Deze handleiding verzamelt de belangrijkste tips en stappen voor het tegelen over bestaande wand- en vloertegels met Eurocol-lijmen. U leest welke controles u vooraf uitvoert, hoe u oppervlakken voorbereidt, welke lijmprofielen en vertandingen geschikt zijn en hoe u de tegels correct plaatst om blijvende hechting en duurzaamheid te waarborgen.
1. Controleer de staat van de ondergrond en bestaande tegels
Als je over bestaande tegels wilt tegelen, moeten die uiteraard overal goed vastzitten. Je kunt dit eenvoudig controleren door bijvoorbeeld met de houten steel van een hamer of met een bezemsteel op de wanden en vloer te kloppen. Zorg dat je daarbij de gehele ruimte checkt. Hol klinkende tegels sloop je er met beleid uit en de gaten die hierdoor ontstaan, smeer je eenvoudig dicht met 955 Wandostuc. Scheuren en loslatende tegels ontstaan niet zomaar, ze kunnen duiden op een probleem met de vloer- of wandconstructie, bijvoorbeeld door spanningskrachten. Onderzoek daarom altijd eerst waar die beschadigingen vandaan komen. Vooral horizontale vloerspanning is berucht. In dat geval moet vaak eerst een ontkoppelingslaag worden aangebracht, nadat je eerst hebt vastgesteld dat de onderliggende constructie in orde is. Vertrouw je het niet? Haal dan de opdrachtgever erbij en overleg of er niet toch moet worden gesloopt om die constructie te herstellen of te stabiliseren. Je Technisch-commercieel adviseur geeft je hierbij graag advies. Nog een belangrijke tip voordat je begint: check de vlakheid en de hoeken van het werk van je voorganger met behulp van een rei, waterpas en winkelhaak.
2. Reiniging en ontvetting van bestaand tegelwerk
Ook op het bestaand tegelwerk dat er op het eerste gezicht schoon uitziet, zitten altijd vet-, vuil- of zeepresten. Dit gaat altijd ten koste van een goede hechting, dus reinig en ontvet de bestaande tegels en voegen altijd grondig. Met 014 Euroclean sla je twee vliegen in één klap. Het is een kant-en-klaar reinigingsmiddel en ontvetter ineen, met prettige verwerkingseigenschappen. Je brengt de 014 onverdund aan met een spons en laat dit vervolgens enige tijd inwerken. Bij sterke vervuiling schrob je tegels en voegen schoon met een boender, of je gebruikt een harde bezem of schuurpad. Na het reinigen neem je het tegelwerk af met een katoenen doek en laat je het volledig drogen. Wil je een groter vloeroppervlak reinigen, dan is een schrob-zuigmachine handig. Reinig dan wel lastig bereikbare hoeken met de hand of een bezem. 014 Euroclean is leverbaar in 1kg-flacons en 10kg-jerrycans.
3. Voorstrijk voor een gesloten ondergrond
Zodra de gereinigde vloer of wand volledig droog is, kun je deze voorstrijken met een primer. Omdat bestaand tegelwerk een gesloten ondergrond is, gebruik je hiervoor de 051 Europrimer Quartz. Je brengt deze gelijkmatig aan met een vachtroller. Voordat je begint met tegelen, moet de primer volledig droog zijn. Deze primerlaag biedt ook optimale hechting wanneer je voor het tegelen eerst nog een deel van de wand wilt uitvlakken.
4. Verlijmen van wandtegels en het belang van de juiste lijm
Voor het verlijmen van keramische, vochtabsorberende wandtegels (met een zuigende scherf) gebruik je een pastategellijm, zoals de 686 Supercol. Deze licht en soepel smeerbare lijm biedt een uitstekend standvermogen en hoge aanvangskleefkracht, waardoor deze ook bij uitstek geschikt is voor de verlijming van grotere wandtegels, tot 30 x 60-formaat. Kies een lijmkam met de voorgeschreven vertanding en breng niet te veel lijm tegelijk aan, zodat je steeds binnen de gestelde open tijd werkt. De tegels breng je schuivend aan in het verse lijmbed.
Steeds vaker worden vloertegels op de wand verlijmd, ook in grootformaat. Net als op de vloer, verlijm je deze dan met een cementgebonden poedertegellijm, bijvoorbeeld de 765 Ecolight. Een echte lichtgewicht, die destijds speciaal ontwikkeld werd als licht en prettig verwerkbare lijm in verband met de opkomst van grootformaattegels. Intussen is daar de 750 Multicol bijgekomen. Ook dit is een licht en zeer soepel smeerbare poedertegellijm, die 10 tot 15% gunstiger in gebruik is dan een standaard poedertegellijm. Beide zijn uitstekend geschikt voor het tegelen over tegels, waarbij uiteraard ook de persoonlijke voorkeur van de tegelzetter meespeelt.
