BestIn Best is een melkveestal voorzien van een emissiearme G6-vloer van Swaans Agra. Met deze vloeroplossing beschikt de ondernemer over een sterke en toekomstgerichte basis die aansluit bij de steeds strengere eisen rondom duurzaamheid en emissiereductie. De stalvloer is een cruciaal onderdeel binnen de melkveehouderij. Niet alleen voor het comfort van de dieren, maar ook voor de manier waarop mest wordt afgevoerd en emissies worden beperkt. Met de G6-roosters wordt hierin een praktische en betrouwbare oplossing geboden.
Waarom emissiereductie in de stal steeds belangrijker wordt
Binnen de sector groeit de aandacht voor het beperken van ammoniakuitstoot. De manier waarop mest zich op de vloer bevindt en wordt afgevoerd, speelt hierin een grote rol. Een emissiearme vloer helpt om de uitstoot van schadelijke stoffen te verminderen door mest sneller af te voeren en de contacttijd met lucht te beperken. G6-roosters in gebruik in de melkveestal In de melkveestal in Best zijn de G6-roosters toegepast als complete stalvloer boven de mestkelder. De open structuur zorgt ervoor dat mest snel wordt afgevoerd en de vloer relatief droog blijft. De robuuste constructie maakt het mogelijk om de stal intensief te gebruiken, terwijl de emissiearme eigenschappen bijdragen aan een beter stalklimaat.
Resultaat: een duurzame en efficiënte melkveestal
Met de toepassing van de emissiearme G6-vloer beschikt de melkveestal in Best over een sterke en betrouwbare oplossing. De combinatie van een robuuste vloer en een efficiënte mestafvoer draagt bij aan een hygiënische stalomgeving en lagere emissies. Het resultaat is een melkveestal waarin koeien comfortabel kunnen bewegen en waarin de ondernemer efficiënt en toekomstgericht kan werken.
Mestschuif en mestrobot: werking, voor- en nadelen
Een mestschuif heeft een motor met een ketting, touw of kabel of een hydraulische aandrijving. Soms ligt de aandrijving in de vloer verzonken. Er zijn mestschuiven met 'tandjes' of ‘vingers’. Een mestrobot heeft een schuif, rijdt door de stal en schuift de mest door de roosters. De mestrobot werkt meestal op een accu en rijdt zelf naar een oplaadstation om zich op te laden. De route(s) van een mestrobot wordt geprogrammeerd. Bij sommige systemen wordt het schoonmaken van de vloeren met de mestschuif of mestrobot gecombineerd met een sproeivoorziening. Hiermee wordt vloeistof verneveld. Dit voorkomt vorming van een mestfilm die de vloer glad kan maken. Dit heeft ook een positief effect op de emissie, maar zorgt wel voor meer mestvolume. Door het schoonhouden van de vloeren lopen de koeien niet meer met de klauwen in de mest.
Een mestschuif is vooral geschikt voor lange rechte gangen met rooster of dichte vloeren. Doorgangen moeten dan nog met een mestrobot of met de hand worden schoongemaakt. Een mestrobot kan bijna overal komen, zeker ook als hij onder hekken door kan. De mestschuif kan een hindernis zijn. Mestrobots zijn dit ook, maar kunnen worden geprogrammeerd, zodat hij slim ingezet kan worden. Bijvoorbeeld vaker schuiven vlak achter de ligboxen of niet schuiven langs het voerhek tijdens het voeren. Een mestschuif kan vooral een hindernis zijn bij het voerhek als koeien staan te vreten. Een oplossing is een strook verhoogde vloer. De koeien staan met de voorpoten op deze verhoogde vloer (voerstoep) en hoeven dan alleen hun achterpoten maar op te tillen voor de mestschuif.
Met de tijdklok wordt de schuiffrequentie ingesteld. Omdat een mestreedschuwe vloer van invloed is op de emissie, heeft ook de schuiffrequentie hier invloed op. De schuiffrequentie is afhankelijk van het toegepaste huisvestingssysteem en staat in de systeembeschrijving. De schuiffrequentie is meestal eenmaal per twee uur en soms vaker. Er zullen plaatsen zijn waar de mestschuif of mestrobot niet kan komen. Bij een mestrobot is het belangrijk dat de capaciteit van de mestrobot en het oppervlak van de te reinigen ruimte op elkaar zijn afgestemd.
