De Eerste Kamer der Staten-Generaal en de Tweede Kamer vergaderen al twee eeuwen op het Binnenhof. Sinds de komst in 1814 van een volksvertegenwoordiging vergadert het parlement, net als de 'oude' Staten-Generaal tijdens de Republiek en de Bataafse parlementen in de periode 1796-1806, aan het Binnenhof. De Eerste Kamer deed dat aanvankelijk in de Trêveszaal en de Tweede Kamer in de Oude Balzaal van de stadhouders. In 1849 ging de Eerste Kamer vergaderen in de zaal van de voormalige Staten van Holland. De Tweede Kamer vergaderde sinds de oplevering van de nieuwbouw van de Tweede Kamer in 1992 tot aan de huidige renovatie in de huidige Vergaderzaal van de Tweede Kamer.
Door de eeuwen heen zijn de gebouwen aan het Binnenhof dikwijls verbouwd of gerenoveerd. In 2021 is men aan een nieuwe grootschalige renovatie begonnen van het gehele Binnenhof die in 2029 afgerond moet zijn. Het Binnenhofcomplex is een acht eeuwen oud monument en de renovatie is nodig vanwege technische en bouwkundige gebreken. Het project wordt uitgevoerd door het Rijksvastgoedbedrijf, als eigenaar en opdrachtgever van de renovatie en de tijdelijke huisvesting van beide Kamers. Het parlement blijft tijdens de renovatie open, maar op een andere locatie.
Overzicht van renovatieperiodes en belangrijkste gebeurtenissen
2021-heden
In de zomer van 2021 is gestart met de grondige renovatie van de gebouwen van de Eerste en Tweede Kamer aan het Binnenhof. De renovatie werd aangekondigd door toenmalig minister Stef Blok (Wonen en Rijksdienst) in overleg met de Eerste en Tweede Kamer. De oorspronkelijke ramingsperiode bedroeg circa 7,5 jaar. De begroting bedroeg circa 475 miljoen euro; de laatste schattingen geven aan dat oplevering pas in 2031 zal zijn en dat in totaal 2,7 miljard euro zal worden uitgegeven. Het project omvat achterstallig onderhoud, vervanging van technische installaties zoals liften en leidingen, ICT- en brandveiligheidsvernieuwingen, het repareren van hout- en betonrot en lekkages, en aanpassingen van ingangen om grote aantallen medewerkers en bezoekers beter te ontvangen.
2023-2025
Tijdens de renovatie verhuizen de Tweede Kamer naar het voormalige ministerie van Buitenlandse Zaken aan de Bezuidenhoutseweg (de zogeheten 'Apenrots'), terwijl de Eerste Kamer tijdelijk het oude gebouw van de Hoge Raad aan de Lange Voorhout betrekt.
2003-2005
In september 2003 is begonnen met renovatie van werkkamers, fractiekamers, de entree en de postkamer van het Eerste Kamergebouw. De uitvoering van dit Masterplan liep door tot 2006.
1994-1995
Van september 1994 tot september 1995 vergaderde de Eerste Kamer in de Ridderzaal vanwege de restauratie van de plenaire zaal. In die periode werden ventilatie, akoestiek en verlichting verbeterd en werd het zaalinterieur gerestaureerd; het plafond werd helderder en gordijnen werden vervangen door wandtapijten.
1992
In 1992 werd de nieuwbouw van de Tweede Kamer gerealiseerd. Het complex koppelt de voormalige ministeries en andere gebouwen aan elkaar, met de Statenpassage als centrale entree van 100 meter lang en 24 meter hoog. Tot 1992 vergaderde de Tweede Kamer in de ruimte die nu de Oude Balzaal wordt genoemd.
1970-1992
Tussen 1970 en 1992 vond de nieuw- en verbouw van de Tweede Kamer plaats. In 1956 werd de Tweede Kamer uitgebreid van 100 naar 150 leden en nam de personele ondersteuning toe. In 1970 schreven zes Kamerleden een brandbrief naar het presidium over ruimtegebrek. Deze âgroep van zesâ bestond uit Frans Andriessen, Anneke Goudsmit, Garmt Kieft, Henk Koning, Ad Oele en Arnold Tilanus.
1965
Archiefruimten van het ministerie van Verkeer en Waterstaat verhuisden naar de Eerste Kamer; deze vertrekken in de voormalige kamer van Gecommitteerde Raden werden fraai ingericht als Noenzaal en de voormalige werkkamer van de raadpensionaris werd een fractiekamer.
1956
Van januari tot mei 1956 vergaderde de Eerste Kamer vanwege verbouwingen van de zaal in de Ridderzaal. Extra bankjes verschenen bij de uitbreiding van het ledental en er kwam een modernere geluidsinstallatie. Een geheel nieuwe vloer werd gelegd.
