Hoe fundering maken voor aanbouw stappenplan

Een fundering is de basis van je nieuwe aanbouw, garage, schuur of tuinhuis. Maar hoe leg je een betonnen fundering aan en waar moet je allemaal aan denken?

Voorbereiding en voorwaarden

Allereerst moet je kijken of de omstandigheden geschikt zijn voor de stort van een fundering. Bij hele koude temperaturen of vorst moet je extra maatregelen nemen wanneer je beton gaat storten. Ook bij juist hele warme temperaturen moet je maatregelen treffen, omdat het water in het beton anders te snel opdroogt waardoor het poreus wordt. Daarnaast kan bij zware regenval de funderingssleuf onder water komen te staan. Als je dan beton stort kan dit een nadelig effect hebben op de betonkwaliteit, omdat teveel water zich mengt met de specie. Bekijk dus goed van tevoren wat de weersvoorspellingen zijn voordat je een fundering buiten gaat storten. Zijn de omstandigheden gunstig? Dan kun je gaan beginnen!

Bepalen van de afmetingen

Bepaal eerst hoe breed de fundering moet worden. Is het een enkele muur? Maak dan een fundering van 25 cm breed. Voor een spouwmuur houdt je een breedte van 40 cm aan. Sla paaltjes in de grond waar de hoeken van de betonnen fundering komen. Vervolgens span je een metselkoord van het ene naar het andere paaltje. Hoe dik moet de fundering worden? Dit is sterk afhankelijk van de constructie die erop wordt gebouwd en welke bouwmaterialen je precies gebruikt. Niet elke uitbouw, tuinhuis of garage is immers hetzelfde, dus moet de fundering aan specifieke eisen voldoen. Vraag daarom advies aan een bouwkundige om de dikte van de betonnen fundering te bepalen. De volgende vraag is hoe diep je de fundering moet graven. Het is van belang om onder de vorstgrens te blijven, dus heb je een gat van ten minste 60 cm nodig voor een fundering. Afhankelijk van de benodigde dikte voor de fundering, die bij de vorige stap is berekend, moet je wellicht nog dieper gaan. Vervolgens kun je handmatig gaan graven of met een kleine graafmachine. Zorg er hierbij voor dat de sleuf netjes langs het metselkoord loopt die je eerder hebt gespannen. Als je de juiste diepte hebt bereikt maak je het zandbed waterpas en besprenkel je deze met water.

Bescherming van de ondergrond en bekisting

Wat heel belangrijk is bij de stort van een fundering is dat je de ondergrond goed afdekt met (landbouw)folie. Dit zorgt er namelijk voor dat het vocht in het beton blijft. Zonder deze tussenlaag kan de grond het vocht uit de betonmortel onttrekken, waardoor het niet goed uithardt. Daarnaast is het noodzakelijk om bij een slappe ondergrond die snel afbrokkelt of verzakt een houten bekisting aan te brengen. Houdt hier bij het uitzetten van de contouren al rekening mee. Als laatste leg je op de bodem van de met landbouwfolie bekleedde sleuf om de 50 cm een stoeptegel of baksteen. Dit houdt de folie goed op zijn plek.

Wapening en storten

De betonwapening zorgt voor sterk beton dat niet gaat scheuren of vervormen. Let hierbij op dat het betonijzer niet te dicht aan het oppervlak ligt. Als dat wel het geval is kan er zuurstof bij, waardoor de wapeningsnetten verder gaan roesten. Op het verroeste ijzer kan het beton namelijk erg goed hechten. Na de stort wordt betonijzer compleet ingesloten door het beton, waardoor er geen zuurstof meer bij kan. Om die reden moeten de wapeningsnetten minimaal 2,5 cm van de randen van de sleuf verwijderd blijven. Dan is het uiteindelijk tijd om het beton voor de fundering te storten. Een betonleverancier levert de betonmortel met een mixerpomp of betonpomp op locatie. Dit is een ideale manier om de funderingssleuf snel vol te laten lopen met vers beton. Let er wel op dat hierdoor luchtbellen in kunnen sluiten in het beton. Daarom moet je direct na het storten het beton verdichten met een trilnaald. Zorg ervoor dat je voldoende betonmortel besteld om de funderingssleuf te vullen op gelijke hoogte met het maaiveld. Dit vormt namelijk de basis voor het metselwerk dat er bovenop komt.

Uitharding en nabehandeling

Je kunt starten met metselen op de fundering na enkele dagen (1 of 2). Maar het duurt doorgaans 4 tot 8 weken voordat het beton volledig is uitgehard. Ook ligt het aan de constructie die je erop wilt bouwen en de draagkracht die je daarvoor nodig hebt. De precieze droogtijd van een fundering is daarnaast afhankelijk van verschillende factoren, zoals het weer. Wordt het erg koud kort na de stort of gaat het zelfs vriezen? Dan kan het water in het beton bevriezen en uitzetten, waardoor scheuren ontstaan. Als het waait, de zon fel schijnt en de buitentemperatuur oploopt tot boven de 25 °C kan het water juist te snel verdampen uit het beton. Dan wordt het poreus en kan het ook gaan scheuren. Zorg daarom voor een goede nabehandeling na het storten van een fundering. Het is belangrijk dat het beton voldoende nat blijft. Lichte regen is juist erg gunstig. Anders kun je zelf water over het oppervlak nevelen. Daarnaast kun je het betonoppervlak afdekken met folie om het water in het beton vast te houden, of behandelen met een nabehandelingsproduct (voornamelijk bij grote oppervlakten).

