Gevolgen echtscheiding voor sociale isolatie en eenzaamheid

Een scheidingsproces doormaken is heftig. Het is een drukke, emotionele periode. Zodra de scheiding rond is, gaat het leven verder. Maar wel op een hele andere manier.

Maar probeer wat momenten in te bouwen dat u echt even kunt ontspannen. Rust nemen is misschien lastig en lijkt tegenstrijdig als we het hebben over eenzaamheid. Dan kan een middag alleen op de bank met een goed boek, maar ook een nachtje weg met een goede vriend of vriendin. Of een paar uur in de week de tijd nemen om te sporten.

Veel mensen om u heen zullen net als u hiervoor had, een gezinsleven hebben en daar veel tijd aan besteden. Dan lijkt het al snel dat u vele malen meer eenzaam bent. Probeer daarom met mensen die u liefheeft, leuke activiteiten te plannen.

Het klinkt misschien heel zwaar, het woord ‘lotgenoten’, maar u bent niet de enige die een scheiding doormaakt en daarna zoekende is het leven weer opnieuw op te bouwen. Ook eenzaamheid is iets wat velen, net als u, kunnen ervaren nadat de scheiding rond is. Online kunt u vele groepen vinden die met elkaar contact hebben en praten over eenzame gevoelens die velen hebben.

Twijfelt u of dit iets is? Heel snel na uw scheiding zult u er hoogstwaarschijnlijk niet aan moeten denken een nieuwe relatie aan te gaan. Maar na enige tijd een keer op date gaan, is nooit verkeerd. Scheiden op een prettige manier, helpt al voor een groot deel bij het verwerkingsproces. Uit elkaar gaan terwijl u samen nog een goede verstandhouding heeft, zorgt ervoor dat het gat waarin u valt na de scheiding, minder groot is. Relativeren en het leven weer oppakken zal daarna makkelijker gaan.

Mediation is een fijne manier van scheiden waarbij u samen afspraken maakt onder begeleiding van een professional.

Waar komt dit nieuws vandaan? Een artikel van 2 juni in de krant De Standaard wees op vereenzaming als risicofactor voor vroegtijdig overlijden. Het gebrek aan vrienden zou het immuunsysteem negatief beïnvloeden en stress veroorzaken. Dat laatste kan dan weer het risico op hartaandoeningen verhogen. De verhoogde sterfte zou vergelijkbaar zijn met het roken van 15 sigaretten per dag.

Onderzoek naar de invloed van eenzaamheid op vroegtijdig overlijden: Een internationaal team van wetenschappelijke onderzoekers onderzocht de invloed van eenzaamheid op vroegtijdig overlijden (2). Eenzaamheid wordt geassocieerd met een minder goede algemene gezondheid door minder goede eet- en leefgewoonten. Dat kan de sterfte beïnvloeden. Om die relatie te onderzoeken, voerde het wetenschappelijk team een literatuurstudie uit. De wetenschappers zochten naar waarnemende cohortstudies die eenzaamheid bij de start van de studie in kaart brachten via vragenlijsten en tijdens de opvolging de sterfte op termijn nagingen. In totaal vonden de wetenschappers 27 studies op meer dan 1 miljoen mensen. Gemiddeld verhoogde eenzaamheid de kans op vroegtijdig overlijden met 33%.

Volgens de onderzoekers leidt sociale eenzaamheid tot minder gezonde eet- en leefgewoonten wegens een gebrek aan motivatie en een lager zelfbeeld. Eenzaam mensen roken vaker, eten minder fruit en groenten, zijn fysiek minder actief en drinken meer alcohol. Al die factoren samen kunnen de stijging van de sterfte verklaren. Bron (1) Nu ook op medisch voorschrift: een goede vriend | De Standaard 2 juni 2023.

Hoe moet je dit nieuws interpreteren? Deze literatuurstudie toont aan dat sociale afzondering de kans op vroegtijdige sterfte verhoogt, maar het is niet duidelijk hoe dat komt. Sociale eenzaamheid kan aanleiding geven tot chronische stress, maar gaat ook vaak gepaard met minder gezonde eet- en leefgewoonten. Een bijkomende moeilijkheid is dat de aanwezigheid van een ziekte eveneens kan leiden tot sociale vereenzaming. Iemand die bijvoorbeeld chemotherapie krijgt voor kanker, voelt zich dikwijls minder goed om sociale contacten te leggen. Daardoor kan die persoon een verhoogd risico hebben om vroegtijdig te overlijden.

Roken is nog veel nadeliger voor de gezondheid dan sociale afzondering. Dat neemt niet weg dat de Wereldgezondheidsorganisatie eenzaamheid en sociale afzondering vooral bij ouderen aanziet als een probleem voor de volksgezondheid. Daarom is het belangrijk dat er maatregelen genomen worden om eenzaamheid te beperken (4).

Praktische aanpak bij scheiding en eenzaamheid

Leven met weinig sociale contacten is inderdaad niet gezond, omdat wie zich eenzaam voelt vaker ongezonde eet- en leefgewoonten heeft. Daardoor kan eenzaamheid het risico op vroegtijdig overlijden verhogen. Sociale afzondering is echter niet te vergelijken met roken, zoals het krantenbericht beweert. Roken is nog veel slechter voor de gezondheid dan een gebrek aan sociale contacten.

