Wandbekleding heeft door de jaren heen een cruciale rol gespeeld in interieurontwerp: textiel aan de wand draagt bij aan isolatie, akoestiek en uitstraling en kan naadloos in de ruimte worden geïntegreerd of juist een statement vormen. Wandafwerking, of woningtextiel in het algemeen, bepaalt voor een groot deel de sfeer van een kamer en kan variëren van traditionele textiele wandbekleding tot moderne behangcollecties.
Uitgangspunten en historische context
In het verleden werden losse tapijten opgehangen, daarna kreeg de wand een bespanning van jute of linnen met daarop een afwerking van fijnere textiel of behang. Die afwerking werd naadloos in verticale banen op de bespanning aangebracht. Later gebeurde dit direct op de stenige ondergrond. Afb. 1-6 illustreren hoe wandbekleding zich heeft ontwikkeld en welke materialen en motieven populair waren en zijn.
Textiele wandbekleding wordt van oudsher aangetroffen in huizen van welgestelde bewoners en in openbare gebouwen zoals stadhuizen. Naast fabrieksmatig vervaardigde wandbekleding bleef er een niche voor ambachtelijke producten bestaan. Na 1930 waren er nog vier toonaangevende ambachtelijke handweverijen die unieke wandtapijten vervaardigden, ontworpen door bekende kunstenaars: Edmond de Cneudt, Het Paapje, De Knipscheer en De Uil.
Materialen en technieken door de tijd heen
- Rijke wandbekleding van trijp of velours d’Utrecht op katoenen grond met een mohairpool; gaufreren, kammen en later kammen voor een krullerig oppervlak.
- Chintz: bedrukt katoen met een wasachtig laagje; eenvoudige bespanning en decoratieve opties.
- Kunststoffen en vinylbehang: vanaf de jaren vijftig en zestig werd kunststofbehang steeds gangbaarder, waaronder plastiekbehang (brijdruk) met reliëf en afwasbare varianten.
- Natuurmaterialen: sisal, jute, kurk en Japans grasweefselbehang kwamen op als reactie tegen het koude kunststof en beton.
- Fotobehang: vanaf 1972 op de markt, grootschalige afbeeldingen zoals stranden en bomen; eerste voorbeelden van Scandecor.
- Vliesbehang en uni behang: vliesbehang als populair type, ademend en makkelijk te verwerken; vinyl behang voor vochtbestendigheid en onderhoudsgemak.
De belangrijkste spelers en collecties
Weverij De Ploeg in Bergeijk was een belangrijke speler in de jaren vijftig en zestig, met bedrukte stoffen voor gordijnen, meubels en kleding. De rijke wandbekleding uit Utrechtse trijp en velours werd gesymboliseerd door leveranciers zoals Hengelosche Trijpweverij. De Murlin Company in Oldenzaal werkte samen met Tasso aan linnen behang en later vuilafstotende textielwandbespanning onder de naam Murlin-Tasso. Vescom werd in 1971 opgericht in Deurne en trok ontwerper Benno Premsela aan; hun witte muurlinnen paste in het witte interieur zoals geïntroduceerd door Jan des Bouvrie in de jaren zeventig.
Begin twintigste eeuw maakte papierbehang snel carrière; industriële fabrieken groeiden en verschillende firmas deden hun intrede in de behangindustrie: Rath & Doodeheefver, Goudsmit-Hoff, Gebr. Sanders in Delfgauw, en Jac. Cohen in Rijen. Vanaf de jaren zestig kwamen er vinyl- en brijdrukbehang, met soms een geschilderde structuur, en later fotobehang. Trendsettende collecties van Arte, D’Arts, en Home Made By brengen heden ten dage een rijk domijn van textiel- en behangstijlen samen, variërend van natuurlijke materialen tot fotodessins en uni’s.
