Diameter rookgasafvoer en CV-ketel berekenen: hoe kies je de juiste buismaat en wat is het maximale vermogen?

Hoe bepaal ik hoeveel welke leidingmaat ik moet kiezen voor de aanleg van mijn CV systeem? Waarom is het maximaal vermogen CV buis van belang? Hierbij is de belangrijkste vraag; hoeveel vermogen moet er door deze buizen kunnen stromen? Hierbij is vooral de diameter van de buis van belang.

Debiet en Delta T

DebietOm te bepalen wat het maximaal vermogen is dat er door een specifieke maatvoering buis kan stromen moet je kijken naar het debiet van deze buis. Het debiet is de stroomsnelheid van een vloeistof door een specifieke buis(diameter). Bijgaand een kort rekenvoorbeeld ter verduidelijking. Stel het duurt 15 seconden om een emmer van 10 liter volledig te vullen door een specifieke buis. De capaciteit is dan 10 gedeeld door 15 is 0,67 liter per seconde. Vermenigvuldig dit getal met 3,6 om de capaciteit in m³/u te berekenen: 0,67 x 3,6 = 2,4 m³/u. Dit noemen we ook wel het debiet.

Delta TOp basis van het debiet kun je dus berekenen hoeveel water er effectief door een bepaalde buisdiameter kan worden getransporteerd in een bepaalde tijd. Om te bepalen hoeveel (warmte)energie door diezelfde buis getransporteerd kan worden moet je ook kijken naar de hoeveelheid energie die afgegeven wordt door het systeem gedurende het transport. Dus, van de aanvoer; het door de warmwaterinstallatie, CV of (hybride) warmtepomp, tot een bepaalde temperatuur opgewarmde water. Tot aan de retour; de temperatuur die het water (nog) heeft als deze weer retour komt bij de warmwater (CV) installatie. Effectief noemen we dit de delta-T (∆T) van de warmwaterinstallatie. Voor een CV installatie die werkt met afgifte door radiatoren rekenen we vaak met ∆T van 10 à 20, voor een CV installatie die werkt met afgifte door vloerverwarming wordt meestal gerekend met een ∆T van 5 à 10. Let op: de hier gehanteerde delta-T (van de CV installatie zelf) is een (iets) andere delta-T dan die we gebruiken bij radiatoren. Voor meer informatie hierover lees je ook ons blog over waarom je verschillende vermogens ziet bij dezelfde radiator.

Kortom, het totale vermogen (p) dat getransporteerd kan worden binnen een systeem kun je weergeven in onderstaande wiskundige formule. Hierbij staat V voor het debiet in liters / uur.

De praktische methode en gewenste buismaat

De praktische methodeZonder deze complexe berekeningen kun je via de zogenaamde “praktische” methode per maatvoering (diameter van de buis) ongeveer bepalen hoeveel vermogen er maximaal door deze buizen kan stromen. Voor dunwandige (metalen) buizen is dat bij benadering:

  • 12 mm buis = ca. 4.100 watt (4.1 kilowatt),
  • 15 mm buis = ca. 6.000 watt (6.0 kilowatt),
  • 22 mm buis = ca. 13.400 watt (13.4 kilowatt),
  • 28 mm buis = ca. 22.500 watt (22.5 kilowatt),
  • 35 mm buis = ca. 35.000 watt (35.0 kilowatt).

Wil je exact weten wat het vermogen is dat er maximaal door een specifieke maatvoering buis van een bepaald type merk en materiaal kan stromen? Neem dan contact op met de leverancier van deze buizen. Zij hebben deze gegevens in huis en kunnen je hier het beste verder bij helpen.

Het belang van het maximaal vermogen van een CV-buis

Het is vooral van belang bij het bepalen van de geschikte buismaat voor de hoofdleiding van jouw CV-systeem. Het is belangrijk dat deze goed aansluit bij jouw CV-installatie en warmtebehoefte in de woning. Een te kleine diameter kan de waterstroom verminderen en inefficiëntie veroorzaken, terwijl een te grote diameter onnodige kosten met zich meebrengt en installatieproblemen kan opleveren.

Hoeveel vermogen heb ik nodig?

Om exact te kunnen bepalen hoeveel vermogen er door jouw CV-buizen moet kunnen stromen moet je weten wat de warmtebehoefte van jouw woning is. Voor een goed geïsoleerde woning van 150 m2 heb je gemiddeld ca. 7,5 kW nodig. Dit zou je met een all-electric warmtepomp, die gemiddeld zo rond de 10 kW produceert, kunnen doen. Voor een matig geïsoleerde woning heb je gemiddeld al snel ca. 12,5 kW nodig. Een gemiddelde (HR) CV-ketel produceert zo’n 20 kW, ruim voldoende dus. Let op, dit zijn grove gemiddelden; wil je exact weten hoeveel vermogen jij nodig hebt om jouw woning te verwarmen? Lees dan ook ons blog over hoeveel vermogen je nodig hebt om een ruimte te verwarmen.

Wil je meer weten of kun je niet vinden waar je naar op zoek bent, neem dan contact met ons op. Voor het aanleggen van een rookgasafvoer, is een rookgasberekening essentieel. Om de juiste diameter van het rookgasafvoer- en verbrandingsluchttoevoerkanaal te bepalen maken wij gebruik van de Kesa Aladin software. Deze software is gebaseerd op de Europese standaard EN 13384-1 en 2. Worden de ketels ‘open’ of ‘gesloten’ opgesteld? Om de juiste diameter te bepalen voor de toe- en afvoer van de verse lucht is de NEN 3028 opgesteld. Aan de hand van deze norm kunnen wij voor u bepalen welke buisdiameters er nodig zijn. De NEN 2757-1 en 2 en het bouwbesluit artikel 3.33 lid 2.

