Hoe fotografeer je een mooie zonsondergang of zonsopkomst? Iedereen geniet van een mooie zonsondergang en daarom worden ze op vakantie ook veelvuldig vastgelegd. Toch valt die foto thuis vaak wat tegen. De zonsondergang was op vakantie toch mooier en de kleuren net wat warmer. Hoe kan dat nou? Er zijn genoeg manieren om dit te veranderen. Deze week deel ik 10 praktische tips met betrekking tot het fotograferen van een zonsondergang of zonsopkomst.
#1 Zet de automatische witbalans uit
Velen hebben geen idee hoe belangrijk een goede witbalans is. Over het algemeen staat de witbalans bij de meeste mensen op automatisch. De wat gevorderde fotograaf kan deze nadien in een fotobewerkingsprogramma aanpassen, maar waarom moeilijk doen als het ook makkelijk kan. Bij het fotograferen van een zonsondergang of zonsopkomst pas ik ALTIJD mijn witbalans aan! Kies de witbalansinstelling voor bewolking of schaduw. Dit zal serieus een wereld van verschil zijn want de rode kleuren komen zo beter tot hun recht. Probeer het maar eens uit…het verschil is enorm! Je witbalans aanpassen is echt een must bij de fotograferen van een mooie zonsondergang.
#2 Controleer hoe laat de zon ondergaat of opkomt
Klinkt heel logisch maar op vakantie ben je daar niet altijd mee bezig. Je ziet toevallig een mooie zonsondergang, pakt je camera en maakt de foto…klaar. Ben je echt op een bijzondere locatie en dol op fotografie, is het raadzaam te je verdiepen wanneer de zon ondergaat of opkomt. In Nederland doe ik dit ook altijd, op vakantie zou ik het eigenlijk vaker moeten doen. Ik heb serieus twee keer een zonsopkomst gemist, omdat ik gewoon te vroeg was. Kan dat? Ja…ik kan dat. Je zet je wekkertje, loopt naar buiten, kijkt eventjes, concludeert dat het weer tegenvalt en kruipt vervolgens weer lekker je bedje in. Vervolgens zie ik een aantal uur later een aantal briljante foto’s van de zonsopkomst, een half uur nadat ik weer in mijn bed lag. Oeps. Jaren geleden waren er nog geen handige apps, maar tegenwoordig gelukkig wel. Controleer van te voren op een app hoe laat de zon opkomt of ondergaat. Daarmee voorkom je dergelijke gênante vertoningen…zoals die van mij.
#3 Goede voorbereiding is het halve werk
Je weet op welk tijdstip je paraat moet staan…maar waar? Als je bewust ergens een zonsondergang op zonsopkomst wil fotograferen, is het handig om van tevoren te kijken waar je de foto wilt nemen. Als je dat namelijk op het tijdstip zelf nog moet bepalen, is de kans aanwezig dat je mooie momenten mist. Ik moet het voornamelijk hebben van de zonsondergang want ik ben niet zo’n vroege vogel. Als ik een zonsondergang wil gaan fotograferen, zorg ik dat meestal minimaal vijftien minuten van te voren aanwezig ben. Ik moet namelijk mijn materiaal nog opzetten, standpunt bepalen, proefopname maken enz. Dat kost even tijd. Ook kijk ik in Nederland vaak even naar mooie locaties om foto’s van een zonsondergang te maken…lang leve social media. We hebben het tegenwoordig dus maak er ook gebruik van. Leer van elkaar!
#4 Zorg voor een interessante voorgrond
Een zonsondergang zelf is vaak niet voldoende. Iedereen kan die mooie oranje ronde bol vastleggen. Kijk om je heen of je misschien een mooi silhouet kan creëren. Zoek een interessante voorgrond of een interessant element zodat de foto spannender wordt. Silhouetten van bijvoorbeeld palmbomen of mensen doen het altijd goed. Ik vind het persoonlijk mooier om de omgeving vast te leggen tijdens een zonsondergang. Staar je niet blind op de zon die langzaam in de zee zakt. Dat is het minst interessante van de zonsondergang. Kijk om je heen welk effect het licht om de omgeving heeft. Ga op zoek naar een goede compositie die het zonlicht zou kunnen versterken. Wil je meer weten over landschapsfotografie? Lees dan deze handige tips voor landschapsfotografie.
