Dit uitgebreide overzicht combineert de gegeven tekst met een vloeiend, stap-voor-stap stappenplan voor doe-het-zelf zolderisolatie. Het behandelt before-you-begin-checks, materiaalkeuze, veiligheidsmaatregelen en concrete handelingen, met verwijzingen naar bijbehorende videos die stap voor stap toelichten hoe je elk type isolatiemateriaal op de juiste manier aanbrengt.
Voor je begint: is mijn dak geschikt voor doe-het-zelf-isoleren?
Voordat je je dak kunt isoleren, moet je eerst weten wat er nu onder je dakpannen ligt. Open een zolderraam en til voorzichtig een dakpan op. Ligt er geen folie en bestaat je dak alleen uit pannen, panlatten en een houten dakbeschot? Dan heb je een dampopen dak. Bij het isoleren heb je dampremmende folie nodig tussen het isolatiemateriaal en de afwerking (of waar een dampremmende laag van aluminiumlaminaat op zit of kant-en-klare dakisolatieplaten).
Ligt er folie tussen de dakpannen en het dakbeschot? Laat onderzoeken wat voor folie het is. Vraag een bouwkundige om langs te komen of knip een randje af en neem dat mee naar de bouwmarkt. Is de folie dampopen, dan kun je aan de binnenkant volstaan met een gewone dampremmende laag en hoef je geen (duurdere) klimaatfoliete gebruiken. Is de folie onder je dakpannen dampremmend of dampdicht, gebruik dan klimaatfolie tussen het isolatiemateriaal en de afwerking.
Check welke materialen er verder in je dak gebruikt zijn (in de constructie en/of afwerking). Zitten er dampremmende materialen in het dak, gebruik dan klimaatfolie tussen het isolatiemateriaal en de afwerking.
Beschermde dieren in je dak: kom je bij het isoleren van de binnenkant van je dak een vleermuis of vogel tegen, dan moet je gelijk stoppen met de werkzaamheden en contact opnemen met een ecoloog. Zij kunnen vaststellen of er door de dakisolatie geen beschermde vogels of vleermuizen worden ingesloten en welke extra maatregelen nodig zijn.
Controleer of er naden en openingen van 7 millimeter of meer in het dakbeschot of in de aansluiting van het dak op de gevel zitten. Zijn die er niet? Dan mag je gaan isoleren. Maar als dat wel zo is, zitten er mogelijk beschermde dieren op je zolder en daar moet je rekening mee houden volgens de Omgevingswet. Controleer of je op zolder sporen vindt zoals makkelijk te verpulveren poepjes of vlindervleugeltjes. Vind je geen sporen? Dan kun je gaan isoleren. Plan de werkzaamheden dan wel buiten de kraamperiode tussen 1 augustus en 1 april. Vind je wel sporen? Vraag dan een ecoloog om advies. Het is verplicht om de isolatiewerkzaamheden te melden bij het Omgevingsloket.
Welke stap je nu zet, hangt af van de aanwezigheid van beschermde dieren en de staat van de dakconstructie. Raadpleeg bij twijfel een vakman of ecoloog en meld de werkzaamheden zoals vereist.
Kies je isolatiemateriaal
Als je isolatiemateriaal gaat kiezen, is het belangrijk dat je kiest voor materiaal met een goede isolatiewaarde. Welk materiaal precies kiest, is minder belangrijk dan de isolatiewaarde. Van goedkopere materialen zoals glas- of steenwol heb je een dikkere laag nodig dan duurdere materialen zoals harde kunststofschuim isolatieplaten om dezelfde isolatiewaarde te bereiken. Dát je isoleert, is belangrijker voor het milieu dan welk materiaal je kiest. Toch zijn sommige isolatiematerialen milieuvriendelijker dan andere. De beste keuze voor het milieu zijn vlasplaten, gerecyclede kleding of thermosheets (warmtereflecterende folie). Een echte afrader is schapenwol, omdat dit materiaal veel milieu-impact heeft. Op Isolatiemateriaal kiezen lees je alles over de verschillen tussen de materialen.
Check de Rd-waarde op de verpakking. De isolatiewaarde van de gehele constructie (dak + isolatiemateriaal) is de Rc-waarde. Het dak zelf heeft een Rd-waarde van ongeveer 0,2. Als je een totale Rc-waarde van 4 (goede isolatie) wilt, heb je dus isolatiemateriaal met een Rd-waarde van ongeveer 3,8 nodig. Dat is het getal waar je in de bouwmarkt op moet letten als je isolatiemateriaal koopt. Je kunt natuurlijk ook gaan voor een nóg hogere Rd-waarde: dat isoleert nog beter.
