Figuurzagen in MDF vierkant figuur: van basis tot creatieve decoraties

Als je op zoek bent naar een hobby die zowel handen als hoofd in beweging brengt, dan is figuurzagen iets voor jou. Misschien heb je het weleens gezien: houten puzzelstukken, decoratieve vormen, dierenfiguren die doorgezaagd zijn: en dan komt de magie pas echt. Je pakt de zaag in de hand, zet in… en langzaam ontvouwt zich een houten figuur, een kunstwerkje van jouw eigen tijd en aandacht. Bij Houtje Touwtje vinden we dat knutselen best wat geluid mag maken. Zagen, zagen én nog eens zagen. Want creëren hoeft echt niet altijd voorzichtig. Figuurzagen is dan ook meer dan gewoon een plankje doormidden halen.

Wat is figuurzagen en wat kun je ermee?

In de basis betekent figuurzagen dat je houten plaatwerk of MDF neemt en daar vormen uit zaagt. Denk bijvoorbeeld aan dieren, letters, symbolen of abstracte vormen. Het bijzondere van figuurzagen is dat je geen rechte balken zaagt voor een functioneel object, maar juist een creatief figuur dat dient als decoratie, cadeau of onderdeel van een groter werk. Je handen zijn actief: terwijl je tegelijkertijd je hoofd laat rusten. Het past perfect bij ons motto: ‘even niet denken, maar doen’. Het resultaat is tastbaar en zichtbaar. Een houten figuur aan de muur, een decoratie op een plank, een cadeau dat duidelijk handgemaakt is. Het is veelzijdig. Kinderen kunnen het, volwassenen kunnen het, en iedereen ertussenin.

Welke materialen en gereedschappen heb je nodig?

Als jij denkt: “Moet ik nu eerst een stukje hout gaan zoeken en zagen op goed geluk?”, dan mag je stoppen met zoeken. Ook vind je bij ons losse figuurzaagplaten, figuurzaagjes en patronen met voorgetekende lijnen op het hout die je direct kunt uitzagen. Eigenlijk voor iedereen. En het mooie is: je kunt het makkelijk schalen. Om te beginnen met figuurzagen heb je gelukkig geen volle schuur of professioneel gereedschap nodig. Met een stevige basisset, een paar goede houten platen en scherpe zaagjes kom je al verrassend ver. Denk aan: een figuurzaag (of fretzaag), passende zaagjes, schuurpapier voor een nette afwerking en natuurlijk hout om in te zagen. Wil je het jezelf extra makkelijk maken? Kies je ontwerp: wil je simpel of iets uitdagender? Teken of volg het patroon: als het pakket een patroon heeft, volg dan de lijnen. Zaag rustig en precies: neem de tijd.

Zagen klinkt misschien intenser dan knutselen met papier, maar met de juiste aandacht is het prima veilig. Voor kinderen geldt: altijd onder begeleiding bij zaagmachines of fretzagen. Je hebt gelezen, je hebt gevisualiseerd. Een figuurzaag is bedoeld voor bochten en vormen. Je gebruikt hem als je iets uit wilt zagen dat niet recht is, of als je een uitsparing nodig hebt. Een figuurzaag is een handzaag met een beugel en een dun zaagje. Je kunt figuurzagen met de hand, maar ook met een machine. Handig én je zaagt sneller recht.

Kiezen van het juiste zaagblad en techniek

Weten welke de beste is? Je gebruikt een figuurzaag vooral voor werk waarbij je een lijn wilt volgen. Denk aan bochten in dun hout, vormen uit plaatmateriaal en kleine uitsparingen. Je hebt een figuurzaag nodig met een zaagje dat past bij je klus. Voor strakke bochten en net werk kies je een fijn en smal zaagje. Voor sneller werk in zachter hout is een iets grover zaagje vaak makkelijker. Verder helpt een duidelijke potloodlijn, zodat je weet waar je naartoe zaagt. Je werkstuk moet stabiel liggen, anders ga je zwabberen. Met een figuurzaag werk je het prettigst als je rustig start en het werkstuk goed steunt. Teken je vorm duidelijk af. Leg het werkstuk daarna zo neer dat het niet kan trillen. Als het wiebelt, gaat je zaagje sneller vastlopen en wordt je lijn rommelig. Zet het zaagje recht in de beugel en span het goed op. Een slap zaagje buigt sneller en breekt ook sneller. Let ook op de tandrichting. Begin met korte, rustige bewegingen. Duw niet hard. Eerst wil je een klein spoor dat de richting bepaalt. Pas als het zaagje netjes in dat spoor loopt, kun je langere slagen maken. Bij bochten stuur je vooral met het werkstuk. Je blijft rustig zagen en je draait het hout langzaam mee, zodat het zaagje de lijn kan volgen. Ga niet wrikken met de zaag.

