Maximale drempelhoogte en toegankelijkheid in badruimte volgens Bouwbesluit

Om dat mogelijk te maken moet de woning en het complex wel geschikt zijn of gemaakt worden. Met het aanbrengen van een aantal aanpassingen maak je woning en complex 'levensloopbestendig'. Soms lijkt het of we met kleine aanpassingen een groot effect kunnen bereiken. Maar let op! Een aantal toegankelijkheidszaken zijn bepaald in het bouwbesluit. Sinds 1992 bestaat er in Nederland een bouwbesluit waarin de technische bouwvoorschriften vastgelegd zijn in gemeentelijke bouwverordeningen die voor het hele land gelijk zijn. In het Bouwbesluit zijn ook een aantal eisen opgenomen die betrekking hebben op de toegankelijkheid van gebouwen. Indien je wijzigingen aan zou willen brengen in gemeenschappelijke delen dan kan het zijn dat er een vergunning aangevraagd moet worden. De aanpassing moet dan voldoen aan de laatste versie van het bouwbesluit.

Wat zijn gemeenschappelijke delen en waarom is dit relevant?

Onder gemeenschappelijke delen vallen o.a.: het uiterlijk van het complex, draagmuren, kozijnen, buitenwanden en dak. Let op! ook het balkon, de balkon-constructie, de cv-radiatoren, de voordeur, de balkondeur, de raamkozijnen, borstweringen, galerijen, de ventilatiekanalen, het hek- en traliewerk etc.

Aandachtspunten bij aanpassingen in de woning

Hieronder volgen een aantal belangrijke zaken waar je op moet letten bij het uitvoeren van aanpassingen in de woning:

• Handigere indeling van de woning door bijvoorbeeld het verwijderen van een binnenwand. Je begint met het controleren of het een dragende muur is. Een dragende muur is namelijk altijd een onderdeel van de constructie van het complex. Deze mag niet zo maar verwijderd worden. Steenachtige muren (baksteen, gasbeton, beton) vereisen veel steun. Holle wanden (gips op houten frame) vormen nauwelijks een belasting van de vloer. Toch kun je zo'n lichtgewicht muur ook niet zonder meer verwijderen.
• Ondingen als ze te hoog zijn. Maar mag je ze zo maar verwijderen. We maken een onderscheid in een dorpel van de voor- en achterdeur, de badkamerdeur en de overige drempels in de woning. In het reglement van de VvE staat dat de voor- en achterdeuren onder de gemeenschappelijke zaken en de opstal van het complex vallen. Dit betekend dat je zonder toestemming van de VvE nooit een dorpel van de voor- of achterdeur mag verwijderen. De dorpel van je voordeur is niet alleen voor de deur maar loopt door en vormt een onderdeel van de basis voor de opbouw. Haal je een deel weg dan is het de vraag of de basis nog stabiel genoeg is. Tevens werkt een dorpel bij de voor- en achterdeur ook als waterkering en kan het zijn dat jouw voordeur brandvertragend is om brandoverslag naar andere woningen te voorkomen. Reden genoeg om deze dorpels niet te verwijderen maar het hoogteverschil met bijvoorbeeld een licht hellend rooster van metaal te overbruggen.
• Maar let op! Ook bij de badkamer geldt de dorpel als waterkering, deze mag echter wel aangepast worden in een lagere afgeronde of afgeschuinde hardsteen- of kunststeendrempel. Het gevolg van de verlaging van de dorpel is dat de deur te kort is en er een te grote kier ontstaat waardoor al het vocht van de badkamer de woning in komt. Het beste is om een andere deur te plaatsen. De dorpel onder elke binnendeur kan over het algemeen verwijderd worden. Maar let op! Ook hier word de kier onder de deur groter waardoor de luchtstroom als tochtklacht ervaren kan worden.