Bij grote stallen zullen meerdere mestrobots nodig zijn om het hele vloeroppervlak binnen de gestelde tijd te kunnen schoonmaken. Ook de laadtijd van de mestrobot is een factor bij het bepalen van het aantal mestrobots en de programmering. Wanneer elke twee uur de stal geschoven moet worden, maar de mestrobot drie uur nodig heeft om op te laden, dan is 1 mestrobot niet voldoende. Om het gebruik van de mestschuif of mestrobot te kunnen aantonen moet er een registratie zijn. Deze registratie moet tot drie maanden terug in te zien zijn. Een mestschuif moet een verzegelde urenteller hebben die het aantal schuifbewegingen registreert. Bij een mestrobot moeten de route(s) gelogd worden zodat achteraf is te zien dat er voldoende is geschoven. De veehouder moet er voor zorgen dat de mestschuif of mestrobot goed werkt en zorgen dat op tijd wordt geschoven.
Mestschuiven met vingers of tandjes zijn gevoelig voor slijtage en moeten goed aan blijven sluiten op het vloerprofiel. Een mestschuif of mestrobot moet ook regelmatig gecontroleerd en onderhouden worden. De frequentie staat in de leaflet en is eenmaal per 2 maanden of eenmaal per jaar. Bij onderhoud moet in ieder geval worden gecontroleerd of de mestschuif of mestrobot goed de mest verwijdert en of de schuiffrequentie wordt geregistreerd. Mogelijk moeten schuifstrippen worden vervangen.
In de checklist emissiearme vloer (docx, 29 kB) staan de aandachtspunten voor de controle van een emissiearme vloer. Kijk altijd hoe schoon de vloeren zijn. Dit is een indicatie of er voldoende wordt geschoven. Controleer de mestschuiffrequentie via de gegevens die zijn gelogd. En ook het gebruik van een eventuele sproeivoorziening.
Bepaalde brongerichte emissiearme stalsystemen stoten dus meer stikstof uit dan verwacht. Dit kwam in 2019 uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). En in 2023 uit onderzoek van Wageningen Livestock Research (WLR). Het probleem is het grootst in de melkveehouderij. Bepaalde emissiearme stalvloeren voor melkvee werken niet beter dan traditionele roostervloeren. De staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) gaat de stalvloeren voor melkvee die niet goed werken, uitfaseren. Daarom krijgen de emissiefactoren van een deel van deze vloeren de einddatum 1 januari 2027. De emissiefactoren van 5 stalvloeren krijgen de einddatum 1 januari 2030.
Wilt u een nieuwe stal bouwen of een grote verbouwing doen? Betonnen (rooster)vloeren met rubberen afdekkingen. Deze vloeren hebben regelmatige openingen naar de mestkelder. Dichte betonnen vloeren met een profiel. Om de stalsystemen een einddatum te geven, heeft de staatssecretaris bijlage V van de Omgevingsregeling veranderd. U kon van 16 juli tot en met 10 september 2025 reageren op het plan van de staatssecretaris. Zij heeft de reacties meegenomen in haar beslissing. De wijziging van de Omgevingsregeling is op 3 april 2026 gepubliceerd in de Staatscourant. De wijziging gaat in op 1 juli 2026.
Heeft u vragen hierover? Gevolgen voor producentenBent u producent van een stalvloer die een einddatum krijgt? Dan heeft u na deze datum helaas te maken met minder vraag naar deze vloer. Wij begrijpen dat dit teleurstellend voor u is. Op Overheid.nl leest u waarom de staatssecretaris de keuze toch gemaakt heeft. Bent u een nieuw stalsysteem voor melkvee aan het ontwikkelen? Het is belangrijk dat innovatieve stalsystemen in de praktijk goed werken. Daarom vragen wij u om extra informatie mee te sturen als u advies aanvraagt voor dit stalsysteem.
Gevolgen voor veehoudersHeeft uw stalvloer een einddatum? U kunt deze stalvloer blijven gebruiken. Wilt u een nieuwe stal bouwen of een grote verbouwing doen? Dan kunt u alleen kiezen uit stalsystemen zonder einddatum, of waarvan de einddatum nog niet geweest is. Gevolgen voor bevoegd gezagBeoordeelt u vergunningsaanvragen als gemeente of omgevingsdienst (bevoegd gezag)? Dan kunt u voor de stalsystemen met een einddatum meestal geen nieuwe vergunningen meer geven.