#5 Experimenteer met een lange sluitertijd
Ik ben niet heel geoefend in het gebruik van een lange sluitertijd maar dat heeft puur te maken met het feit dat ik bijna nooit een statief meeneem op reis (shame on me). Als de zon opkomt of ondergaat, krijgt de wereld een prachtige gloed. Met behulp van een statief, kun je opnames van meerdere seconden maken. Dat levert vaak bijzondere resultaten op. Vooral bij stromend water kun je hele mooie dynamische opnames maken.
#6 Ga niet te vroeg weg zodra de zon onder is
Dit is zo’n veelgemaakte fout. Iedereen zegt altijd dat ik zo eigenwijs ben zodra ik weer blijf zitten als de zon al onder is of bij een tegenvallende zonsondergang. “Het is toch voorbij? Kom…we gaan eten. Nee, ik ga nog niet eten. Ik blijf wachten.” Geloof me nou…blijf wachten! Vaak worden de kleuren nog veel mooier zodra de zon onder is. De zon is wel onder maar de lucht wordt vaak een groot kleurenspektakel. Zo zonde dat maar weinig mensen het geduld hebben om even te wachten. Zit ik daar in mijn eentje…te genieten van al dat moois.
#7 Maak een stervorm van de zon
Wie heeft ze niet op Instagram gezien: de foto’s met de zon in stervorm. Ik wel en zie helaas ook geregeld dat deze in de foto zijn geplakt met een fotobewerkingsprogramma. Toch kun je dit gewoon zelf doen met een kleine aanpassing in je camera. Stelt niets voor. Het enige wat je hoeft te doen is je diafragma aanpassen. Dit is tegenwoordig ook mogelijk met vele compactcamera’s dus je hoeft daar geen geavanceerd toestel voor te hebben. Door een klein diafragma (hoog getal) te kiezen, kun je van de zon een stervorm maken. De foto zal zo veel sprankelender worden.
#8 Ken je camera
Ik zie op vakantie geregeld mensen in gevecht met hun camera. No Worries…zo stond ik een aantal jaar geleden ook. Ik baalde als een stekker als mijn camera weer niet wilde doen wat ik wilde. Newsflash: dat lag aan mezelf! Ik had mijn camera namelijk nog niet onder controle en dan krijg je die situaties. Inmiddels heb ik enigszins een aversie gekregen voor de automatische stand en fotografeer ik voornamelijk manueel of voorkeuze voor diafragma/sluitertijd (zonsondergang altijd manueel). Ik weet inmiddels goed wat ik wil van mijn camera en daarom wil ik dat ook zelf bepalen. Ik heb inmiddels meerdere workshops en cursussen gevolgd en daar heb ik mijn camera veel beter leren kennen. Ik kreeg een figuurlijke schop onder mijn kont dat ik nog steeds op de automatische stand fotografeerde en men leerde mij hoe ik mijn camera moest instellen. Dat wil niet zeggen dat ik nog steeds wel eens voor een uitdaging sta. Ik ben nog steeds lerende en wil mezelf altijd verbeteren. Fotografie is spelen met licht, en daarom is het handig dat je weet hoe je camera werkt. Vooral tijdens moeilijkere lichtomstandigheden, zoals een zonsondergang, is het handig als je de camera handmatig kunt onder- of overbelichten. Tijdens een zonsondergang doe ik regelmatig bewust een klein beetje onderbelichten omdat de kleuren in de lucht dan vaak mooier uitkomen. Er is helaas niet één recept voor het fotograferen van een mooie zonsondergang. De lichtomstandigheden zijn iedere paar minuten weer anders en daar moet jij als fotograaf op kunnen anticiperen. Dus…oefenen, oefenen, oefenen!
