialen van de schilder, rechts een tweetal letters die de jaarcode aangeven. Aan de hand van de lijst met jaarcodes kun je het jaar vaststellen waarin je Delfts aardewerk is vervaardigd. Sinds 1879 wordt een jaarcodering in letters gehanteerd.
Een van de meest nagebootste decors in de keramiek is het Delftse decor, ofwel de decoratie in blauw op een witte achtergrond. Hierbij worden vaak typisch Hollandse motieven gebruikt als molenlandschappen, zeegezichten en de van het Chinese porselein afkomstige motieven als bloemen, bladeren en ranken of voorstellingen met Chinese figuren. Van het Delftse aardewerk daterend uit de 17e en 18e eeuw zijn in de vakliteratuur voldoende gegevens te vinden over de herkomst en de makers van dat aardewerk. In het overgrote deel van deze werken houdt de merkenbeschrijving aan het begin van de 19e eeuw op. Toch zijn aan het einde van de 19e eeuw en in het begin van de 20e eeuw talrijke keramische bedrijven in binnen- en buitenland begonnen met de fabricage van ‘Delfts’ lijkend aardewerk of porselein waarvan de merken niet zijn beschreven. In juli 1998 heeft Stephen J. van Hook het boek ‘Discovering Dutch Delftware’ uitgebracht. Hierin kun je, naast Royal Delft, ook diverse andere producenten van Delfts aardewerk terugvinden.
Het ontstaan van Delfts Blauw
Vanaf het begin van de 17de eeuw verscheept de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) Chinees porselein naar Nederland. Dit sterke, dunne, witte keramiek lijkt in niets op het breekbare, dikke, roodbruine aardewerk dat in Nederland wordt gemaakt. Het valt dan ook enorm in de smaak. Nederlandse plateelbakkers proberen de Chinese voorbeelden te imiteren. Daarbij stuiten ze op een technisch probleem: de Nederlandse bodem bevat geen witte porseleinklei. Door hun kleimengsel aan te passen en de objecten volledig te bedekken met wit tinglazuur lukt het de plateelbakkers toch een goedgelijkend product te maken. En net als de Chinese porseleinmakers beschilderen ze het product met blauwe verf.
In de 17e eeuw ontstond in Delft de productie van Hollants porceleyn, met specialistische kennis en een gunstige ligging. Rond 1700 bereikt de Delftse aardewerkindustrie een artistiek en technisch hoogtepunt: er zijn op dat moment maar liefst 33 aardewerkfabrieken actief in de stad. Maria II, koningin van Engeland en vrouw van stadhouder Willem III, bestelt aan het eind van de 17e eeuw diverse pronkstukken bij plateelbakkerij De Grieksche A, waardoor het Delftse aardewerk vorstelijke allure krijgt. Internationale concurrentie doet daarna plegen dat begin 18e eeuw in Duitsland en Frankrijk porseleinklei wordt gevonden en Engelse pottenbakkers creamware ontwikkelen. De Delftse plateelbakkers proberen zich staande te houden met een breed assortiment aardewerk; begin 19e eeuw zijn er nog maar enkele Delftse plateelfabrieken over.
Tegelijkertijd worden in de 18e eeuw nog steeds grote pronkstukken van Delfts aardewerk geproduceerd, die zich kunnen meten met buitenlandse concurrenten. Rond 1880 wordt de Delftse aardewerkindustrie nieuw leven ingeblazen: De Porceleyne Fles produceert Nieuw Delfts met Art Nouveau-elementen. In 1955 richt De Porceleyne Fles de Experimentele Afdeling op, waar vrouwelijke makers kunstenaarskeramiek maken. Vandaag laten hedendaagse keramisten en kunstenaars zich inspireren door de geschiedenis en iconische status van het Delfts Blauw.
