Asbest is gevaarlijk voor de gezondheid. Wanneer asbestvezels worden ingeademd kunnen ze diep in de longen doordringen en zo op den duur onder andere verschillende typen kanker of stoflongen veroorzaken. Het is vooral gevaarlijk als het om materiaal gaat dat zich door de lucht kan verplaatsen, of bij zeer ernstig beschadigd of verweerd materiaal, waarbij asbestvezels snel vrij kunnen komen.
Het voorgenomen verbod op asbestdaken is niet doorgegaan. Vanaf 1 januari 1994 mogen er geen asbesthoudende golfplaten meer gebruikt worden in Nederland. Zijn deze platen gemaakt na deze datum dan zijn de platen asbestvrij. Als de golfplaten nog volledig/niet gebroken zijn en u met een foto, offerte, bouwtekening of bouwvergunning kunt aantonen dat er geen asbest in de golfplaten aanwezig is dan mag u die zelf verwijderen. De golfplaten dienen wel als asbesthoudend te worden afgevoerd. Informeer voor het innamebeleid van uw milieustraat bij uw gemeente.
Wat voor dakbedekking bevat mogelijk asbest?
- Golfplaten: golfplaten die gemaakt zijn vóór 1994 kunnen asbest bevatten; controleer codes op de platen (vaak op de één-na-laatste golfplaat). Geen code? Dan is er kans op asbest. Laat uw dak inventariseren door een gecertificeerd inventarisatiebureau.
- Dakpannen of riet: geen asbest. Dakleien: kans op asbest; laat uw dak inventariseren door een gecertificeerd inventarisatiebureau.
Wat te doen als uw dak asbest bevat
- Als particulier mag u een asbesthoudend dak zelf verwijderen als het aan bepaalde voorwaarden voldoet: het dak bevindt zich in of aan een bouwwerk dat niet bedoeld is voor de uitoefening van een beroep of bedrijf. Als het dak deel uitmaakt van een bedrijfslocatie mag u nooit zelf verwijderen.
- Wanneer voldaan aan de vrijstelling voor particulieren, kunt u samen met de buren ieder een eigen sloopmelding indienen voor de verwijdering van een asbesthoudend golfplaten dak. Dit is enkel toegestaan als de persoon die helpt niet betaald wordt voor de hulp.
- Als u asbesthoudend materiaal in uw gebouw heeft en u wilt dit weg hebben, dan dient u eerst te kijken of u dat als particulier zelf mag doen, of dat een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf het moet verwijderen.
Instructies voor asbest verwijderen en professionele inspectie
Als u asbest aantreft mag u meestal niet zelf verwijderen. Dat moet u laten doen door een erkend asbestsaneringsbedrijf. Deze vindt u op ascert.nl. Als u gaat werken met een erkend asbestsaneerder, dan moet een asbestinventarisatiebedrijf vooraf een inventarisatierapport opstellen. Er zijn een paar uitzonderingen. Het plaatsen van zonnepanelen op een asbestdak mag niet, omdat u of een bedrijf gaten moet boren om de panelen te kunnen plaatsen. Het is bij wet verboden om asbest te bewerken. Zelfs het onder (hoge) druk afspuiten van een asbestdak is een bewerking die verboden is.
In Vlaanderen wordt in het Actieplan Asbestafbouw vastgelegd dat alle asbestcementen daken en gevels tegen 2034 vervangen moeten zijn. Voor 2025 moeten veel daken waar asbest in zit vervangen zijn. Hercoaten is geen optie omdat u een asbestdak niet mag afschuren of ontmossen. Ook een overzetdak plaatsen is verboden.
Herkennen van asbest in dak en gevel
Asbestcement werd lang gebruikt voor leien, vlakke platen en golfplaten. De kleur van asbest is niet bepalend; het materiaal waarin het verwerkt is kan verschillende kleuren hebben. In de meeste gebouwen gebouwd tussen 1960 en 1980 zit asbest. Om de toestand te bepalen kan een expert visueel beoordelen of kleefstaal laten analyseren door een erkend asbestlabo. De binnenzijde van een dak- of gevelbekleding in asbestcement kan na verloop van tijd verweren; verwering kan leiden tot vrijgekomen vezels die achterblijven op isolatie, dakgebinte of andere structuren.