#9 Fotografie tips bij wisselende omstandigheden
Wil je nog meer tips met betrekking tot het maken van betere reisfoto’s? Lees dan vooral mijn artikel met 12 tips voor betere reisfoto’s. Wat is jullie ervaring met betrekking tot het fotograferen van een zonsondergang of zonsopkomst? De lente is begonnen en de zomer staat voor de deur. Dat betekent dat je weer lekker op pad kan gaan om de zonsondergang te fotograferen. 1. Het perfecte tijdstip bestaat helaas niet, maar ongeveer een uurtje voordat de zon ondergaat is het licht erg mooi en zacht. Beter bekend als Golden Hour. Dit licht kan je goed gebruiken om mooie natuurfoto’s te maken. Als het moment daar is, kan je tijdens de zonsondergang ook hele mooie foto’s maken. Ook na de zonsondergang kan je nog steeds mooie foto’s maken. De zon mag dan al weg zijn, maar de kleuren blijven nog even mooi. En de sterrenhemel die volgt kan ook spectaculaire zijn. 2. Wanneer je, bij het fotograferen van de zonsondergang, in de automatische stand fotografeert, kunnen de foto’s overbelicht raken, omdat de camera alles goed belicht wilt hebben. Doordat er steeds minder licht is, wil de camera, voor een goed belichtte foto, meer licht binnenlaten. Een manier hoe je dit kan oplossen is door te gaan onderbelichten. Fotografeer je met een camera? Dan kan dit door middel van het +/- teken. Op deze manier regel je de belichtingscompensatie. Kies daarnaast altijd voor een zo laag mogelijke ISO waarde, omdat een hoge ISO waarde zorgt voor meer ruis in de foto. 3. Op het moment dat de zon vanuit een bepaalde hoek in je lens schijnt, is er een kans dat er bollen of strepen ontstaan en zichtbaar zijn in je foto. Dit komt door een reflectie binnen de lens. Vind je het mooi? Dan kun je je camera een klein beetje draaien. 4. Natuurlijk kan een flinke deken aan wolken de zon volledig verbergen, maar een lichte sluierbewolking kan een foto ook extra karakter geven. 5. Een zonsondergang fotograferen bij water geeft de foto een wijds uitzicht, vooral aan zee. Op deze manier zie je de zon daadwerkelijk achter de horizon verdwijnen. Door middel van een lange sluitertijd verzacht je het uiterlijk van het water. Je zal zien dat met deze techniek de het water mooi aansluit bij de zachte tinten van de lucht. 6. Bij het fotograferen van een zonsondergang speelt de zon een belangrijke rol. Dit hoeft niet te betekenen dat hij ook altijd in het midden moet staan. Speel met de positie van de zon op de foto en compositie. Dit is goed voor de variatie in je beeld. 7. Een onderwerp op de voorgrond kan heel nuttig zijn. In sommige situaties kan de dieptewerking snel verloren gaan. Een onderwerp op de voorgrond brengen voorkomt dit. Bovendien kan je dit soort tegenlichtsituaties erg goed verwerken met silhouetten. 8. Het is goed om met verschillende dingen te experimenteren. Dit zorgt namelijk voor meer afwisseling in je foto’s. Zoals eerder benoemd kan je je focussen op een onderwerp dat op de voorgrond staat. Of de zon ergens anders in je compositie plaatsen. Wat ook kan helpen voor meer afwisseling in je foto’s is door je om te draaien. Fotografeer niet tegen de zon in, maar richt je juist eens op het licht dat van de zon komt. Een gebouw bijvoorbeeld dat mooi rood is van de zonsondergang. Kortom, speel met je compositie en standpunt voor betere resultaten. Na een zonsondergang komt ook altijd weer een zonsopkomst. Ben je benieuwd naar meer info over zonsopkomsten? Door Albelli op 28 juli 2017.