1951
Van 16 maart 1950 tot 20 juni 1951 hield de Tweede Kamer haar plenaire vergaderingen in de Ridderzaal vanwege een ingrijpende verbouwing. Verlichting werd aanzienlijk verbeterd, er kwam een onderdoorgang voor stenografen, de zaal werd 80 centimeter verlaagd en fractiekamers en een vergrote studie- en leeszaal werden ingericht. Tribunes kregen publiek en persplaatsen, en er kwam een radiocommentaarruimte. De toespraak van Tweede Kamervoorzitter Kortenhorst bij de heringebruikname benadrukte de behoefte om het parlementaire werk dichter bij het volk te brengen en openbaarheid te vergroten.
1922
In 1922 werden ruimten van de Raad van State toegevoegd aan het Tweede Kamergebouw; de Raad van State-vergaderzaal werd rook- en koffiekamer. Er kwamen spreek-, wacht- en commissiekamers en telefooncellen. Een centrale verwarming werd aangelegd ter vervanging van circa vijftig kachels. Na het zomerreces werd een nieuwe wachtkamer voor de publieke tribune en een ruimte voor de pers ingericht.
1913
In 1913 verhuisde de hoofdingang van de Eerste Kamer naar de Mauritstoren aan de voorzijde, met een nieuw trappenhuis. Ook elders in het gebouw vonden verbouwingen plaats, zoals een ministerskamer in de door het Kabinet van de Koningin verlaten ruimten.
1879-1884
Een eerste restauratie van het Eerste Kamergebouw vond plaats in 1879-1880, na gasverlichting in 1868 en tribunes in 1870. De Hofkapel werd afgebroken en er kwamen nieuwe vertrekken.
De Binnenhoflocaties blijven symbool staan voor de macht en de democratie in Nederland. De twee Kamers, Raad van State en het Ministerie van Algemene Zaken zijn al eeuwenlang de belangrijkste bewoners van dit middeleeuwse complex rondom de Ridderzaal. Het Binnenhof is een uniek geheel waar de verschillende politieke machten dicht bij elkaar komen en waar het parlementaire werk kan doorgaan, ook tijdens grootschalige renovaties.
In 2021-2029 vindt een grootschalige renovatie plaats die beide Kamers, de Raad van State en het Ministerie van Algemene Zaken raakt. De tijdelijke huisvesting en de moderne renovatie zijn ontworpen om de openbare functies te blijven waarborgen, met aandacht voor akoestiek, luchtbehandeling, audiovisuele middelen, ICT, brand- en persoonsveiligheid. Huis Huguetan aan het Lange Voorhout en de Kazernestraat 52 worden de tijdelijke onderkomens voor de Eerste Kamer en de Raad van State, terwijl de huidige binnenhoffaciliteiten gerenoveerd worden tot een moderne, representatieve werkomgeving. Een publiek kunstprogramma Kunstparade Binnenhofrenovatie begon op 27 mei 2023 en toont kunstwerken die de betekenis van het Binnenhof vastleggen in tijden van verandering.
Voorbereiding renovatie Binnenhof met Bouwwerk Informatie Model
Historische ontwikkelingen en huidige stand van zaken
De renovatie is gericht op (achterstallig) onderhoud, modernisering en verbetering van de openbare functies. De oude en nieuwe delen van het Tweede Kamergebouw worden verbonden via de Statenpassage, terwijl de plenaire zaal van de Tweede Kamer en de vergaderzalen van de Eerste Kamer onder handen worden genomen. De ingrepen geven aandacht aan de oorspronkelijke architectonische stijl, maar brengen hedendaagse technologie en comfort.
Het ontwerp voor de huidige ingrepen tracht de historische vergaderzaal van het Binnenhof terug te brengen in herinnering, maar verschaald naar 70% van het origineel. In de tijdelijke huisvesting blijft de parlementaire structuur hetzelfde: vergaderbanken flankeren axiaal tussen de minister- en voorzitterstafel, en een polychroom kunstwerk accentueert het centrum van de ruimte. Nieuwe vloeren, wandbetimmeringen en gordijnen vormen een moderne interpretatie van klassieke stijlkamers, met aandacht voor duurzaamheid door gebruik van gerecyclede materialen waar mogelijk.
- Noem de oudste vaste vergaderlocatiesâTrêveszaal voor de Eerste Kamer en de Oude Balzaal voor de Tweede Kamer in de begintijd van de parlementaire periode op het Binnenhof.
- Verplaatsingen en restauratiesâverhuizen van plenaire zalen naar de Ridderzaal tijdens restauraties in 1922 en 1951; tijdelijke huisvesting tijdens 2021-heden voor renovatie.
- Huidige renovatielijnâgrootschalige renovatie van Binnenhof sinds 2021, met verwachte oplevering in 2031 en totale uitgaven circa 2,7 miljard euro.
tags: #eerste #kamer #verbouwing