• Let op bij het plaatsen, verplaatsen of vervangen van wandcontactdozen, schakelaars of uitbreiding van uw groepenkast. De elektraleidingen zijn aangesloten via de groepenkast op de kabels van het energiebedrijf. In de meterkast bevindt zich een aansluitkast waarin de hoofdzekering zit. De aansluitkast is verzegeld. In bepaalde ruimten is het aarden van stopcontacten verplicht zoals de "natte" ruimten zoals de keuken en de badkamer. De schakelaars of aansluitingen moeten zich minimaal 60 cm van de wastafel, douche of badvoorziening bevinden en aangesloten zijn op een aardlekschakelaar in de meterkast.
• Had u misschien plannen om uw keuken te verbouwen? Denk dan ook hier alvast aan de toekomst. Let bijvoorbeeld op: Goede verlichting door fellere spots met lichtpunten. Wel of geen bovenkastjes. Veel mensen kunnen niet of niet gemakkelijk bij hun bovenkastjes en moeten op een krukje staan. Je kunt ook je huidige bovenkastjes opnieuw laten bevestigen aan de muur maar dan op een hoogte waar je er beter bij kunt. Voorkom bukken. Plaatsing van handrail langs de hele aanrecht. Vervang onderkastjes met planken door keukenlades. Deze kun je helemaal uitschuiven en kom je gemakkelijker bij de spullen die achterin staan.
• Eenvoudige bediening van kranen door bijvoorbeeld eengreepsmengkranen. Deze hebben één hendel die je naar links of rechts verschuift voor warm of koud water en omhoog schuift om de kraan open te zetten. De hendel is vaak heel licht te bedienen. Bovendien is het gemakkelijker de temperatuur van het water te regelen.
• Koken: Wanneer het koken op gas bezwaarlijk wordt, bestaat de mogelijkheid om te gaan koken op keramische- of inductiekookplaat. Hiervoor moet vaak een extra groep aangebracht worden in de groepenkast. Een veilige kookplaat, zoals een keramische of inductiekookplaat, heeft geen open vuur. Dit is veilig wanneer je per ongeluk vergeet het vuur uit te doen. Ook het gevaar van het gas aanlaten, waarbij het vuur door een wind- of tochtvlaag uitwaait, is niet meer mogelijk. Er zijn verschillende veilige kookplaten: een keramische kookplaat met overkookalarm; een keramische of inductiekookplaat met ingebouwde ‘pan-herkenning’. Het verwarmingselement werkt alleen wanneer er een pan op staat.
• Wil je een open keuken. Let op! Het maken van een open keuken kan alleen als de woning is uitgerust met mechanische ventilatie. Een mechanische ventilatie is een afvoersysteem door het hele huis dat lucht uit de woning afvoert. Een speciale ventilatiebox zuigt via luchtkanalen en afvoerventielen lucht weg uit de keuken/wasemkap, badkamer, toilet en eventueel berging. In deze ruimten zitten afvoerventielen in het plafond of wand. Bij installatie en oplevering is het systeem in de woning ingeregeld. Het inregelen wordt gedaan met behulp van het instellen van de ventielen per ruimte. Door meting aan de luchtstroom in de kanalen wordt het systeem zo ingeregeld dat in iedere ruimte de verversing van lucht optimaal en aan de normen voldoet. Laat dit werk alleen uitvoeren door erkende onderhoudsbedrijven in overleg met de VvE. Is er in uw complex een collectieve ventilatie dan is er ook nog eens een collectief luchtafvoerkanaal.