Prefab en standaard keuzes

Prefab bouwen is razend populair, en dat is volkomen logisch. Het bouwproces is sneller, de weersomstandigheden spelen een minder grote rol en het is vaak een stuk duurzamer. Maar vergis je niet: hoe modern en innovatief de prefab constructie ook is, het succes van je project staat of valt met de meest traditionele stap in het bouwproces. Een goede fundering voorkomt verzakkingen, scheuren in de muren en klemmende deuren. Meten is weten. Voordat er ook maar één schop de grond in gaat, moet je weten wat de draagkracht van de bodem is. In Nederland hebben we te maken met sterk wisselende grondsoorten. Door een sonderingsonderzoek (bodemonderzoek) te laten uitvoeren, breng je de bodemopbouw in kaart. Gouden tip: Bespaar nooit op een bodemonderzoek.

Overwegingen bij funderingssystemen

Funderen op staal houdt in dat de fundering direct op de vaste grond komt. Dit kan alleen op zand- en mergelgrond. Funderen op palen is verstandig als je huis is gebouwd op een klei- of veenbodem. Bij deze bodems heb je te maken met inklinking. Funderen op staal is goedkoper dan funderen op palen, omdat het plaatsen van de palen extra werk is. Voorwaarde voor een fundering op staal is dat de ondergrond geschikt is. Een constructeur berekent en tekent hoe de constructie eruit moet zien; de constructieberekening is handig en vaak ook noodzakelijk. Met een goede berekening voorkom je dat je aanbouw gaat verzakken en je muren scheuren.

Van ontwerp tot uitvoering

De 1e stap in het maken van een fundering voor een aanbouw is het maken van het ontwerp van de fundering. Dat ontwerp wordt gemaakt door een constructeur. Op basis hiervan maakt de constructeur een efficiënt funderingsontwerp dat voldoet aan de regelgeving. Het 1e besluit wat hierin wordt genomen is het type fundering (fundering op staal of funderen op palen). De conclusie van de constructeur wordt weergegeven in zijn constructieberekening en constructietekening. De gemeente kan controleren of het ontwerp voldoet aan de eisen en de aannemer weet precies hoe hij de fundering moet aanleggen. Het is cruciaal dat een constructieberekening altijd wordt uitgevoerd, ook bij vergunningsvrij bouwen.

Isolatie en koudebruggen

Naast de fundering zelf is isolatie van de vloer en fundering essentieel. Door de fundering en de vloer te isoleren, voorkom je dat je energie verspilt aan het opwarmen van de ondergrond. Met een EPS vorstrandbekisting creëer je een koudebrug-onderbreking door de fundering en vloer direct in elkaar over te laten gaan. De bekisting bestaat uit EPS-kisten die licht zijn en snel te verwerken. Leg deze op een schoon zandpakket van minimaal 100 mm en zorg dat de funderingsstrook op de draagkrachtige ondergrond ligt. EPS-kisten maken de fundering geschikt voor zowel een HSB-wand als een gemetselde buitenmuur.

Materialen en planning

Benodigdheden voor de fundering omvatten onder andere piket, bekisting, betontriplex, steigerplank, ontkistingsmiddel, schoorlatten en bouwfolie. Voor de wapening gebruik je bouwstaalmatten, betonijzer en afstandhouders. Houd rekening met voldoende vrije ruimte rondom de wapening zodat er voldoende betondekking is. De diepte en breedte van de fundering hangen af van de draagkracht en de aansluiting op de woning. Voor kleine projecten kan kant-en-klare betonmortel volstaan; voor grotere projecten laat je het vaak leveren en storten door een professioneel bedrijf.

Veiligheid en praktijktips

Veiligheid is essentieel tijdens het storten van beton: draag beschermende kleding en schoeisel, houd rekening met spetters en het chemische proces van het mengen met water. Een trilnaald is nodig om luchtbellen te verwijderen; voorkom dat je te lang trilt zodat de bekisting niet verspeelt. Houd rekening met bereikbaarheid van de betonwagen en mogelijk een pomp, en gebruik extra hulp voor het kruiwagenwerk. Laat de bekisting na het storten ten minste 24 uur in de richting van de droogtijd niet belasten en wacht tot ongeveer 28 dagen voordat je serieus gaat opmeten of gaat bouwen op de fundering.

De fundering is de basis waarop de gehele aanbouw rust. Een stevige fundering voorkomt verzakkingen, scheuren en klemmende deuren. Voor een tuinhuis volstaat vaak een eenvoudige onderlaag met tegels of opsluitbanden, terwijl een aanbouw vaak een stroken- of plaatfundering vereist. Een goede voorbereiding, maatvoering en juiste materiaalkeuze zijn cruciaal voor succes. In voorkomende situaties kan dilatatie nodig zijn om spanningen op te vangen. Bij twijfel: laat een constructeur het ontwerp controleren en berekenen.

Stapsgewijze samenvatting: Zet fundering uit, graaf op juiste diepte, maak bekisting, leg folie, plaats afstandhouders en wapening, stort beton met verdichting, laat uitharden en voer nabehandeling uit. Voor lichte projecten kan kant-en-klare mortel volstaan; bij grotere uitbreidingen is professioneel advies en mogelijk storten met een kraan of pomp aan te raden.

tags: #fundering #maken #voor #een #aanbouw