Roostervloeren, dichte vloeren, emissiearme vloeren, je hebt ze in allerlei soorten en maten. Maar welke vloer is het beste voor koeien? Dat bepaal je als boer helemaal zelf. Aan elke vloer zitten namelijk voor- en nadelen. Waar je in ieder geval wél zeker van wil zijn? Dat je vloer goed schoon wordt. Voor welke mestoplossing kies je? ‘Voor iedere stalvloer is er een schuifoplossing. Of dat nu een vaste mestschuif is of een mestrobot’, vertelt Desie. ‘Welke van deze systemen je het beste kunt kiezen, is afhankelijk van je antwoord op verschillende vragen.’
- Wat voor vloer heb je?
- Welk type strooisel gebruik je?
- Wat zijn de afmetingen van je stal, de mestgang e.d.? En ga zo nog maar even door.
Zoals je ziet, zijn er nogal wat elementen van invloed op welke schuifoplossing je het beste kunt kiezen. ‘Overall kun je ervan uitgaan dat een mestschuif de beste oplossing is als je alleen je mestgang goed en vaak geschoven wil hebben’, legt Desie uit. ‘Wil je de vloeren van meer ruimtes schoon hebben? Dan zit je over het algemeen juist goed met een mestrobot. Neem bijvoorbeeld de JOZ-Tech. Heb je een roostervloer of emissiearme vloer? Dan kan deze robot voor jouw stal zomaar de meest geschikte oplossing zijn.
‘Zeker als je bijvoorbeeld te maken hebt met ongelijke gangen omdat je een stuk hebt aangebouwd en je bijvoorbeeld ook je wachtruimte, doorsteken of andere ruimtes schoon wil hebben’, zegt Desie. ‘De JOZ-Tech bepaalt met behulp van transpondertechnologie zijn route. Op die manier kun je verschillende routes instellen. De mestrobot rijdt overigens extra rustig om het koeverkeer zo min mogelijk te verstoren. En, we kunnen de machine op afstand monitoren. Wel zo handig als je een keer een storing hebt.
‘De voordelen van de JOZ-Tech gelden ook voor de nieuwste mestrobot van JOZ: de Barn-E’, vervolgt Desie. ‘De Barn-E schuift de mest niet vooruit, maar raapt het op en rijdt de verzamelde mest naar de afstort om deze te lossen. Wil je deze machine gebruiken, dan heb je dus wel een afstort nodig. De machine beschikt over een grote capaciteit voor het verwerken van mest. Desie heeft ook nog een aantal tips om je mestrobot goed te onderhouden. ‘Want, hoe beter je ‘m onderhoudt, hoe meer plezier je ervan hebt’, legt ze uit. ‘Je hebt minder last van storingen en je verlengt de levensduur van je machine. Reinig bijvoorbeeld regelmatig de laadcontacten en het laadstation, maak de laadstrippen schoon met een staalborstel of schuurpapier, controleer of het waterfilter niet verstopt is en zorg dat je robot elk jaar een onderhoudsbeurt krijgt.
Het antwoord: een schone vloer! Om dat te bewerkstelligen is het belangrijk om te kiezen voor de juiste schuifoplossing. En het maken van de juiste keuze is een vak apart. Daarom raden we altijd aan om je goed te laten adviseren. In de huidige discussie over een goede werking van emissiearme vloeren en mestschuiven toonde het Franse bedrijf Vermot op de veehouderijbeurs EuroTier in het Duitse Hannover mogelijk een goede oplossing met de Brush'Kit. Vermot is gestart als bedrijf dat sleuven of rillen in vloeren maakt om ze zo minder glad te maken.
'Bij het gebruik van een mestschuif op dichte betonvloeren al dan niet met sleuven of rillen erin wordt de vloer nooit goed schoon', zegt Lionel Vermot. 'Dat lukt vaak wel als er veel stro op de vloer ligt, maar zonder niet. Als de vloer niet goed schoon wordt, dan kan die nog steeds glad zijn. Daarom heeft de firma bezems ontwikkeld om te zorgen dat de vloeren veel beter schoon worden. Die techniek bestaat overigens al sinds 2016. De haren in de bezems zitten dicht op elkaar en zijn bijna een tweede schuif. 'De bezems werken het beste als de vloer vochtig is', zegt Vermot. 'In de zomer als de vloer droog is, kun je de bezems er beter af halen.