Let op: werk je met materiaal dat uit vezels bestaat, zoals glaswol of steenwol? Gebruik dan handschoenen, draag een wegwerpoverall met lange mouwen, een veiligheidsbril en een stofkapje (type P2), en zorg voor genoeg ventilatie. Vezels kunnen namelijk jeuk aan je huid en irritatie aan je luchtwegen veroorzaken. Spoel je huid na het werk af met lauw water zonder zeep. Gooi de wegwerpoverall na iedere werkdag weg bij het restafval. Houd de werkplek schoon met een stofzuiger of een dweil.
Stappenplan dak isoleren
Tijd: 8 dagen
Hieronder zie je welke stappen je moet nemen als je je dak wil isoleren. Zo weet je wat je te wachten staat en kun je bepalen of deze klus wat voor jou is. Let op: dit is geen complete kluswijzer. Gebruik de bijgevoegde klusvideo's voor stap-voor-stap instructies per materiaal.
Wat heb je nodig?
- 7 werken: Timmerhout, Plaatschroeven, Montagekit, Nieten, Sencys kleefband aluminium 50m 50mm
- 1x Dakisolatie
- Gipsplaat
- Gereedschappen: Rolmaat, Handzaag, Accuboormachine, Waterpas, Kitpistool
- Wolfcraft isolatiemes 25cm
- 1x Tacker
- Afbreekmes, Bit gipsplaat
1. Maak naden en kieren dicht: Voor de isolatiewaarde in de praktijk is het van groot belang dat het materiaal goed aansluit, zonder naden tussen verschillende stukken en netjes tegen de randen van muren en dakbalken. Als je tussen de planken op het dakbeschot op veel plaatsen buitenlicht ziet door de open naden, schroef dan 3 à 4 millimeter triplex tegen het dakbeschot. Zo kan er minder warme lucht ontsnappen. Als er weinig kieren en naden zijn, vul dan de naden die er zijn op met restjes van het isolatiemateriaal, acrylaatkit, of plak ze af met tape.
2. Bevestig het isolatiemateriaal: Bij platen zaag je ze op maat en schroef ze vast tegen het dakbeschot of in de balken. Zorg voor naadloze aansluiting en vul naden op met reststukjes, kit of aluminiumtape. Bij glas-, vlas- of steenwol plaats je eerst vierkante latten langs de dakbalken. Breng het isolatiemateriaal aan tussen de balken, tegen het dakbeschot. Zet het vast door latten vast te schroeven of te spijkeren op de vierkante latten. Zorg voor naadloze aansluiting en vul naden op met reststukjes.
3. Breng de dampremmende folie aan: Harde kunststofschuim isolatieplaten zijn meestal dampremmend en vereisen daardoor meestal geen folie. Boven een badkamer kan het wel handig zijn om dampremmende folie aan te brengen. Bij isolatie met glas- of steenwol breng je aan de binnenzijde een folie over het isolatiemateriaal aan. Bij een dampopen dak gebruik je dampremmende folie of spijkerflensdekens met aluminiumlaminaat; in alle andere gevallen een vochtregulerende folie (klimaatfolie).
4. Werk je dak af: De kunststofisolatieplaten dek je af met brandwerende materialen. Je kunt het dak afwerken met gipsplaten, gipsvezelplaten, underlayment platen of houten schroten. Sommige isolatieplaten hebben al een kant-en-klare afwerklaag.
De 8 meest gemaakte fouten bij het isoleren van je dak | Doe-het-zelf met Hauster
Video's: er zijn ook een video over dakisolatie met isolatieschuimplaten beschikbaar. Gebruik de instructievideo's dak isoleren voor stap-voor-stap demonstraties per materiaal.
Bestaande dakisolatie verbeteren
Is jouw dak al geïsoleerd, maar denk je dat het beter kan? Woningen uit de jaren 70/80 hebben vaak een matige laag van 3-5 cm; in de jaren 90 werd meestal 8-10 cm toegepast. Voor Rc 4 heb je ongeveer 14 cm nodig, voor energieneutrale woningen (Rc 6,0 - 10,0) nog meer afhankelijk van het materiaal. Sommige materialen hebben al bij een dunnere laag een hogere isolatiewaarde.
Tips dakisolatie verbeteren
Isolatie toch liever overlaten aan een professional? Op Verbeterjehuis.nl vind je tips om een bedrijf te vinden om deze klus uit te voeren.
Zonder isolatie kan er veel energie verloren gaan. Wil jij je dak isoleren? Bekijk de video en ontdek stap voor stap hoe je een schuin dak isoleert.