Waar woningen direct aan elkaar grenzen, bijvoorbeeld bij rijwoningen, dreigt het gevaar van hinderlijke geluidoverlast van buren. Dat voorkom je door een woningscheidende wand, die gemaakt is van een materiaal dat voldoet aan de geldende voorschriften. Aangenaam wonen wordt bepaald door veel factoren en geluid is toch wel één van de belangrijkste. Gelukkig zijn daar regels voor. In het Bbl (Besluit bouwwerken leefomgeving) bijvoorbeeld staan eisen voor geluidsisolatie. Maar hoe vertalen deze eisen zich naar wand- en vloerdikten en detaillering? Een zeer handig hulpmiddel hierbij is de NPR 5070, de Nederlandse Praktijk Richtlijn. Hierin zijn normen te vinden voor minimale gewichten van wanden en vloeren, waardoor je kunt voldoen aan de geluidseisen voor onder meer woningscheidende wanden.
De woningscheidende wand bij grondgebonden woningen is meestal een ankerloze spouwmuur met de vereiste minimale massa van 2x 200 kg/m2. Deze waarde bereik je met kalkzandsteenwanden van 120 mm dik. Tussen de beide wanden moet minimaal 60 mm ruimte zijn voor een optimale geluidsisolatie. Deze ruimte zorgt er ook voor dat vervuiling die tijdens de verwerking in de spouw valt geen contactbruggen veroorzaakt. Dergelijke contactbruggen verslechteren de geluidsisolatie van de wand. Een contactbrug is bijvoorbeeld specie die gevallen is waardoor beide wanden met elkaar verbonden worden.
Bij de ankerloze spouwmuur is het gebruikelijk om de wanden op de vloer te plaatsen. De vloer inclusief de dekvloer moet dan een minimale massa van 350 kg/m2 hebben. Door de wand op de vloer te plaatsen wordt de weg die het geluid af moet leggen verlengd en dat komt de geluidsisolatie ten goede. Zoals gezegd is het belangrijk dat de vloeren van de verschillende woningen gescheiden blijven voor een optimale geluidsisolatie. Vanuit constructief oogpunt is het wel nodig om de woningen op verdiepingsniveau aan elkaar te koppelen om zo de stabiliteit te kunnen garanderen. Elke verdiepingsvloer wordt doorgekoppeld en dat gebeurt door het toepassen van koppelstaven, zie onderstaand detail.
Het gescheiden houden van de woningen geldt ook voor het dak. Door de kappen los te houden en te scheiden met zachte lagen isolatiemateriaal beperk je zoveel mogelijk de kans op geluidsoverdracht. Pas geen harde isolatie toe aan de bovenzijde van de wanden of tussen de wanden. Dergelijk isolatiemateriaal vergroot juist de kans op geluidsoverdracht. Doordat de twee woningen volledig zijn ontkoppeld dankzij een ankerloze woningscheidende wand, mogen aansluitende (stabiliteits)wanden hieraan constructief verbonden worden. Men kan de woningscheiding ook op een andere manier realiseren door een massieve wand toe te passen. Vanwege het feit dat dit een slechtere geluidsisolatie oplevert en niet goedkoper is, wordt deze oplossing alleen in specifieke situaties toegepast.
Calduran Kalkzandsteen wil graag haar kennis delen met bouwpartners. In de praktijk doet het bedrijf dit door gerichte projectadvisering en ook door algemene advisering zoals in dit artikel. Heb je vragen over jouw project in relatie tot geluid? Kalkzandsteen is een veelgebruikt bouwsteen, en dat niet zonder reden. Echter, zitten hier ook haken en ogen aan, ook dat zullen we in dit artikel bespreken. We bespreken de kalkzandsteen van A tot Z. Dus we laten weten hoe kalkzandsteen gemaakt wordt, tot de eindfase, namelijk hoe hij toegepast wordt binnen de bouw en de (on)mogelijkheden daarvan. Ook zullen we de kalkzandsteen vergelijken met andere bouwstenen. Want ieder soort bouwsteen heeft weer andere eigenschappen. Zo zult u makkelijker zelf de overweging kunnen maken wanneer kalkzandsteen wel of niet geschikt is voor uw specifieke situatie. Tot slot treft u een kleine ‘how-to’ aan, hoe kalkzandsteen bevestigd/verlijmd wordt.
Wat is kalkzandsteen?
Zoals de naam al doet vermoeden, bestaat kalkzandsteen (voornamelijk) uit kalk en zand. Kalkzandstenen worden vandaag de dag veel in de bouw gebruikt, omdat het verschillende voordelen met zich meebrengt. Als men met woorden moet uitleggen wat een kalkzandsteen is, dan zou het eerste gedachte zijn, dat het grote witte gladde bouwstenen zijn van een flinke formaat. In de bouw wordt meestal bakstenen aan de buitenkant gebruikt, isolatie en vervolgens kalkzandstenen aan de binnenkant. Ook om de ruimtes binnen in te delen, gebruikt men daarvoor kalkzandsteen. Kalkzandsteen wordt daarnaast ook vaak gebruikt bij binnenwanden van woningen/gebouwen, omdat deze ademend is (en dus ook makkelijk vochtdoorlatend).
Voordelen van kalkzandsteen
Het zijn bijna witte bouwstenen van een flinke formaat. Ondanks dat ze vrij licht zijn in vergelijking met andere bouwstenen. En ze zijn ook nog eens robuust, niet makkelijk te breken, vooral als ze rusten op andere bouwstenen. Het voordeel dat ze een flinke formaat hebben is dat de bouw van een muur sneller klaar is. Doordat kalkzandsteen een natuurproduct is, is deze niet goed bestand tegen agressieve middelen. Denk hierbij aan sloot of rioolwater in de buurt. Als u daarbij met donkergrijze mortel gaat knoeien of spetteren, zal dit voordeel juist veranderen in een nadeel. Ook is het nadeel dat kalkzandsteen niet met gewone betonmortel aan elkaar vast gemaakt wordt en het kan daarmee ook niet gemetseld worden. Hiervoor hebben we lijm en bastaardmortel nodig, zodat het lichte kleur behoudt.
