Fundering aanbrengen onder bestaande fundering: een gedetailleerde uitleg

Bij het renoveren of uitbreiden van oudere woningen, zoals een boerderij uit 1930, kan het noodzakelijk zijn om de bestaande fundering te verstevigen. Dit is met name het geval wanneer de fundering is opgebouwd uit gemetselde stenen en de woning op een kleigrond staat, wat de kans op verzakkingen vergroot. Dit artikel biedt een uitgebreide uitleg over het aanbrengen van een fundering onder een bestaande fundering, inclusief verschillende methoden en overwegingen.

Problematiek van bestaande funderingen

Oudere woningen zijn vaak gebouwd op een gemetselde fundering op staal. Door zettingen in de ondergrond, veroorzaakt door wisselende grondwaterstanden of bodemgesteldheid, kunnen funderingen scheuren of verzakken. Dit kan leiden tot schade aan de woning, zoals scheuren in het metselwerk of scheefliggende vloeren. Het herstellen en versterken van deze funderingen is cruciaal om verdere verzakking tegen te gaan.

Een veelvoorkomende oorzaak van funderingsproblemen is de aanwezigheid van klei- of veengrond. Deze zachte ondergronden zijn gevoelig voor zettingen, vooral bij toenemende belasting door verbouwingen of veranderingen in het grondwaterpeil.

Methoden voor funderingsversterking

Er zijn diverse methoden om een bestaande fundering te versterken. De keuze voor een specifieke methode hangt af van de aard van de problemen, de bodemgesteldheid, de beschikbare ruimte en de draagkrachtvereisten.

1. Verbreden van de bestaande fundering

Indien er geen heipalen onder de bestaande fundering aanwezig zijn, kan deze worden verbreed door middel van extra metselwerk. Dit is een optie wanneer de fundering op staal is gefundeerd. De nieuwe muur wordt breder opgemetseld dan de bestaande muur, met extra breedte voor stabiliteit. Bijvoorbeeld, als de bestaande muur 14 cm dik is en een nieuwe spouwmuur van 34 cm wordt geplaatst, kan de fundering tot 50 cm breder worden gemaakt dan de nieuwe muur, wat neerkomt op een totale breedte van 30 cm extra ten opzichte van de oorspronkelijke muur.

De formule s^2/t kan worden gebruikt om de benodigde breedte van de fundering te bepalen, waarbij s de dikte van de muur is en t de dikte van de muur inclusief spouw en isolatie. Een voorbeeld hiervan is (14+10)^2 / (14+2+8+10) = 17 cm, wat aangeeft dat de fundering 21 keer breder moet zijn dan de muur. Als de fundering oorspronkelijk 40 cm breder is dan de muur, moet deze worden opgemetseld tot 50 cm breder dan de nieuwe muur.

2. Plaatsen van extra funderingspalen

Wanneer de bestaande fundering heipalen heeft, is het vaak noodzakelijk om nieuwe heipalen te plaatsen. Er zijn verschillende technieken voor het plaatsen van palen:

a. Onderheiing

Bij onderheiing worden nieuwe funderingspalen naast de bestaande fundering aangebracht. Deze palen worden tot in de draagkrachtige zandlaag gedreven en verbonden met de bestaande constructie via stalen of betonnen balken. De belasting wordt geleidelijk overgebracht naar de nieuwe palen, waardoor de verzakte fundering wordt ontlast.

b. Inwendig geheide stalen buispaal

Deze methode maakt gebruik van een stalen buispaal die uit diverse elementen bestaat en met een "miniheimachine" de grond in wordt gedreven met behulp van een inwendig valblok. Nieuwe elementen worden aan de buis gelast totdat de juiste diepte is bereikt. Indien lassen niet mogelijk is, worden palen met schroefdraad gebruikt.

c. Casing draaipaal

Dit is een holle, dikwandige stalen buispaal, voorzien van een schroefblad aan de onderkant. De elementen kunnen middels elektrisch lassen of schroefdraad aan elkaar worden gekoppeld.

d. Schroefinjectiepaal

Deze paal wordt tijdens het boren onder druk gevuld met grout (een soort cement) en wordt hierbij tevens aan de buitenkant tot aan de schroefbladdiameter omringd met grout.

e. Schroeffunderingen

Schroeffunderingen zijn een stabiele basis voor elk bouwproject. Deze kunnen in vrijwel elke grondsoort worden gemonteerd en bieden direct na montage stabiliteit en draagkracht. Ze zijn bijzonder geschikt voor zachte grondsoorten zoals veen en klei. De schroeven worden afgesteld op de bodemsoort en kunnen, indien nodig, met een extra verlengstuk dieper in de grond worden geschroefd. Na installatie van de schroeffundering kan een extra strokenfundering worden gestort en verankerd aan de bestaande fundering, of er kan een montagehoek worden gebruikt voor een stevige verankering zonder beton.