#10 Fotografeer tijdens het gouden uurtje
Onze favoriete dagen eindigen altijd met een prachtige zonsondergang. We hebben een paar eenvoudige tips die ervoor zorgen dat je alles met een camera kunt vastleggen. Zonsondergangen zijn al sinds lange tijd een favoriet onderwerp voor fotografen vanwege het veranderende licht, de mooie landschappen en boeiende schaduwen. We hebben 8 eenvoudige zonsondergang fotografietips om jouw zonsondergangfoto’s nog beter te maken. Ga naar de App Store en download een zonsopgang en zonsondergang timing app. In de meeste zonsondergang foto’s is de horizon de eyecatcher, dus zorg ervoor dat je voorzichtig bent wanneer je deze positioneert. Als de hemel echt mooi is, plaats dan de horizon in het onderste derde van de foto. TIP: Jij moet er ook voor zorgen dat je de horizon recht houdt. Een silhouet maken op de voorgrond zal je zonsondergang foto’s een gevoel van perspectief geven. TIP: kijk uit naar vogels! Een paar vogels dop je foto maken de foto nog mooier. Als je op het strand bent, kunnen de reflecties van de zon op het water indrukwekkend zijn. Als je echter in de stad bent, let op een zonsondergang die reflecteert op glazen gebouwen of ramen. Zet de flitser aan en gebruik deze alleen voor het nemen van een staande foto van iemand bij zonsondergang. Schapenwolken zijn ideaal. Het licht zal van achteren weerspiegeld worden en interessante vormen maken. Nadat de zon onder de horizon is gedoken, zal de hemel nog anderhalf uur lang van kleur blijven veranderen. Niet alleen waar de zon is, kan de hemel een overweldigende vertoning laten zien. Alles wat je nu nodig nog hebt, is een heldere avond om naar buiten te gaan en je zonsondergang fotografievaardigheden uit te oefenen. Voor meer fotografietips zoals deze, bekijk onze fotografietips en trucs. Gouden uur - blauwe uur Middels een app kan je het juiste moment bepalen om de zonsondergang te fotograferen. Zoek op “golden hour” of “gouden uur” en je krijgt veelal gratis apps tot je beschikking. Het gouden uur is het moment dat de zon ondergaat of opkomt en het blauwe uur is het moment na zonsondergang of -opgang. Tijdens het blauwe uur kleurt de lucht/hemel blauw. Tip: ben je niet bekend op de locatie waar je naar toe gaat? Kijk dan naar foto’s van andere fotografen die daar geweest zijn. Zo kan je in ieder geval inspiratie op doen. Denk aan de compositie bij zonsondergang. De compositie is altijd heel belangrijk, maar bij het fotograferen met zonsondergang is dit nog belangrijker. Je bent geneigd om de zon, omdat deze zo mooi gekleurd is, op de foto te zetten, zonder iets op de voorgrond mee te nemen. Maar als er niets op de voorgrond staat, dan mis je diepte en zal de foto veel minder spreken. Wil je nog meer leren over composities? In de online cursus compositie leer je 21 verschillende composietechnieken toe te passen. Samen met de handige gids ”Compositie Buddy” heb je echt alles in handen om de mooiste composities te maken. Deze foto heeft diepte Deze foto mist diepte Blijf niet op één plek staan Tijdens het fotograferen van een zonsondergang kan je het beste van plek variëren. Kijk goed naar wat je allemaal ziet, niet alleen de zon maar ook de omgeving. Ga niet zomaar foto’s maken, maar gun jezelf even de tijd om alles in de omgeving goed in je op te nemen. Maak verschillende foto’s (qua brandpuntsafstand en instellingen) op een plek en verplaats je dan. Zeker in de zomer heb je even de tijd, want de zon is niet direct