Begin mei 2018 is op Dairy Campus een proef gestart waarin het effect van vaker mestschuiven en spoelen van de vloer op de ammoniakemissie wordt onderzocht. Het uitrijden van met water verdunde mest vermindert de ammoniakemissie. Door verdunning daalt de ammoniumconcentratie. Het is al langer bekent dat dit principe ook in de stal werkt maar door praktische bezwaren (meer mestopslag) wordt deze eenvoudige maatregel nog nauwelijks toegepast. Tijdens het project Proeftuin Natura 2000 Overijssel bleek dat er in de praktijk wel degelijk belangstelling voor is. In de vier meetafdelingen op Dairy Campus waar de sproei-installatie is aangebracht wordt elke dag 10 liter water per m2 vloeroppervlak toegediend. In combinatie met frequent schuiven (elk uur) moet daarmee de emissie aanzienlijk verlaagd worden. In één afdeling wordt in plaats van spoelen het water vooraf toegevoegd aan de kelder. Bij deze ‘budgetoplossing’ wordt de kelder bij de start van de proef half gevuld met water.
Het onderzoek wordt uitgevoerd in twee ronden. Ammoniakemissie veroorzaakt schade aan kwetsbare natuur en is in veel gevallen een belemmerende factor voor bedrijfsontwikkeling in de melkveehouderij. De melkveehouderij heeft daarom behoefte aan maatregelen om de ammoniakemissie verder te reduceren. Uit promotieonderzoek van Dennis Snoek (2016) blijkt dat de ureumconcentratie van een urineplas en de hoeveelheid urine (uitgedrukt in plasgrootte en plasdikte) die achterblijft op een vloer sterk bepalend zijn voor de ammoniakemissie.
Het eerste spoor is om de ammoniumconcentratie te verlagen door verdunning met water. Ook in het project Proeftuin Natura 2000 Overijssel is deze maatregel als perspectiefvol benoemd en verder uitgewerkt in een factsheet. Literatuurgegevens uit de jaren ’90 laten echter een grote variatie in uitvoering en resultaten zien waardoor geen betrouwbaar reductiepercentage kon worden bepaald. Het tweede spoor is het verbeteren van de reiniging van de vloer. Bij de metingen van Snoek kon niet gelijktijdig de ammoniakemissie worden gemeten en het effect van schuiven op emissie worden bepaald. Hypothese is dat met door verbeterde reiniging de emissie van ammoniak van de vloer aanzienlijk gereduceerd kan worden. Het effect is gekoppeld aan een verbeterd afvoerend vermogen van de vloer door minder mestresten na het schuiven. Op korte termijn is het effect van frequenter schuiven op roostervloeren een mogelijke makkelijk toepasbare maatregel. Door Snoek zijn methoden ontwikkeld om plasgrootte en -dikte te meten.
De methode om plasdikte te meten maakt gebruik van ultrasoon geluid. De methode om plasgrootte te meten maakt gebruik van een infrarood camera. Deze metingen vinden in twee verschillende plassen plaats. In 2016 is begonnen met een alternatieve methode waarmee plasdikte en -grootte tegelijk gemeten kan worden. Deze alternatieve methode is gebaseerd op fluorescentiemeting van een opgeloste tracer en wordt in het verdere verloop van het project ingezet. Dit onderdeel wordt uitgevoerd in de oude meetunits van Dairy Campus. Daarin zijn vier meetunits beschikbaar, alle voorzien van een roostervloer met roosterschuif. Hier wordt de emissie van ammoniak continue gemeten. Daarnaast worden metingen verricht aan plasgrootte en -dikte, ureumgehalte van de plassen en toplaag van de mest en waterverbruik met de methode ontwikkeld door Snoek en de alternatieve methode.
Naast de huidige techniek van schuiven zijn verbeterde reinigingstechnieken nodig om een afdoende verwijdering van feces en afvoer van urine te garanderen. In de huidige praktijk worden de voor afvoer van urine aangebrachte groeven of geulen op veel emissiearme vloeren door de mestschuif dichtgesmeerd met mest. Voor nieuwe reinigingstechnieken valt te denken aan gebruik van lucht, het opscheppen van mest en/of het inzetten van borstels. In een ontwikkeltraject samen met het bedrijfsleven zullen verschillende opties uitgewerkt worden op basis van een programma van eisen voor toepassing op dichte en op roostervloeren. Deze worden getoetst op Dairy Campus door meting van plasgrootte en -dikte. De twee best presterende varianten zullen onderzocht worden in de nieuwe meetunits van Dairy Campus waarbij de koppeling tussen hoeveelheid overblijvende urine en ammoniakemissie gelegd kan worden.
Na afronding van het project is duidelijk welk effect het intensief schuiven van (rooster)vloer en het spoelen met water heeft op de ammoniakemissie uit melkveestallen. De resultaten worden vastgelegd in een openbare rapportage.
tags: #emissiearme #vloer #met #mestschuif