Rookgasafvoer en normen

Bent u geïnteresseerd in de werkzaamheden van Hogenu B.V. wat betreft het maken van een rookgasberekening? Of wilt meer informatie? Je gebruikt een verouderde webbrowser. Toen mijn benedenbuurman zijn nieuwe verwarmingsketel liet plaatsen, bleek het niet mogelijk om door het bestaande kanaal een nieuwe rookgasafvoer aan te leggen. Er zijn bakstenen verschoven in het bestaande kanaal waardoor deze eerst gerepareerd zal moeten worden. Hij heeft toen noodgedwongen gebruik gemaakt van een bestaande afvoer van een wasdroger. De benedenbuurman vindt de oplossing wel goed zo en komt niet meer in beweging. Ik ben niet happy en wil dat er toch een andere oplossing komt.

De rookgasafvoer komt op de binnenplaats uit. 1. De afstand tussen zijn rookgasafvoer en mijn woning (afstand tot de erfgrens) moet minimaal twee meter zijn. Behalve als het een rookgasafvoer is die boven een dak uitsteekt. De schoorsteen komt op mijn binnenplaats uit en komt daarmee binnen mijn erfgrens uit. Mijn binnenplaats is welliswaar het "dak" van zijn berging, maar niet de dak van het gebouw. Klopt deze redenatie?

Verderop bespreekt dit document diverse normen en richtlijnen die veiligheid garanderen bij installatie van rookgasafvoeren, zoals EN 14471, NPR 3378, Wkb en Gasketelwet. Veilige installatie en correcte diameters zijn essentieel om rookgassen efficiënt af te voeren en koolmonoxide-gevaar te voorkomen.

Concrete diameters en materialen voor rookgasafvoer

Bij concentrische rookgasafvoeren is de meest gebruikte maat 60/100, wat betekent dat de binnenpijp Ø60 mm heeft en de buitenpijp Ø100 mm. Voor houtkachels geldt doorgaans minimaal Ø150 mm, maar bij grotere kachels kan Ø180 mm of Ø200 mm voordeliger zijn. Pelletkachels vereisen vaak minder trek en kunnen functioneren met kleinere diameters; soms werkt een rookkanaal van slechts Ø80 mm. De keuze voor dubbelwandig of enkelwandig rookkanaal hangt af van benodigde isolatie en positionering ten opzichte van brandbare materialen. De buiten- en binnenpijpen kunnen van verschillende materialen gemaakt zijn, zoals PP (polypropyleen), aluminium, metaal of inox, afhankelijk van de temperatuur en toepassing.

Het juiste ontwerp combineert materiaalkeuze, diameter en positie ten opzichte van de ketel en de woonomgeving. Voor hogere temperatuurskeuzes verdient aluminium vaak de voorkeur; voor lagere temperaturen kan PP volstaan. Als de rookgassen niet warmer worden dan 120°C is PP meestal voldoende; bij hogere temperaturen is aluminium een betere keuze. Bij concentrische systemen biedt de binnenpijp vaak een kleinere diameter dan de buitenpijp, wat voordelen geeft bij lekken en veiligheid.

Veiligheid, normen en certificering

Veiligheid staat voorop. De veiligheid van de klant is de verantwoordelijkheid van de installateur. Europese eisen, CE-keur en nationale normen zoals NPR 3378, EN 14471, NEN 2757-1 en -2, en het bouwbesluit zijn bepalend. De Gasketelwet vereist gecertificeerde installateurs en -bedrijven voor onderhoud en plaatsing van gasketelsystemen. Sinds 2017 is in NPR 3378-45 voorgeschreven dat bij iedere vervanging van de cv-ketel het rookgaskanaal vervangen moet worden. De NPR-richtlijnen geven praktische aanwijzingen voor correcte installatie en Rogafa-beugeladvies voor veilige bevestiging. Het EN 14471-certificaat geldt voor kunststof rookgasafvoersystemen; alle systemen moeten aan deze normen voldoen.

Tot slot kan een rookgasberekening essentieel zijn bij het plannen van de aanleg van rookgasafvoer en verbrandingsluchttoevoer. Ook de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) vergroot de aansprakelijkheid van de aannemer en installateur en vereist een opleverdossier en toetsing in ontwerpfase, tijdens werkzaamheden en bij oplevering.

Rookgasafvoerdiameters en concentrisch vs excentrisch systeem

Ubbink videoserie 'Veilige Rookgasafvoer' aflevering 3

Buisdiameter Gerapporteerd maximaal vermogen
12 mm ca. 4.100 W
15 mm ca. 6.000 W
22 mm ca. 13.400 W
28 mm ca. 22.500 W
35 mm ca. 35.000 W

Conclusie: voor de hoofdleiding van jouw CV-installatie is het cruciaal om een diameter te kiezen die past bij jouw warmtebehoefte en installatie-omstandigheden. Raadpleeg bij twijfel leveranciers en/installateurs met ervaring in rookgasberekeningen en transmisierekeningen, zodat het systeem veilig en efficiënt functioneert. Voor gespecialiseerde situaties kunnen afspraken met gemeenten, VVE en erkende installateurs nodig zijn.

tags: #diameter #afvoer #cv #ketel