onder. Let wel op, ik heb het hier over Nederland. Hoe dichter je bij de evenaar bent, hoe sneller de zon onder zal gaan. Neem de tijd, ga niet direct klikken. Kijk goed om je heen, ook in de lucht. Zonsondergang en diafragma Gebruik een kleiner diafragma. Hierdoor zal de zon minder uitbijten. Sterker nog, als je een kleiner diafragma gebruikt, ben je goed in staat om de zon goed te kunnen zien als rondje. Hieronder zie je goed het verschil tussen een foto met een groot diafragma (f/2.8) en een klein diafragma (f/22). Je kunt het beste een gemiddeld diafragma nemen, dit is bij voor de meeste objectieven (lenzen) f/11. Heb je een camera die een bereik heeft tot f/8, dan gebruik je dit diafragma. Diafragma f/2.8 Diafragma f/22 Gebruik een statief en zelfontspanner Voor de meest scherpe foto’s is het verstandig om een statief te gebruiken. Zorg ervoor dat je statief wel stevig staat. Zeker met veel wind ligt bewegingsonscherpte op de loer. Gebruik ook altijd een afstandsbediening of de zelfontspanner van de camera om iedere trilling te voorkomen. Sluitertijd en ISO bij zonsondergang fotograferen Als je vanaf statief werkt, dan kan de sluitertijd best lang zijn. Uiteraard is het wel belangrijk wat je wilt vastleggen. Wil je de golven bevriezen, dan heb je een korte (snelle) sluitertijd nodig. Maar heb je niets om te bevriezen, gebruik dan gewoon een langere sluitertijd. Lees hier meer over sluitertijd. In het geval dat het erg donker gaat worden, wil ik de ISO weleens verhogen naar ongeveer ISO 800. Verder ga ik eigenlijk niet. Maar mijn start is altijd ISO 100. Tip: wees niet te bang om de ISO te gebruiken. Door een langzamere sluitertijd krijg je Motion Blur in de golven.
Benodigdheden aan het eind
Objectief/lens - brandpuntsafstand bij zonsondergang Het fotograferen van de zonsondergang is in die meeste gevallen in een landschap of op het strand. De meeste gebruikte lenzen zijn vaak groothoeklenzen (<18mm brandpuntsafstand). Deze geven een wijde(re) blik. De meest gebruikte lens op een camera is de kitlens, deze heeft een bereik van 18-55 mm. Met een APS-C-camera heb je wel iets minder kijkhoek dan op een fullframecamera. Maar gebruik in ieder geval 18mm! Wil je nog meer kijkhoek hebben, gebruik dan een “echte” groothoeklens, bijvoorbeeld 10-15mm. Het verschil lijkt misschien niet groot, totdat je het verschil echt gaat zien. Brandpuntafstand 15mm Brandpuntafstand 18mm
Extra effecten en tips
Zon als ster fotograferen Je kan de zon extra laten stralen, door een ster rondom de zon te fotograferen. Je kan dit gemakkelijk bereiken door de zonsondergang te fotograferen in een heel klein diafragma, bijvoorbeeld f/22. Met een heel klein diafragma fotografeer je dus de zon als ster. Dit effect kan je eenvoudig toepassen. Stel het diafragma in en de ster zal verschijnen. Het voordeel bij een klein diafragma is ook dat je de zon echt rond ziet. Dit is in tegenstelling tot een groot diafragma, want dan zie je de zon meer als een vlek. Zonsondergang fotograferen met filter Het fotograferen van een ondergaande zon kan lastig zijn, omdat de zon nog behoorlijk fel kan zijn. Maar hoe langer je wacht, hoe meer de kracht zal afnemen. Net tegen zonsondergang is de zon goed te fotograferen zonder filter. Wil je toch een filter gebruiken, gebruik dan een grijsverloopfilter. Deze zijn er in verschillende soorten. Lees hier meer over het gebruik van grijsverloopfilter. Checklists en afsluitingen
tags: #foto #zonsondergang #over #de #daken