Moderne ontwikkelingen en stijlen
Hotel chique behang: luxe materialen, rijke kleuren en glamour; behang als basiselement dat sfeer en karakter geeft aan een ruimte. Palm Springs: vrolijke, zomerse vibes met prints die herinneren aan de nieuwste trendkleuren. Fotobehang: wandvullende prints brengen een dramatisch effect in slaapkamers en living rooms. Lambrisering en teksturen geven wanden extra lagen en kunnen ruimtes visueel verdelen. Interieurmerken zoals Arte, Jorn, en Elysee brengen collecties die natuurlijke materialen en moderne patronen combineren, met opties zoals essences van katoen, linnen en scheerwoltexturen.
Specifieke collecties en crossover met interieurstijlen
Essentials: Brushed Suede en Washed Linen van Arte; Pampas met plantenvezels en geweven bananenschors; All Naturals met raffia, sisal en mica - allemaal opties om textuur en natuur in interieurontwerp te brengen. De collaboraties tussen designhuizen zoals Morris & Co. en Sanderson Design Group brengen klassieke patronen terug met hedendaagse interpretaties, waaronder bloemen, rozen en geproportioneerde motieven die nostalgische charme combineren met moderne ruimte-eisen. Ook fotobehang en koolstofvrij behang dragen bij aan een hedendaags logische look in een living, slaapkamer of kantoorruimte.
Voor praktijk: praktische tips voor installeren en onderhoud zijn cruciaal. Voor het verwijderen van behang begin je met een prikroller, maak je de muur vochtig om het lijm los te weken en werk je met een plamuurmes om restanten los te maken. Vliesbehang is het makkelijkst te verwerken, terwijl vinylbehang beter bestand is tegen vocht. Bij zelf behangen helpen winkels en stylisten met advies en planning, en bieden ze maatwerkbehang en service na verkoop zodat muren naadloos afgewerkt zijn.
Richtlijnen voor kiezen en combineren
- Kies voor een accentmuur als uitgangspunt en laat andere wanden rustiger achter.
- Overweeg de ruimte: donkere patronen kunnen een kamer kleiner doen lijken; lichte achtergrondkleuren geven lucht en ademruimte.
- Combineer behang met passende verf- en textuurkeuzes voor een samenhangende look.
- Overweeg wandbekleding en gordijnen als geïntegreerd concept: gordijnen bepalen zowel lichtinval als akoestiek, terwijl behang de toon zet qua stijl en kleur.
- Bij renovaties of nieuwbouw kun je kiezen voor glasvliesbehang of een strak fotobehang voor een moderne of klassieke sfeer.
Resultaatgerichte voorbeelden uit de collectie
- Beeld van textiele wandbekleding met mohairpool en gaufreren, zoals traditioneel in Het Paapje en De Knipscheer gemaakt.
- Behang met natuurthema’s zoals raffia en sisal uit All Naturals van Arte voor een organische look.
- Fotobehang opties zoals strand- en natuurlandschappen; wandvullende prints voor slaapkamers of living rooms.
- Lambrisering en printcombinaties: uitstraling van strak wit met textielaccenten uit de Palm Springs collectie.
Praktische toegevoegde elementen
Een tafel met behang kan een creatieve oplossing zijn voor een kastje of een nis. Soms wordt behang dualistisch toegepast: aan wanden en vloer- of meubeloppervlakken kan dezelfde motif terugkomen voor een samenhangend design. Voor wie duurzaamheid belangrijk vindt, kan herbruikbaar of herpositioneerbaar behang overwegen in combinatie met meubelbesparing en renovatieplannen.
Samenvatting van trends en termen
Belangrijke termen waar je op kunt letten: naadloos behang (naadloze afwerking), rauhfaser (structuurbehang), vliesbehang (makkelijk te verwerken), vinyl/behang (vochtbestendig), plastiekbehang (reliëf), veloutébehang (fluweelachtige look), fotobehang (grootformaat prints), lambrisering, natuurlijke materialen (sisal, jute, kurk), textiel- en textilelementen, en diverse collectie-namen zoals Palm Springs, Kumano, Alaya, Kensai, en All Naturals.