Veel mensen hebben de wens om hun woning te vergroten. Een uitbouw of een serre is dan een logische keuze (mits je hier de ruimte voor hebt). Je wint met een dergelijke verbouwing veel vierkante meters en daarnaast wordt het huis ook meer waard. Er wordt altijd veel aandacht besteed aan de constructie zelf, echter de fundering krijgt niet altijd de aandacht die het wel verdiend. Want een niet goed doordachte fundering, kan schade veroorzaken aan de constructie van de aanbouw. Dit kan resulteren in schade in de vorm van scheuren, maar ook in verzakkingen of falen van een deel van de constructie. Helaas komt dit nog al te vaak voor. Een goede fundering is dus belangrijk.
Maar hoe bepaal je wat voor een soort fundering er dan nodig is? Het gewicht van de constructie bepaalt mede het type fundering van de uitbouw. Het is natuurlijk logisch dat als een constructie licht is de fundering minder hoeft te dragen dan een zware constructie. Het is alleen niet altijd voor iedereen evident wat een lichte of zware constructie is. Er zit namelijk al een groot verschil tussen een uitbouw opgezet uit houtsketletbouw of uit gemetselde wanden. Ook is er vaak sprake van een combinatie van zware en lichte constructieonderdelen in een uitbouw, bijvoorbeeld als een zware glaspui wordt gecombineerd met wanden van houtskeletbouw. Een fundering moet berekend zijn op deze belastingen. De samenstelling van de ondergrond is ook erg bepalend voor zowel de zwaarte van de fundering als het type fundering.
Grondsoorten en de gevolgen voor fundering op staal
In Nederland kunnen we de samenstelling van de grond grofweg indelen in twee categorieën. De eerste categorie bestaat uit grond die uit zandpakketten bestaat. Zand is een sterk materiaal en deze wordt vaak gebruikt om op te funderen. De tweede categorie bestaat uit klei, veen en löss. Deze materialen worden gezien als slappe materialen en zijn niet geschikt om direct op te funderen. Dit komt omdat deze materialen inklinken als ze worden belast. Voor dit type ondergronden is daarom ook een andere fundering benodigd dan als de ondergrond bestaat uit zand.
Als de samenstelling van de grond bestaat uit alleen maar zand, kan een fundatie op staal worden toegepast. Zoals de naam doet vermoeden komt er geen staal aan te pas. Een fundatie op staal betekent dat de fundering direct op de draagkrachtige zandgrond gelegd kan worden. De goedkoopste manier is om een betonnen vloer op isolatie op het verdichte zandpakket te storten. Echter adviseer ik hier nooit voor te kiezen, helemaal niet als het een diepere uitbouw of serre van meer dan 2 meter betreft. De gesteldheid van de ondergrond speelt hier namelijk een erg dominante rol. De grondlagen onder de constructie moeten namelijk parallel aan elkaar lopen. Beter is om de constructie te funderen op funderingsbalken. Hiervoor wordt meestal een eigen bekisting ingegraven in de grond, diep genoeg om bestand tegen vorstindringing, waarna wapening wordt ingelegd en beton wordt ingestort. Deze funderingsbalken dragen dan direct op de draagkrachtige zandlagen.
Als de samenstelling van de grond bestaat uit klei, veen en/of löss dan moet een ander type fundering gebruikt worden. Deze grondsoorten zijn namelijk te slap om de belastingen van de constructie van de uitbouw te kunnen dragen. Er worden dan palen gebruikt, meestal van beton, om de belastingen van de constructie over te kunnen brengen naar de dieper liggende draagkrachtige zandlaag.
Losstaande fundering versus gekoppelde fundering
Als constructeur krijg ik vaak de vraag of en waarom de uitbouw als een losstaande constructie moet worden gefundeerd. Het feit is dat de grond nog moet wennen aan het nieuwe gewicht van de constructie van uitbouw. Als in dit geval de fundering van de uitbouw aan de bestaande fundering van het hoofdgebouw wordt gekoppeld, wordt de bestaande fundering extra belast. Dit kan scheurvorming veroorzaken, ook in het metselwerk. In hoeverre de fundering kan zetten, ligt weer aan de grondgesteldheid. Het ligt dus aan lokale condities in hoeverre een uitbouw als losstaande constructie moet worden gefundeerd.
Ben je bezig met een uitbouw en ben je benieuwd naar de mogelijkheden neem dan contact met ons op. Een team van ontwerpers en constructeurs zit voor je klaar om je op weg te helpen. Je gaat een huis bouwen of een aanbouw plaatsen en weet dat één van de grootste kostenposten jouw fundering is. Je vraagt je af of dit een fundering op staal wordt of dat je toch een fundering op palen nodig hebt. Die vragen ga ik beantwoorden in deze blog. Zo vertel ik je wat een fundering op staal is, wanneer je die toepast, hoe je weet wat de afmetingen van jouw fundering moeten zijn en hoe de fundering wordt geplaatst. Zo ben je goed voorbereid op jouw verbouwing, beloofd!
Fundering op staal: wat is het en wanneer toepassen?
