Economische delicten zijn overtredingen en misdrijven die zich afspelen in een zakelijke context.
De Wet op de economische delicten (WED) regelt deze zaken en pakt verschillende vormen van illegale activiteiten in het economische verkeer aan.
Definitie en kenmerken: Een economisch delict is een overtreding of misdrijf dat je pleegt binnen een bedrijfsmatige constructie.
De wet ziet dit als een strafbaar feit en de kenmerken omvatten dat ze gebeuren in een zakelijke context, vallen onder de WED, je ze opzettelijk of per ongeluk kunt begaan, en ze beïnvloeden het economische verkeer.
De WED wijst allerlei overtredingen uit andere wetten aan als economisch delict; deze kunnen strafbaar zijn volgens de eigen systematiek van de wet.
Voorbeelden en verschil met gewone delicten
Economische delicten beslaan een breed scala aan illegale activiteiten en kunnen gepleegd worden door individuen, bedrijven of zelfs overheidsfunctionarissen.
Veelvoorkomende economische delicten zijn fraude, belastingontduiking, witwassen van geld, handel met voorkennis, corruptie, valsheid in geschrifte, fraude bij faillissement.
Andere voorbeelden zijn overtredingen van de Arbeidsomstandighedenwet, milieuwetgeving, de Wet op de Kansspelen en de Wet ter Voorkoming van Witwassen en Financieren van Terrorisme (Wwft).
Het grootste verschil met commune delicten is de context: economische delicten gebeuren in een bedrijfsmatige setting, terwijl commune delicten algemene strafbare feiten zijn.
De straffen uit de WED zijn meestal hoger dan bij gewone strafwetgeving; economische delicten worden vaak streng bestraft en de WED vormt de brug tussen bestuursrecht en strafrecht.
Strafmaat, aansprakelijkheid en naleving
Bij misdrijven kan de straf oplopen tot maximaal 6 jaar gevangenisstraf; geldboetes kunnen flink hoog zijn, afhankelijk van de ernst.
Bedrijven kunnen strafbaar zijn als mensen die namens het bedrijf handelen het delict hebben gepleegd, en de directie kan aansprakelijk worden gehouden.
De rechter kijkt naar feiten en omstandigheden om te bepalen of er sprake is van opzet of schuld; opzettelijke delicten leveren zwaardere straffen op dan nalatigheid.
Bestuurders spelen een grote rol bij economische delicten en kunnen persoonlijk aansprakelijk worden gesteld als zij direct betrokken waren bij het delict of als zij hadden moeten weten dat regels werden overtreden.
Het ondernemingsrecht verplicht bedrijven om due diligence toe te passen en passende compliance-systemen op te zetten.
Heldere procedures, training van personeel en regelmatige controles zijn essentieel; sterke interne controles kunnen strafbaarheid voorkomen.
Wet- en regelgeving rondom economische delicten
De Wet op de economische delicten (WED) is een kapstokwet die economische delicten definieert en strafbaar maakt, met een onderscheid tussen misdrijven en overtredingen.
In de wet staat een lange lijst van strafbare feiten uit andere wetten, zoals Arbeidsomstandighedenwet, Algemene douanewet, Telecommunicatiewet, Wet dieren en Mijnbouwwet.
De strafmaat verschilt per delict; bij misdrijven kan de straf hoger zijn en kan ook een gevangenisstraf volgen.
Toezichthouders zoals AFM, DNB en NVWA mogen bestuurlijke boetes opleggen; daarnaast kan Openbaar Ministerie strafrechtelijke stappen nemen.
Kapitalisme uitgelegd (explainity® uitlegvideo)
Handhaving en toezicht
Economische delicten vallen onder zowel bestuursrecht als economisch strafrecht; beide rechtsgebieden werken samen bij handhaving.
Bedrijven kunnen een bestuurlijke boete krijgen én strafrechtelijk vervolgd worden; dit noemt men dubbele sanctionering.
Instanties zoals AFM, DNB, NVWA en Kansspelautoriteit houden toezicht en kunnen boetes opleggen of vergunningen intrekken.
Opsporingsambtenaren hebben bredere bevoegdheden; zij kunnen strafrechtelijk onderzoek doen naar verdachte situaties.
De samenwerking tussen toezicht en opsporing bepaalt welke aanpak het beste werkt in een specifiek geval.
tags: #economisch #delict #asbest