Iedere olie heeft zijn specifieke eigenschappen. Zo kun je bijvoorbeeld geen hardhoutolie als snijplank olie gebruiken maar neem je daar de voedselveilige Werkbladolie voor terwijl je voor een schutting juist wél hardhoutolie toepast. Weet je niet zeker welke oliesoort je toe moet passen? Ongeveer een half uurtje in laten trekken. Op de blikken van collega’s verteld men vaak dat u bijvoorbeeld 2, 3 of 4 lagen van het betreffende product aan dient te brengen. Op onze blikken komt u een dergelijke concrete tekst niet tegen maar vertellen we u hoogstens dat “over het algemeen 1 laag volstaat”.
Doel en werkwijze van olie-afwerking
Doel van een olie-afwerking is om het oppervlak te verzadigen met olie. Er komt vanzelf een moment dat u bij het uitpoetsen denkt: “Nou deze laag had ik wel kunnen laten, ik zit nu alles er weer af te poetsen wat ik er net op gesmeerd heb…” En dat is precies de bedoeling. Op dat moment zit het hout namelijk vol met olie en kan het dus ook geen water of andere narigheid meer opnemen. En daarmee hebben we de bescherming dus keurig in orde. Hout dat niet nat wordt geeft namelijk ook geen vlekken en zal niet rotten. Kortom, u brengt dus niet 1, 2 of 6 lagen maar zoveel lagen aan als nodig zijn om het hout te verzadigen.
- Het beschermingsniveau verschilt per toepassing: tv-meubel buiten minder vereist dan tuinset die het hele jaar buiten staat.
- Voor tv-meubels volstaat vaak één tot twee dunne lagen onverdunde olie.
- Voor buitengebruik, zoals tuinmeubels, wil je zo diep mogelijk indringen van de olie.
Toepassingen en varianten van lijnolie
Onze oliesoorten zijn ontwikkeld voor toepassing op onbehandeld hout. Olie-afwerkingen reageren onderling meestal niet. Heel soms komt het voor dat producten van andere fabrikanten reageren met onze olie. Gevolg kan zijn dat de afwerklaag gaat rimpelen of er vellen aan het oppervlak komen te hangen. Is uw oppervlak dus reeds behandeld met een ander product? Doe dan eerst een proefstukje op een onopvallende plaats. Zo kunt u kijken of het vorige product en onze olie elkaar wel of niet aardig vinden.
Lijnolieproducten vergelen op redelijk korte termijn en worden op lange termijn zwart wat vooral bij lichte houtsoorten duidelijk zichtbaar is. Tungolie kent dit vergelen en verzwarten niet. Doordat een kwalitatief goede olie diep in het hout indringt maakt dit de vezels transparant waardoor het hout altijd donkerder wordt. De donkerdere tint hangt af van de houtsoort en van de reinheid van het oppervlak na schuren.
Voorbereiding van MDF en aandachtspunten bij MDF
Voor MDF geldt: contrôlleer de porositeit en zorg voor een schone, stofvrije ondergrond. MDF kan vocht opnemen, wat gevolgen kan hebben voor de werking van olie en de stabiliteit van het materiaal. Begin met ontvetten en schuren (korrel 120-180) voordat je de olie aanbrengt. Laat de kans op vocht en krimp zo klein mogelijk door een voorbehandeling en gelijkmatige verdeling van de olie.
Belangrijk bij MDF is het voorkomen van overmatig vocht en het vermijden van schommelingen in vochtgehalte. Gebruik bij voorkeur dunne lagen en laat elke laag voldoende intrekken zodat MDF niet gaat opzwellen of werken onder invloed van de olie. Bij langdurig gebruik en blootstelling aan vocht kan extra bescherming nodig zijn.
