In de hedendaagse digitale communicatie ontstaat er een opmerkelijke kloof, met name tussen generaties, die wordt aangeduid als de emojikloof. Deze kloof wordt mede veroorzaakt door de manier waarop emoji's worden gebruikt en geïnterpreteerd. Assistent-professor Taal en Communicatie aan de Radboud Universiteit, Lieke Verheijen, sprak hierover in de Vlaamse krant De Standaard, waarbij ze refereerde aan "een generatiekloof door de digitale communicatie".
Onderzoek naar Emoji-gebruik
Verheijen deed, samen met Lisa Hilte, onderzoek naar het gebruik van emoji's en stelde vast dat dit gebruik sterk leeftijdsafhankelijk is. Wat voor de ene generatie een duidelijke boodschap overbrengt, kan voor een andere generatie compleet anders worden begrepen, of zelfs leiden tot irritatie.
Generatieverschillen in Interpretatie
Het onderzoek toont aan dat jongeren zich soms "dood ergeren aan de smileys van hun ouders". Wanneer jongeren iets bijzonder grappig vinden, reageren ze vaak met een doodskopje (💀), wat symboliseert dat ze "sterven van het lachen". Dit is slechts een voorbeeld van hoe de betekenis van emoji's kan verschuiven.
Specifieke Emoji's en Hun Betekenissen
De Standaard belicht diverse voorbeelden van deze betekenisverschuivingen:
- Een taco (🌮) kan symbool staan voor een vagina.
- Een petje (🧢) wordt gebruikt om een leugen aan te duiden, omdat "capping" in Amerikaanse straattaal liegen betekent.
- Een geit (🐐) staat voor GOAT, wat staat voor "greatest of all time".
Bovendien veranderen de betekenissen van emoji's voor veel jongeren door de tijd heen. Zo kunnen perziken (🍑) en vrachtwagens (🚚) verwijzen naar billen, en worden aubergines (🍆) geassocieerd met penissen. Een smiley zonder blozende wangen (🙂) kan zelfs als passief-agressief worden opgevat.
Verouderde Emoji's en Nieuwe Normen
Het sturen van een opgestoken duimpje (👍) wordt door hippe jongeren steeds minder gedaan; het wordt beschouwd als iets voor "boomers". Dit illustreert hoe snel de digitale taal evolueert en hoe bepaalde symbolen uit de gratie kunnen raken.
De Bredere Context van Kloven
De emojikloof kan worden geplaatst in de bredere context van verschillende "kloven" die de samenleving kenmerken. In deze gepolariseerde tijden worden verschillende groepen mensen vaak tegenover elkaar gezet, wat leidt tot veel discussie en communicatie-uitdagingen.
De Digikloof en de Koeltekloof
De digikloof bestaat al bijna twintig jaar en scheidt mensen die digitaal vaardig zijn van hen die dat niet zijn. Een recentere kloof is de koeltekloof. Volgens het Woordenboek van Nieuwe Woorden (WNW) is dit een "kloof, sociale ongelijkheid, die ontstaat tussen mensen die door geldgebrek niet genoeg maatregelen kunnen nemen om bij hitte hun woning te koelen en mensen die dit wel kunnen doen". Het Parool concludeerde vorig jaar zomer dat "arme wijken warme wijken" zijn, wat de impact van deze koeltekloof benadrukt.
De Emojikloof als Taalkloof
De emojikloof lijkt primair een taalkloof te zijn binnen de digitale communicatie. Het suggereert dat er voortdurend nieuwe woorden en betekenissen ontstaan in de digitale wereld, wat de noodzaak onderstreept om alert te blijven op de evolutie van taal.