Bescherming en voorzorgsmaatregelen
Zolang asbestvezels in het materiaal zitten en niet vrijkomen, is er weinig gevaar. Breek, slijp of schuur nooit asbesthoudende leien of golfplaten. Spoel schoenen af als u over het dak of de dakgoot hebt gelopen. Het ontmossen van asbestdaken is wettelijk verboden. Regels rondom verwijderen en inleveren via de milieustraat zijn afhankelijk van de gemeente; vraag naar de voorwaarden en de benodigde documenten bij uw gemeente of Omgevingsloket.
Praktische stappen bij aankoop of renovatie
Als u een huis koopt gebouwd voor 1994 kunt u samen met de verkopende partij of een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf al een inventarisatierapport laten opstellen, zodat u weet waar asbest aanwezig is en hoe deze verwijderd moet worden. Een sloopmelding kan via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) ingediend worden en wordt in de regio Midden- en West-Brabant binnen twee werkdagen behandeld. Voorbeeld: de Omgevingsdienst behandelt sloopmeldingen voor alle gemeenten in de regio.
Een visuele asbestinventarisatie kost doorgaans circa 400 euro; een volledige destructieve inspectie kost meer. In sommige gevallen is een destructieve inspectie nodig wanneer men gaat bouwen of slopen en niet-zichtbare plekken onderzocht moeten worden. Ascert biedt erkende inventarisatiebedrijven aan.
Kosten en financiering
Er is geen landelijke subsidieregeling voor het verwijderen van asbestdaken. Mogelijk kunt u via uw gemeente of provincie subsidies of leningen aanvragen, bijvoorbeeld via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn). De kosten voor professionele verwijdering hangen af van factoren zoals totale dakoppervlakte, type asbest, bereikbaarheid en veiligheidsmaatregelen. Gemiddeld betaal je tussen de 10 en 15 euro per vierkante meter (inclusief btw) voor verwijdering door professionals.
Checklist: herkenning en acties bij vermoed asbest
- Let op jaartal en type dakbedekking: golfplaten, dakleien of bitumen vóór 1994 kunnen asbest bevatten.
- Zoek codes op golfplaten: AT, NF of CAF duiden op asbesthoudende platen; NT of N duiden vaak op asbestvrije platen.
- Vraag bouwtekeningen of koopcontract na voor materiaalgebruik; de architect specificeert vaak wat er gebruikt is.
- Laat een asbestinventarisatie doen door een gecertificeerd bedrijf; dit geldt zeker bij renovatie of sloop in gebouwen voor 1994.
Wat te doen bij een incident met losliggend asbest
Als er losliggend asbest is, dient u een sloopmelding in via het Omgevingsloket en foto’s toevoegen. De sloopmelding wordt in behandeling genomen en de behandelaar neemt mogelijk contact op. Losliggend asbest mag niet worden aangeboden bij de milieustraat zonder melding.
Inzicht in asbestveiligheid | Vraag het aan dit oude huis
Specifieke vragen en contacts
Als u twijfelt of er asbest in uw huis zit, kunt u contact opnemen met de Asbesttelefoon: 06-52 85 73 23. Voor onderzoek en melden kunt u bij de gemeente of Omgevingsloket terecht. De Vlaamse Regering vereist tegen 2034 vervanging van alle asbestcementen daken en gevels in Vlaanderen.
| Daktype | Kans op asbest | Aan te raden actie |
|---|---|---|
| Golfplaten vóór 1994 | Kans op asbest | Inventarisatie door gecertificeerd bureau |
| Golfplaten na 1994 | Asbestvrij | Controleer bevestigingspunten; meestal geen asbest |
| Leien | Kans op asbest | Inventarisatie |
Is het dak of de gevel van uw woning asbest? Neem dan de juiste voorzorgsmaatregelen en laat materialen indien nodig vervangen. Een erkend asbestinventarisatiebedrijf helpt u bij het bepalen van de aanwezigheid en de te volgen verwijderen. Voor 2025 moeten veel daken met asbest verwijderd of vervangen zijn, en via lokale subsidies of leningen kunt u mogelijk financiële ondersteuning krijgen.