Aanbreng- en droogtijden
De eerste laag giet je dun aan met een kwast, roller of doek en laat je ongeveer een halfuur intrekken. Plekken die dof en droog zijn, behandel je nog een keer en laat weer een half uur drogen. Vervolgens verwijder je overtollige olie met een pluisvrije doek. Laat opnieuw drogen voordat je eventueel aanvullende lagen aanbrengt. Breng nooit een dikke laag aan; overtollige olie blijft plakken en droogt slecht.
Laat laag na laag drogen, in het algemeen 15-30 minuten per laag voor een snelle toepassing, of tot 24 uur afhankelijk van de olievariant en omgevingsomstandigheden. Voor buitengebruik kun je drie tot vier lagen wenselijk achten voor extra bescherming.
Veiligheid en opslag
Doeken die in aanraking zijn geweest met lijnolie kunnen zelfontbranden. Leg gebruikte doeken dus uitgespreid te drogen en berg ze veilig op nadat ze volledig droog zijn. Lijnolie dringt diep in het hout en beschermt tegen vocht en weersinvloeden, maar vereist aandacht voor opslag en ventilatie.
Verkrijgbaarheid en keuzemogelijkheden
Gekookte lijnolie is een veelgebruikt product; rauwe lijnolie droogt traag en kan eerst gebruikt worden om het hout te impregneren, waarna gekookte lijnolie als afwerklaag kan dienen. Voor specifieke toepassingen kun je ook impregneerolie of verdunde verbeterde houtolie overwegen afhankelijk van donker hout of extra bescherming.
Praktische toepassingen op MDF-projecten
Gekookte lijnolie kan op MDF toegepast worden om de vezels te voeden en de houtnerf naar voren te halen. Door de olie diep te laten intrekken, blijft MDF beter bestand tegen uitdroging en scheurtjes. Voor werkbladen of meubels kun je twee tot drie dunne lagen aanbrengen voor een ademende, matte afwerking die de natuurlijke look behoudt.
Veelgestelde vragen over lijnolie en MDF
- Kan lijnzaadolie op elke houtsoort? Ja, maar harde houtsoorten nemen de olie soms trager op.
- Hoe lang moet lijnolie drogen? Rauwe lijnolie droogt langzamer dan gekookte lijnolie; bij MDF geldt hetzelfde principe: dunne lagen drogen sneller.
- Kan ik over oude lijnolie een nieuwe laag aanbrengen? Ja, meestal wel; voer wel een proef uit op een onopvallende plek.
Nieuwe beton- of zandcementvloeren dienen eerst te uitharden voordat je met lijnolie aan de slag gaat. Voor hout geldt: verbruik is sterk afhankelijk van de houtsoort en de zuiging van de ondergrond; reken circa 8-15 m² per liter zowel voor hout als voor beton, afhankelijk van porositeit en conditie.
Kleur en afwerking: wat kun je verwachten?
De kleurtoon van het hout wordt donkerder na behandeling met gekookte lijnolie, doordat de oliemoleculen diep in de vezels trekken. De mate van donkerder worden hangt af van de houtsoort en de zuiverheid van de oppervlaktetoevoer. Lijnolie geeft een warme, matte glans die de natuurlijke nerf benadrukt.
Nieuwe toepassingen en varianten worden continu ontwikkeld. Voor natuursteentegels of betonnen oppervlakken geldt dat terpentine kan helpen bij het verdunnen en vergroten van de inwerkingsdiepte. Breng dan een zeer dunne laag aan zodat deze kan drogen zonder opstoppingen.
Zet je Eikenhouten tafel in de lijnzaad olie
Samenvattingstips voor MDF
- Bereid het oppervlak goed voor: schoon, droog en vetvrij; schuur naar korrel 120-180.
- Breng dunne lagen aan; laat elke laag 15-30 minuten intrekken of volg de productinstructies.
- Verwijder overtollige olie grondig en laat drogen voordat je extra lagen toevoegt.
- Bescherm tegen zelfontbranding van natte doeken; laat doeken volledig drogen op een veilige plek.
- Test altijd eerst een proefstuk op een onopvallende plek alvorens een groot oppervlak te behandelen.