De ontwikkeling en realisatie van Huis van Delft was een complex én uitdagend project. In samenspraak met de architecten, adviesbureau ABT en innovatieve deelnemers aan de Innovation Gallery, zoals TU Delft, zijn diverse ontwerpvarianten onderzocht en uitgewerkt. Het resulteerde in een ontwerp dat past bij het DNA van Delft. De drie hoge gevels aan de kop van het complex verwijzen naar huizen die verbonden zijn met de historie van Delft. De zeven glazen gevels van zo’n twintig meter hoog aan de centrumkant vormen een indrukwekkend drieluik. Links zie je drie gevelprofielen van medische pioniers, in het midden drie gevelprofielen die verwijzen naar ambacht en kunstnijverheid en rechts de gevelprofielen van de grondleggers van Nederland en Delft.
Daarnaast is de gevel gemaakt van semi-handgemaakte keramische tegels in negen verschillende kleurnuances blauw. Ook het kunstwerk van Job Smeets, dat zich achter de glazen gevels bevindt, is vervaardigd van handgeschilderde Delfts blauwe tegels. Huis van Delft is ontworpen door Patrick Koschuch met als thema “Een ode aan de verbeelding”. In het ontwerp zijn drie imponerende, metershoge entrees verwerkt die verwijzen naar Delftse pioniers. In totaal zijn er elf historische panden verwerkt. Het project omvat ook publieke ruimtes en een Innovation Gallery van TU Delft en partners zoals DSM en Deltares.
De tentoonstelling Urban Blue - from Bricks to Tiles in het Royal Delft Museum toont hoe spuitbus en penseel elkaar ontmoeten. Zes internationale street artists vertalen de rijke geschiedenis van Delfts Blauw naar een eigentijdse, stedelijke beeldtaal. De kunstenaars begonnen met zwart en grijstinten omdat de kleur blauw pas ontstaat na het stookproces. Het project laat verleden, heden en toekomst samensmelten door middel van bricks en tiles, en laat zien hoe Delfts Blauw nog steeds vernieuwend is.
In Delft vind je een van de meest bijzondere Nederlandse symbolen: Delfts Blauw. Deze blauw-witte keramiek is wereldwijd bekend en wordt nog steeds met veel liefde en vakmanschap gemaakt. Het Royal Delft Museum is een must-see voor iedereen die geïnteresseerd is in Delfts Blauw. Dit museum, gevestigd in de enige overgebleven fabriek uit de 17e eeuw, neemt je mee op een reis door de geschiedenis van het beroemde aardewerk. Bewonder de uitgebreide collectie en zie hoe de meesterschilders hun kunstwerken tot leven brengen. Probeer de Keramiek Route en ontdek Delft te voet. De keramieken kaart in de Papenstraat geeft een gedetailleerde plattegrond van de historische binnenstad. Workshops bij Royal Delft en Heinen Delfts Blauw bieden handvatten om zelf Delfts Blauw te maken.
Delfts Blauw is niet alleen museumwaardig; de iconische tegels en geveldecoraties zijn overal in de stad terug te vinden. De PoortMeesters, een nieuw woongebouw aan de rand van Nieuw Delft, heeft drieduizend Delfts Blauwe tegels op de poorten als 3D-geprint kunstwerk. Studio RAP ontwierp dit project, waarbij het grootste waterneutrale dak van Nederland werd gerealiseerd en een volledig energieneutraal plan ontstond. De omgeving omvat ook een groene binnentuin en een grote publieke zone met The Innovation Gallery van TU Delft en partners. De samenwerking tussen ontwerpers, gemeenten en bewoners illustreert hoe Delfts Blauw nog steeds een inspiratiebron is voor moderne architectuur en duurzame stedelijke ontwikkelingen.
Virtuele en fysieke belevingen rond Delfts Blauw
- Bezoek Royal Delft Museum en ervaar de combinatie van geschiedenis en hedendaags vakmanschap.
- Volg de Keramiek Route door Delft en bewonder historische en moderne voorbeelden van Delfts Blauw.
- Verken de tentoonstelling Urban Blue - from Bricks to Tiles voor een kruisbestuiving van street art en Delfts Blauw.
- Overweeg een workshop Delfts Blauw om zelf creatief aan de slag te gaan.