Starten en oefenen

Wil je een vorm uit het midden halen, dan kun je niet vanaf de rand starten. Boor eerst een gaatje in het deel dat weg mag. Maak het gat groot genoeg voor het zaagje. Daarna haal je het zaagje los, steekt het door het gat en span je het weer in de beugel. Soms loopt het toch vast, breekt het zaagje of wordt je lijn rommelig. Als het hout beweegt, verlies je controle. Een figuurzaag is niet ideaal voor lange rechte snedes. Ook bij dik hout schiet het niet op en wordt het moeilijk om netjes te blijven. Als je vooral recht wilt zagen, is een gewone handzaag of een kapzaag logischer. Voor bochten, vormen en uitsparingen in dun hout of plaatmateriaal. Kies een fijn en smal zaagje voor nette bochten en precies werk. Boor eerst een startgat in het deel dat weg mag. Meestal door te veel druk, zijwaarts wrikken in een bocht of een zaagje dat niet strak genoeg staat. Zaag rustig door en draai vooral het werkstuk mee.

Praktijkverhalen en tips

Ik heb een Ferm figuurzaagmachine en ben bezig met MDF rond de 22mm dik. Als ik zaag krijg ik schuine randen, waardoor ik denk dat de zaagbladen niet geschikt zijn voor de dikte van het hout. Weet iemand wat voor bladen ik het beste kan pakken? Welkom op het forum, ik denk dat de zaag dit niet aan kan. Jeanne, Ferm is nou niet een topmerk wat als zeer goed bekend staat. Er staan met regelmaat hegner figuurzaagmachines te koop op mp, soms onder een verkeerde categorie en dus goedkoper. In België kan je Olson zaagjes kopen. Ken in Nederland geen reseller? Als ik het goed zie kan je bij die Einhell de luchtslang van de zijkant laten blazen. Dat doe ik ook standaard, wordt het niet in je snufferd geblazen. Een Scheppach deco xls aangeschaft. Nu vragen we ons af welke hout we moeten kopen. Maar vooral ook hoe dik de houtdikte minimaal en maximaal moet zijn voor deze machine. Heb je dit topic al vanaf het begin gelezen? Daar staan de adviezen al in. Goedkoop restmateriaal en niet te dik. Dankjewel voor je reactie! Konden alleen niets vinden over de dikte van het hout? Tot hoeveel millimeter dikte kun je maximaal zagen? En dan mijn laatste vraagje.. Het beste kun je wat proberen met bv wat stukken van een sinaasappelkistje, wijnkistjes dat soort spul, dan krijg je in elk geval een beetje feeling met de machine en dan ga je langzaam wat dikker zagen, gewoon resthoutjes.

Goh van eiken zelfs een puzzel gezaagd. Had er geen idee van dat dit zou kunnen met hard hout. Mogelijkheden lijken bijna onbeperkt wat hout betreft. Wat een leuke en vooral handige tips; pallet, sinaasappel/wijnkistjes, containers spotten op zoek naar restjes! We gaan dus eerst even op zoek naar oefenmateriaal en dan lekker de experimenteer fase in. Dankjewel voor het mee denken. Ook dat is een fijne tip. Gaan we zeker uitproberen. Maar eerst voor ons nog even zigzag lijnen volgen, scherpe hoeken en gewoon het lijntje volgen. Wat ik altijd deed toen ik nog erg actier ermee was. Eerst schilderstape (goedkope van de a.c.tion) en daar het met lijm jaja ook van de a.c.tion opplakken. De tape zorg ervoor dat er geen lijmresten op je houtwerkje achterblijven. Wat leuk al die tips! Handig ook denk ik die afplaktape, zodat je zoals ik me kan voorstellen geen lijm restjes hoeft weg te schuren. Wij zijn enorm enthousiast allerlei voorbeelden aan het verzamelen, maar nog geen zigzag lijntje of rechte lijn gezaagd. Maar hebben dan ook nog geen restjes hout verzameld. Kijk hier eens naar patronen.

Veiligheid, afwerking en eindresultaat

Veiligheid staat voorop: draag beschermende(len)schoenen en een stofmasker kan aan te raden zijn, vooral bij fijn zaagsel. Een nette afwerking bereik je met schuurpapier en eventueel afwerking met olie of lak. Een stabiel werkstuk en duidelijke aftekening van de lijnen helpen je om een strak eindresultaat te krijgen. De combinatie van MDF en figuurzaag biedt veel mogelijkheden voor decoratieve items die lang meegaan en een professioneel ogend resultaat hebben.

tags: #figuurzaag #hout #vierkant #mdf