Een scheiding verandert je leven totaal. De hele periode eromheen is heftig, er komt veel op je af en je belandt in een achtbaan van emoties. Je voelt de druk alles goed te regelen en af te ronden wat ervoor kan zorgen dat je je gevoel nog even aan de kant zet. Je staat er ineens alleen voor, gezamenlijke vrienden zijn mogelijk weggevallen en de kinderen worden ineens gedeeld. Het is niet gek dat dit een gevoel van eenzaamheid veroorzaakt.

Het is goed om je te beseffen dat dit een fase is die hoort bij het proces van scheiden. Emotionele eenzaamheid na een scheiding komt bij veel mensen voor. Je mag je eenzaam voelen, dit gevoel hoort er nou eenmaal bij na een grote verandering in je leven. Schaam je vooral niet en probeer erover te praten. Probeer je angst te accepteren en te relativeren. Zie het onder ogen en probeer na te gaan waar je precies bang voor bent. Je bent wel vaker alleen geweest, wat maakt het nu anders of erger? En wat kan je doen om dit te veranderen?

De focus gaat ineens van het gezin, naar jezelf. Maar dat hoeft niet iets negatiefs te zijn. Je hebt minder mensen om rekening mee te houden en meer tijd om te spenderen aan het nemen van rust, hobby’s of vrienden/vriendinnen. Een andere tip om de eenzaamheid de baas te zijn is je negatieve overtuigingen over alleen zijn los te laten. Geef jezelf hetzelfde advies als je iemand anders in deze situatie zou geven. Ga na wat je nodig hebt op de korte en op de langere termijn.

Sommige mensen vullen de leegte door meteen een andere relatie in te gaan. Je hoeft het in ieder geval niet alleen te doen. Gebruik de mensen om je heen en zoek vooral ook professionele hulp als je dit nodig hebt. Je hebt wellicht bepaalde patronen ontwikkeld die goed zijn om te doorbreken. Het overwinnen van je angst begint bij het veranderen van je denkwijze. Lees hier hoe je in contact komt met een beroepskracht in jouw gemeente.

Relatie tussen scheiding, isolatie en eenzaamheid

Sociaal isolement verwijst naar een situatie waarin iemand weinig of geen contact heeft met andere mensen. Het kan betekenen dat iemand geen netwerk van vrienden of familie heeft, nauwelijks deelneemt aan sociale activiteiten of zich afzondert van de maatschappij. Het is belangrijk om te begrijpen dat sociale isolatie niet altijd vrijwillig is. Voor veel mensen voelt het alsof ze buiten de maatschappij staan, niet meer mee kunnen doen, of geen aansluiting vinden bij anderen.

Eenzaamheid is het subjectieve gevoel van alleen zijn, los van het werkelijke aantal sociale contacten. Je kunt omringd zijn door mensen en je toch diep eenzaam voelen. Eenzaamheid en sociale isolatie gaan vaak hand in hand, maar ze zijn niet hetzelfde. Er zijn talloze oorzaken die kunnen leiden tot sociale isolatie en/of eenzaamheid. Sociale isolatie en eenzaamheid hebben een grote impact op het welzijn en de gezondheid. Ook lichamelijke klachten kunnen verergeren of ontstaan, zoals hart- en vaatziekten, immuunsysteemproblemen en verhoogde bloeddruk.

Binnen de GGZ wordt sociale isolatie vaak gezien als gevolg van of in samenhang met psychische problematiek, zoals depressie, angststoornissen, PTSS of autisme. Echter, GGZ-instellingen kunnen beperkt zijn in het bieden van langdurige psychosociale ondersteuning en praktische begeleiding in het dagelijks leven. Bij Ego Centralis werken we mensgericht, zonder oordeel en met oog voor iemands verhaal. Onze ambulante begeleiders bieden praktische, laagdrempelige ondersteuning bij jou thuis of in de omgeving. Soms heb je geen psychiater nodig, maar een betrokken coach die met je meeloopt.

In de rust van de natuur ontstaat vaak ruimte voor zelfreflectie. Wandelcoaching combineert beweging, frisse lucht en coaching. Wanneer eenzaamheid voortkomt uit trauma, schaamte of negatieve ervaringen uit het verleden, kan IEMT effectief zijn. Met ACT leer je omgaan met moeilijke gevoelens zonder jezelf te verliezen. Je leert ruimte maken voor wat er is én tegelijkertijd te bouwen aan een waardevol leven. Bij langdurige stress en isolatie raakt het brein uit balans. Met Brain Balance Coaching brengen we inzicht in jouw breinprofiel en hoe je functioneert. Een gezonde leefstijl ondersteunt mentaal welzijn. Sociale isolatie en eenzaamheid kunnen je het gevoel geven dat je er niet toe doet of dat verbinding onmogelijk is. Maar er is wél perspectief.

Infographic: Relatie tussen scheiding, sociale isolatie en eenzaamheid

Bij Ego Centralis geloven we dat ieder mens recht heeft op verbinding, betekenis en eigen regie. Wil je weten wat Ego Centralis voor jou of een naaste kan betekenen? Neem vrijblijvend contact op.

tags: #echtscheiding #sociale #isolatie