Een oprit, looppad of terras aanleggen met gebakken bestrating geeft een warme en authentieke uitstraling. Toch kan het aanleggen van deze bestrating een behoorlijke uitdaging zijn, zeker als je dat nog nooit gedaan hebt. Bij de aankoop en ontvangst van gebakken bestrating moet je met een aantal zaken rekening houden: Verlies door breuk en zagen: bestel altijd ongeveer 6 tot 12% meer dan de opgemeten vierkante meters. Laat altijd een professional ter plaatse het exacte percentage bepalen. Controle bij aflevering: controleer altijd op juistheid, schade/breuk, kleurverschil, structuurverschil en productiedata bij levering van meerdere pakketten. Tevens moet je er rekening mee houden dat gebakken bestrating kleine maatverschillen, structuurverschillen of droogscheuren kan bevatten, aangezien het een natuurproduct is.
Voordat je kunt beginnen met het aanleggen van de bestrating, zijn er een aantal aspecten waar je op moet letten en eventueel moet voorbereiden. Een oprit, looppad of terras met gebakken bestrating bestaat namelijk vaak uit twee of drie lagen, namelijk: een funderingslaag (gebroken puin), een straatlaag (vulzand of fijn split) en de bestrating zelf. In deze voorbereidingsfase moet je daarom rekening houden met: het grondwerk; de funderingslaag; de straatlaag; de kantopsluiting.
1. Voorbereiding: grondwerk en hoogtebepaling
Door vooraf de ondergrond voor te bereiden, garandeer je een lange levensduur. Voordat je begint met de grondwerkzaamheden, is het noodzakelijk om de hoogte en de kaders te bepalen. Dit kun je doen door middel van het plaatsen van paaltjes en hoogtestenen. Het is dan wel belangrijk dat de hoogtestenen binnen het kader worden geplaatst. De paaltjes zet je buiten het kader, omdat deze vaak tijdens de werkzaamheden blijven staan. Op deze paaltjes geef je dan de hoogte aan waarop de gebakken bestrating wordt geplaatst. Gebruik hiervoor een waterpas. Nadat de hoogte is aangeven op de paaltjes, span je hiertussen een touwtje. Op deze manier krijg je al een goed beeld van de latere bestrating.
2. Funderingslaag en ondergrond
Een goede bestrating begint uiteraard met een degelijke funderingslaag. Dit is belangrijk zodat de ondergrond van je oprit, terras of looppad niet gaat verzakken. Als de ondergrond zwak is, heb je een betere fundering nodig, zeker wanneer je bijvoorbeeld een oprit oprijdt met de auto. Voor een looppad of terras is 15 tot 20 cm fundering exclusief straatlaag voldoende, terwijl voor een oprit de fundering exclusief een straatlaag van 25 tot 30 cm gehanteerd moet worden. Een oprit wordt vaak opgebouwd door een funderingslaag (gebroken puin) en een straatlaag (vulzand of fijn split 0/2 mm). De funderingslaag van een oprit dient minimaal 20 tot 30 cm dik te zijn en moet door middel van een zware triller goed verdicht worden. De straatlaag (vulzand of fijn split 0/2 mm) heeft een dikte van 5 tot 10 cm. Bij een looppad is een straatlaag (vulzand of fijn split 0/2 mm) van 15 tot 20 cm vaak voldoende, afhankelijk van de situatie. Elke situatie vergt mogelijk een andere opbouw van de ondergrond. Door het vulzand te wijzigen in grof zand zorg je voor een goede doorwatering van onder de stenen. Dit vermindert de kans op een eventuele capillaire werking.
3. Kantopsluiting en afwatering
Op de funderingslaag komt vervolgens de straatlaag. Op deze straatlaag wordt de daadwerkelijke gebakken bestrating geplaatst. Zoals hierboven is vermeld, is deze laag 5 tot 10 cm dik. De straatlaag moet door middel van een waterpas of afreilat naar de juiste hoogte worden gebracht, nadat deze voldoende is aangetrild. De ontstane gaten kun je eventueel aanvullen met zand. Zorg te allen tijde voor een goede afwatering van de bestrating in de juiste richting. Houd daarbij rekening met minimaal een afschot van 1 cm per strekkende meter straatwerk. De kantopsluiting is ook een belangrijk onderdeel tijdens de voorbereidingsfase voor het daadwerkelijk bestraten. Dit zorgt er immers voor dat de gebakken bestrating niet wordt weggedrukt. Bepaal altijd vooraf of je eerst de kantopsluiting plaatst of eerst de bestrating verwerkt. Plaats vervolgens de kantopsluitingen met de buitenkant gelijk aan het gespannen touwtje. Hierbij is het belangrijk dat je de kantopsluiting 2 cm lager plaatst dan de bovenkant van de bestrating. Dit zorgt voor een mooiere afwerking. Gebruik voor het looppad en het terras een opsluitband met een minimale afmeting van 5x15x100. Voor een oprit dien je een kantopsluiting van minimaal 8x20x100cm aan te houden.