Productieproces van kalkzandsteen
Om kalkzandsteen te maken, heeft u ten eerste een mal nodig (om het mengsel daarin te gieten). Dit mengsel bestaat grotendeels uit speelzand (meer dan 90%), gebrande kalk (dit geeft de witte kleur aan deze kalkzandsteen) en natuurlijk mengen met een beetje water, om het geheel als een dikke pap te krijgen. Vervolgens wordt deze pap in de mal gegoten en dient hij verwarmd te worden met stoom. Kalkzandsteen wordt niet gebakken, maar het dient wel hoge temperaturen te bereiken onder een bepaalde druk, zodat een chemische reactie ontstaat, wat zorgt voor een goede binding. Deze temperaturen, de druk en de duur dat het daarin dient te blijven zijn heel exact.
De afmetingen van kalkzandsteen variëren significantly. Naast de meest gangbare/formaat lijmblok zijn er ook maassteen en waaltjes. De lijmblok biedt extra ruimte voor bedrading of leidingen. Kalkzandsteen is veruit het meest gebruikte bouwsteen en biedt goede geluidsisolatie door het hoge gewicht. De wand kan gelijmd of gemetseld worden, met dunne voegen en een dunne pleisterlaag. Voor hoge bouwvolumes zijn er speciaal ontwikkelde elementen zoals Hoogbouwelementen met hogere druksterkte.
Kalkzandsteen in de praktijk: wapening, dilatatie en afwerking
Bij grote kalkzandsteen wanden kan er spanning ontstaan door druk, wat scheuren of barsten kan veroorzaken. Laat daarom wat dilatatievoegen tussen wanden toe om uitzetting of krimp op te vangen. U-profielen (liggers) dienen op kimconstructie en plafond bevestigd te worden, en tussen wand en plafond komt kalkzandsteen. Veeranker en staanders zorgen voor verankering aan aangrenzende wanden. De wand dient uitgevlakt te worden en kan daarna eventueel gepleister worden voor een behangklaar oppervlak. Veel wanden van kalkzandsteen zijn niet afgewerkt, wat esthetisch ook aantrekkelijk kan zijn (bijvoorbeeld in garages).
Kalkzandsteen wanden kunnen in verschillende formaten komen, waaronder lijmblok (43,7 x 10,0 x 19,8 cm) met gewapende middengaten voor bedrading. Een belangrijke overweging is het correct volgen van de fabrikantvoorschriften voor lijm of mortel. Laat natte kalkzandsteen altijd afdekken en vermijd contact met agressieve chemicaliën. Kalkzandsteen is onbrandbaar en levert goede geluids- en warmteaccumulatie, wat bij klimaatwanden gunstig uitpakt. Milieuvriendelijkheid is een bijkomend voordeel.
Vergelijking en toepassingsrichtlijnen
Kalkzandsteen kan worden vergeleken met andere bouwstenen binnen de categorie kunststeen en gebakken stenen. De keuze hangt af van toepassing-binnenspouwblad, binnenwanden of draagwanden-en van gewenste eigenschappen zoals geluid, warmte en brandveiligheid. Gebruik lijmblokken of vellingblokken afhankelijk van het gewenste zichtwerk en de afwerking. Voor massieve buitenwanden of nat weer is kalkzandsteen minder geschikt; gebruik dan bakstenen voor buitenspouwblad of speciale constructies. Leveranciers zoals Calduran, MAKZ Kalkzandsteen en Xella/Silka bieden een breed gamma aan formaten en systemen die aansluiten op NPR 5070 en Bouwbesluit-eisen voor geluidsisolatie (EH-niveaus).
Tot slot: kalkzandsteen is een krachtig en veelzijdig bouwmateriaal, ideaal voor het creëren van stevige muren, funderingen en gevels. Het biedt uitstekende prestaties op het gebied van thermische isolatie, geluidsisolatie en brandveiligheid, en is een populaire keuze voor de bouwsector. Kalkzandsteen is een natuurproduct dat wordt vervaardigd uit zand, kalk en water, dat onder hoge druk en temperatuur wordt geperst om blokken te vormen. Dit materiaal is vooral geschikt voor binnenspouwbladen en binnenwanden, met snelle realisatie en mogelijkheid tot lichtgewicht renovatie of uitbreiding.
Bouwbox: Kalkzandsteen elementen
| Kenmerk | Waardes / normen | Toepassing |
|---|---|---|
| Minimale woningscheidende wandmassa | 2 x 200 kg/m2 | Ankerloze spouwmuur |
| Spouwbreedte | 60 mm | Optimal geluidsisolatie, voorkomt contactbruggen |
| Vloer/da deklaag massa | Minimaal 350 kg/m2 | Versterkt geluidisolatie |
| Koppelingen verdiepingsvloer | Koppelstaven | Verbindingstabiliteit |
Samengevat biedt kalkzandsteen met isolatiedetails in 3D een robuuste basis voor woningscheidende wanden die voldoen aan NPR 5070 en Bouwbesluit-eisen, met aandacht voor uitvoering, dilatatie, lijm- en verankeringsmethoden en een heldere selectie van formaten en systemen van erkende leveranciers.
tags: #detail #kalkzandsteen #met #isloatie #3d