Wat is een fundering op staal? De fundering op staal heeft dus niets te maken met het materiaal staal. De naam komt namelijk uit het oudhollands. Wat nu van belang is, is de sterke ondergrond! Er zit in de bouw een verschil tussen klei-, leem-, grind-, veen- en zandgrond. Dit verschil zit hem in de draagkracht van de grond. De belangrijkste afweging is of de ondergrond zandhoudend is en tot welke diepte de draagkrachtige zandlaag aanwezig is. Een fundering op staal kan alleen geplaatst worden wanneer er zandgrond aanwezig is op maximaal drie meter van het grondoppervlak. Wanneer dit niet het geval is kunnen de gevolgen erg groot zijn voor jouw constructie.
Soorten funderingen op staal
- Plaatfunderingen - een grote, gewapende betonvloer die direct onder de constructie komt. De verdeling van krachten over de plaat is cruciaal. De plaat kan verzakken als de ondergrond niet gelijkmatig belast wordt.
- Strookfunderingen - lange strookvormige elementen onder muren en gevels; zorgen voor een bredere basis dan een losse plaat.
- Poerfunderingen - vierkante of rechthoekige poeren onder zware kolommen; gevoelig voor ongelijkmatige vervorming, dus precieze uitvoering is noodzakelijk.
Grondverbetering en grondonderzoek
Grondverbetering of grondvervanging wordt toegepast om de draagkrachtige laag te verhogen wanneer de oorspronkelijke ondergrond onvoldoende is. Voorzieningen zoals schoon zand, Argexkorrels, polystyreenschuimblokken en schuimbeton worden genoemd als materialen voor grondverbetering. Grondonderzoek (sondering) is meestal verplicht bij grotere uitbouwen en uitbouwen, omdat het de draagkracht en de benodigde fundering nauwkeurig vastlegt. Een constructeur berekent vervolgens de afmetingen en wapening van de fundering en bepaalt of gevel- en vloerbelastingen goed worden opgevangen zonder ongewenste zettingen.
Voordelen van een constructieberekening
Een constructieberekening zorgt voor een efficiënte fundering en voorkomt onveilige situaties zoals scheuren in muren of instabiliteit van de uitbouw. Daarnaast kan een goede berekening kosten besparen doordat minimale afmetingen of minder materiaal nodig kan zijn. Een constructeur berekent welke fundering nodig is, de afmetingen, de benodigde wapening en de mogelijkheid tot grondverbetering. Het leveren van de berekening helpt ook bij vergunningen en verzekeringen; de verantwoordelijkheid ligt bij de constructeur bij eventuele schade.
- Voorkomt scheuren en verzakkingen door betere krachtsverdeling.
- Bevat duidelijke bouwhandleiding voor de aannemer.
- Kan financieel voordeel opleveren door efficiënter materiaalgebruik.
- Ondersteunt verzekering en aansprakelijkheid.
Uitbouw vs. aanbouw: funderingseisen en praktijktips
Een uitbouw die samenhangt met de bestaande fundering vereist vaak een zorgvuldige afstemming van de fundering op de hoofdconstructie. In sommige situaties is koppeling aan de bestaande fundering juist af te raden omdat verzakking van de hoofdstructuur kan worden doorgetrokken naar de uitbouw. Voor een losstaande uitbouw kan een eigen fundering worden geplaatst; dit vereist wel een grondonderzoek en een structurele berekening. Een goede strategie is om de fundering voor de uitbouw te laten berekenen door dezelfde constructeur als voor de hoofdconstructie, zodat krachten en zettingen consistent worden beheerd.
Kiezen tussen fundering op staal en paalfundering
- Op stabiele zandgrond volstaat vaak een strook- of plaatfundering op staal, met diepten van 80 cm tot onder de vorstgrens.
- Bij klei- of veenbodems is vaak paalfundering of schroefpalen noodzakelijk om zettingen te voorkomen.
- Grondonderzoek en een passende grondverbetering kunnen de keuze beïnvloeden; soms maakt grondverbetering een fundering op staal mogelijk terwijl aanvankelijk paalfundering werd overwogen.
uitleg fundering op staal
Wat zijn de praktische stappen bij een uitbouw?
- Laat een sonderingsrapport opstellen door een constructeur of geotechnisch adviseur.
- Laat een constructieberekening maken voor de funderingopzet (op staal of palen) en volg deze nauwkeurig op bij de uitvoering.
- Overweeg grondverbetering als dit noodzakelijk is voor een veilige en stabiele fundering.
- Betrek de aannemer en constructeurs bij een geïntegreerd ontwerp om verspilling en overbelasting te voorkomen.
Kosten en praktijktips
Een strookfundering kost gemiddeld tussen de €100 en €150 per m², terwijl een paalfundering aanzienlijk duurder kan uitvallen (bijvoorbeeld €10.000 tot €14.000 afhankelijk van aantal palen en diepte). Een constructieberekening helpt niet alleen bij vergunningen maar ook bij het inschatten van de werkelijke kosten en het voorkomen van onderschattingen. Een goede fundering is essentieel voor duurzaamheid en veiligheid van de uitbouw.