4. Legverband en verwerking van gebakken stenen
- Voordat je gaat beginnen moet je weten welk soort legverband je gaat toepassen. Wil je inspiratie opdoen? Bekijk dan onze kennisbank ‘welke legverbanden zijn er voor bestrating?’. Nu de ondergrond is geprepareerd kan het daadwerkelijke bestraten beginnen. De gebakken bestrating plaats je op de straatlaag. Leg de gebakken bestrating telkens met een kleine voeg van 1 tot 3 mm. Door het gebruik van een voeg vang je mogelijke maatverschillen op tijdens de verwerking. Het is mogelijk dat een steen moet worden aangepast omdat het anders niet past. Je kunt de stenen op maat maken met behulp van een stenenknipper, tafelzaag of haakse slijper met diamantblad. Let er hierbij wel op dat het zaagsel niet op de gebakken bestrating terecht komt, aangezien het zich makkelijk hecht en lastig te verwijderen is. Spoel daarom het zaagslijpsel direct weg. Het is belangrijk om zorgvuldig met de gebakken bestrating om krassen en andere beschadigingen te voorkomen.
- Je wilt natuurlijk de kleuren van de gebakken bestrating zo goed mogelijk tot hun recht laten komen. Het is dan belangrijk om de stenen van alle geleverde pakketten door elkaar te gebruiken om de juiste nuancering te creëren. Pak daarom de stenen van boven naar beneden, diagonaal van een pak en van meerdere pakketten tegelijk. Nadat de bestrating volledig is verwerkt, kunnen de stenen worden afgetrild met een trilplaat. Deze trilplaat moet voorzien zijn van een rubberen mat om beschadigingen te voorkomen.
- Het invegen is de laatste stap voordat jouw oprit, looppad of terras klaar is voor gebruik. Voor een goede stabiliteit van de bestrating zijn gevulde voegen erg belangrijk. Gebruik bij kleine voegen van 1 tot 3 mm zilverzand. Veeg met een zachte bezem het materiaal in de voegen.
5. Onderhoud en mogelijke problemen
Hoe onderhoud je gebakken bestrating? Om te zorgen dat de gebakken bestrating mooi blijft, moet er voortdurend onderhoud worden gepleegd. Het onderhoud van de gebakken bestrating bestaat voornamelijk uit het vrijhouden van onkruid en het regelmatig vegen van de stenen wanneer er vuil op ligt. Wanneer er na verloop van tijd plots vlekken ontstaan, komt dit waarschijnlijk door capillaire werking en is de gebakken bestrating mogelijk niet goed verwerkt. Zie het kennisbankartikel ‘welke invloed heeft capillaire werking op gebakken bestrating?’. Als je na verloop van tijd groen wordt, kun je een algenverwijderaar gebruiken. Gebruik bij het verwijderen van algen geen hogedrukreiniger om voegmateriaal uit de voegen te spuiten of vocht dieper in het straatwerk te brengen.
6. Kleuren, formaten en patronen
Nieuwe gebakken klinkers blijven lang mooi en zijn door en door gekleurd. Er zijn drie gangbare formaten: waalformaat, dikformaat en keiformaat. Waalformaat (ongeveer 20x5 cm) geeft een verfijnde, traditionele uitstraling. Dikformaat (ongeveer 20x6,5/7 cm) biedt extra robuustheid en een rustiger uiterlijk. Keiformaat (ongeveer 20x10x8 cm) is ideaal voor grote oppervlakken zoals pleinen en brede opritten. Daarnaast kun je kiezen tussen getrommelde en ongetrommelde klinkers, en tussen bezande of onbezande afwerkingen. Getrommelde klinkers krijgen een verouderd effet en passen bij klassieke tuinen; ongetrommelde klinkers hebben een strakkere, moderne uitstraling. Bezande klinkers hebben een matte, gripvaste afwerking; onbezande klinkers ogen glanzender en donkerder van kleur.
7. Praktische tips en veelgestelde vragen
- Veelgestelde vragen: Welke legpatronen zijn populair bij gebakken klinkers? Klassieke patronen zoals visgraat, elleboogverband en keperverband geven elk een andere uitstraling en stevigheid.
- Zijn gebakken klinkers geschikt voor een oprit? Ja, mits goed gelegd op een stevige ondergrond. Betrouwbare uitvoering levert lange duurzaamheid op.
- Voorkom krassen: zaagsel uit het snijwerk dient direct te worden weggespoeld en zaagsporen moeten voorkomen worden.
8. Kieskeurig assortiment en merken
Gebakken klinkers zijn verkrijgbaar in verschillende leverings- en kwaliteitsopties. Verschillende fabrikanten bieden zowel getrommeld als ongetrommeld en bezande of onbezande klinkers aan. Een voorbeeld van toepassingsgebieden: sierbestrating voor tuin en terras, maar ook voor opritten. Belangrijke aspecten bij de selectie zijn formaat, kleurverschil en de gewenste afwerking.
Gebakken bestrating heeft een tijdloze charme, duurzaamheid en een natuurlijke uitstraling. De warme tinten van gebakken klinkers passen bij klassieke én moderne ontwerpen. De drie veelvoorkomende formaten - waalformaat, dikformaat en keiformaat - bieden flexibiliteit in ontwerp en patroonkeuzes. Door een combinatie van formaat, kleur en afwerking kun je sfeer en stijl op maat creëren.
tags: #gebakken #bestrating #slingerpad