3. Urban base principe (plaatfundering)

Wanneer een fundering op staal is gerealiseerd, kan deze worden versterkt met het Urban base principe. Hierbij wordt van een strokenfundering een plaatfundering gemaakt, waardoor de kruipruimte komt te vervallen. Dit heeft als voordeel dat vocht en stank vanuit de kruipruimte niet meer in de woning kunnen komen, en de vloer is tevens geïsoleerd. Bij deze methode worden de bestaande vloeren verwijderd, de ruimte tussen de muren ontgraven tot aan de onderzijde van de fundering, en vervolgens wordt een betonnen vloer gestort. Dit versterkt de fundering en stabiliseert de muren.

Het koppelen van nieuwe en bestaande funderingen

Bij het verbinden van een oude aan een nieuwe fundering is het vaak noodzakelijk om deze te koppelen. Dit gebeurt meestal door ankers of stekken in de oude fundering te boren en deze te verbinden met de wapening van de nieuwe fundering of vloer. Het is raadzaam om advies in te winnen bij een constructeur om te bepalen hoeveel en welke stekken/ankers nodig zijn.

Plaatsen van chemische ankers

Het correct plaatsen van chemische ankers is essentieel voor een stevige verbinding:

• Gereedschappen: Boor, boormachine, borstel voor het schoonmaken van het gat, lijm (chemisch anker), perslucht/stofzuiger, kitspuit, stekken, persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM's).
• Veiligheidsmaatregelen: Draag altijd de juiste PBM's.
• Boren van gaten: Boor gaten met de juiste diameter, vermijd overmaatse gaten zoveel mogelijk.
• Schoonmaken van gaten: Maak de gaten grondig schoon en ruw ze op voor een optimale werking van de ankers.
• Lijm en stek aanbrengen: Injecteer de juiste hoeveelheid lijm in het boorgat volgens de instructies van de fabrikant. De benodigde hoeveelheid lijm kan worden afgeleid uit tabellen die door de lijmfabrikant worden verstrekt.

De wapening wordt meestal zowel onderin als bovenin geboord voor maximale stabiliteit. De diepte van de boringen en de plaatsing van de wapening moeten worden afgestemd op de specifieke situatie en de aanbevelingen van de constructeur.

Overige overwegingen

Vloerconstructie

Voor de vloer kan gekozen worden voor een PS combinatievloer of een isolatievloer. Deze zijn relatief eenvoudig zelf te plaatsen en bieden goede isolatiewaarden. Bij het plaatsen van een spouwmuur kunnen voorgespannen betonliggers op de eerste lagen van het binnenblad rusten. Indien er geen spouwmuur is die de vloer kan dragen, dient hier eerst een fundering voor gemetseld te worden. Liggers kunnen ook in een uitgespaarde opening in de muur worden geplaatst, maar dit is meer werk en minder gunstig voor de isolatie.

Vergunningen

Voor zowel de aanleg van de vloer als voor veranderingen aan de muur is doorgaans een vergunning vereist. Het is raadzaam om dit na te gaan bij de gemeente.

Wanneer professionele hulp inschakelen?

Bij funderingsproblemen, verzakkingen of twijfel over de juiste aanpak, is het verstandig om professioneel advies in te winnen bij een constructeur of een gespecialiseerd funderingsbedrijf. Zij kunnen een grondonderzoek uitvoeren, de bodemgesteldheid bepalen en de meest geschikte funderingsmethode adviseren. Bedrijven zoals Euro Funderingen en Van Aken schroeffunderingen bieden gespecialiseerde diensten voor funderingsversterking en -herstel.

tags: #fundering #aanbrengen #onder #bestaande #fundering