5. Verwerking, open tijd en kosten
Voeg 25 kg 705 Speciaallijm toe aan ca. 6,5 liter koel en schoon leidingwater en meng de mortel gedurende 1 minuut mechanisch, met het Eurocol 855 Mengijzer (ca. 600 tpm), tot een klontvrij geheel. De mortel enige minuten laten staan, nogmaals flink doorroeren en op de ondergrond aanbrengen met de voorgeschreven lijmkam. Binnen 15 - 20 minuten de tegels met een schuivende beweging in het lijmbed drukken. Controleer hierbij regelmatig of de rugzijde van de tegels volledig met de lijm in contact is gekomen. Overtollige lijm direct uit de voegen verwijderen. Op vloeren in natte ruimten, voor de waterdichtheid, eerst met een vlakspaan een gesloten laag van ca. 5 mm dik aanbrengen. Vervolgens met de voorgeschreven lijmkam de rillen trekken, waarbij de vertanding zo min mogelijk doorzet. Als men absoluut zeker wil zijn van een waterdichte laag dan kan dit ook in twee bewerkingen worden uitgevoerd: eerst een vlakspaan met een gesloten laag van ca. 3 mm, laten drogen en daarna opnieuw lijm aanbrengen met lijmrillen.
In droge ruimten op de gebruikelijke wijze met de voorgeschreven lijmkam de rillen aanbrengen. De aangemaakte lijm beslist binnen 60 minuten verwerken. Geen extra water meer aan de reeds afbindende mortel toevoegen. Onder normale omstandigheden, d.w.z. een temperatuur van 20°C en een relatieve luchtvochtigheid van 65%, kan het tegelwerk na minimaal 24 uur worden afgevoegd. Vertanding lijmkam: kies een vertanding zodat het lijmcontactvlak minimaal 80% is, 100% voor buitentoepassingen en zwaarbelaste binnenvloeren. Verbruik per vertanding varieert: nr. 19 ca. 1,75 kg/m²; nr. 12 ca. 2,5 kg/m²; nr. 13 ca. 3,5 kg/m²; nr. 14 ca. 4 kg/m².
6. Specifieke overwegingen bij tegel-over-tegel
De vraag of tegels over bestaande tegels geplaatst kunnen worden kent meerdere antwoorden en invalshoeken. Technisch - natuurlijk kan het, maar in de praktijk is het misschien niet altijd de handigste oplossing. Het scheelt tijd en hak- en breekwerk, maar controleer altijd de staat van de huidige tegels. Als deze versleten en beschadigd zijn door vocht of grote oneffenheden, is het niet raadzaam om daar zomaar overheen te tegelen. Start met volledige reiniging en ontvetting van het oppervlak en skim het waar nodig met een voorstrijkmiddel met grovere korrels om een betere hechting te bewerkstelligen. Voorzichtigheid blijft geboden bij holle plekken of beschadigingen in de ondergrond.
7. Advies en keuzes langs de weg
Veel tegelszetters kiezen voor specifieke lijmen zoals Majolicol of de witte wandtegellijm van Foby vanwege goede hechting en minder kans op zakken. Een veelgebruikte aanpak is eerst een dun laagje lijm als hechtbrug aanbrengen en vervolgens de tegelpositie bepalen. Voor grote tegels kan Eurocol Elastifix 688 of Elastifix met hoge aankleefkracht uitkomst bieden, wat helpt de tegels niet te laten zakken. Houd altijd rekening met de vlakheid van de ondergrond en de gewenste uitvlakkingslagen, zodat de nieuwe tegels stevig en vlak aansluiten op de bestaande ondergrond.
8. Praktische samenvatting en referenties
Samenvattend: controleer op holtes, reinig en ontvet grondig, gebruik voorstrijk als onderlaag, kies passende lijm en vertanding, en werk binnen de open tijd met gecontroleerde drukken en rechtopgerichte verwachting. Bij twijfel raadpleeg een Technisch Adviesbureau of de fabrikant voor specifieke toepassingen en productinformatiebladen.
Notities uit de ervaring
De combinatie uit de praktijkervaringen en productinformatie benadrukt dat tegel-over-tegel nuttig kan zijn, maar dat de staat van de ondergrond en de hechting cruciaal zijn. Voor grotere formaten en uitdagende ondergronden is een gespecialiseerde lijm zoals Elastifix of een pasta-lijm aan te raden. Zorg voor een nauwkeurige voorbereiding en volg de aanwijzingen van de fabrikant voor optimale resultaten.