Drempels en deurrol

Let op! Jaarlijks gebeuren er vele ongelukken in en om het huis doordat mensen struikelen of uitglijden over een drempel of dorpel. De toegangsdeur moet zo geplaatst zijn dat de deur van de badkamer naar buiten open draait. Als iemand in de badkamer gevallen is en niet kan opstaan en vlak achter de deur ligt, kan een ander de deur niet openen als deze naar binnen opendraait. Soms is een schuifdeur handiger, bijvoorbeeld bij gebruik van een rolstoel of rollator. Let op! Een verhoogd toilet is mogelijk; verhoogde toiletzitting of bevestiging met beugels naast de muur is vaak geschikt. Een gladde vloer kan met anti-slipmatten, stickers of anti-slipcoating veiliger gemaakt worden. Voor een drempelloze douche kun je de douchecabine of douchebak verwijderen en een gelijkvloerse douche creëren. Een doucheplooiende oplossing biedt ook steunbeugels en eventueel een douchestoel. Een thermostaatkraan kan helpen bij het behoud van een vaste watertemperatuur. Een eengreepsmengkraan blijft een optie als de bediening eenvoudig blijft. Concluderend: bij ingrijpende wijzigingen in je eigen woning vraag altijd goedkeuring aan de VvE.

Drempelhoogte regelgeving en recente wijzigingen

Sinds 1 april 2012 is het Bouwbesluit 2012 in werking getreden en heeft daarmee de regels voor drempels en drempeltoegang aangescherpt. Voor nieuwbouwwoningen geldt nu een maximale drempelhoogte van 2 centimeter bij alle toegangen tot de woning. Bij overschrijding is een hellingbaan vereist. Voor balkontoegang kan de eis anders liggen; vaak geldt de eis alleen wanneer het hoogteverschil tussen toegang en aansluitend terrein niet groter is dan 1 meter. Het aansluitend terrein omvat ook tuinen of andere aanliggende openbare ruimte. De hoogte-eis geldt dus primair voor de route tussen niet-gemeenschappelijke vloer en vloer van een gemeenschappelijke verkeersruimte of terrein. Voor de balkontoegang vervalt de eis als de afstand groter is dan 1 meter. Deze wijzigingen zijn onderdeel van de grotere transitie naar de Bouwbesluit-leefomgeving, en beïnvloeden vooral nieuwbouw en grootschalige verbouwingen.

Badruimte volgens Bouwbesluit en MIVA

In de artikelen rond badruimten onderscheidt het Bouwbesluit tussen reguliere badruimten en MIVA badruimten. Een MIVA-badruimte is een integraal toegankelijke badruimte met doorgaans minimaal 1,6 x 1,8 meter vloeroppervlak. Een reguliere badkamer heeft minder strenge eisen dan een MIVA-badruimte en moet minimaal 1,6 m² aan vloeroppervlakte hebben met een breedte van ten minste 0,8 meter. Vaak is een badkamer samengevoegd met een toilet; in dit soort gevallen gelden hogere eisen aan de badruimte.

Let op: extra badruimten naast het minimale zijn niet verplicht aan deze afmetingen, maar voor verbouwingen geldt wel dat de vloeroppervlakte ten minste rechtens verkregen niveau met een hoogte van 2 meter moet blijven bij verbouw. Bij nieuwbouw worden drempels steeds verder beperkt en de toegankelijkheid van de ruimte wordt groter vastgelegd in de uitvoeringsregels van het Bouwbesluit.

Ventilatie en gebruik van open keuken

Mechanische ventilatie is cruciaal voor open keukens. De installatie bestaat uit een ventilatiesysteem met afvoerventielen dat per ruimte kan worden ingesteld zodat de luchtverversing voldoet aan normen. Een open keuken vereist een mechanische ventilatie, anders is dit niet toegestaan. Bij renovaties en VvE-overleggen moet dit altijd afstemmen worden met de VvE. Een collectieve ventilatie vereist mogelijk een collectief luchtafvoerkanaal.

Samengestelde aanpassingen en toezicht

Bij aanpassingen aan gemeenschappelijke delen geldt doorgaans dat een vergunning nodig kan zijn en de aanpassingen moeten voldoen aan de laatste versie van het Bouwbesluit. Een dorpel tijdens de entreedeur biedt waterkering en brandveiligheid; het verwijderen ervan is meestal ongewenst. Bij badkamers geldt de dorpel als waterkering en mag deze wel worden aangepast tot een lagere afgeronde of afgeschuinde drempel, zolang dit geen nadelige waterinwerking op de rest van de woning veroorzaakt. De drempels onder binnendeuren kunnen meestal verwijderd worden, maar daardoor kan de kier groter worden en tochtklachten opleveren. Het is daarom verstandig om alternatieven te kiezen, zoals een gelijkvloerse douche en voldoende afschot van de vloer richting de afvoer.

Een verantwoorde aanpak bij verbouwingen omvat ook verlichting, lagere drempels en eenvoudige bediening van kranen. Keramische of inductiekookplaten worden vaak gekozen voor veiligheid en betere controle van temperatuur. Een thermostaatkraan of eengreepsmengkraan is handig voor eenduidige bediening. Bij designs met open winkels of open keukens dient de woning mechanisch geventileerd te zijn en advies van erkende onderhoudsbedrijven en de VvE te volgen.

Aansluitingen en veiligheid

Bij verplaatsen of vervangen van wandcontactdozen en schakelaars geldt: houd rekening met de afstand tot vochtige ruimten en zorg voor aardlekschakelaars. De meterkast is verzegeld en het hoofdraam is gekoppeld aan de netbeheerder.

Praktische samenvatting en tips voor bewoners

• Overweeg bij renovatie de mogelijkheid tot een open maar mechanisch geventileerde ruimte.
• Plan drempelreductie met VvE en vraag tijdig de vereiste vergunning aan.
• Beoordeel dragende muren zorgvuldig voordat je een wand verwijdert.
• Installeer beveiligde verlichting en eenvoudige kranen (eengreepsmengkraan).
• Voorkom hoge drempels in gangen en badkamers; gebruik hellende roosters waar mogelijk.

tags: #drempelhoogte #naar #badkamer #cm