EPS is de Engelse afkorting voor het Nederlandse geëxpandeerde polystyreen, ook wel bekend als tempex of piepschuim. Dit materiaal is zeer licht en wordt in de bouw voornamelijk toegepast als thermisch en akoestisch isolerend product. Het is bovendien op elk gewenst formaat te snijden, wat de brede toepasbaarheid verklaart. Dit artikel gaat dieper in op het gewicht van EPS.
EPS bestaat voor maar liefst 98% uit lucht en slechts voor 2% uit polystyreen. Voor elke kubieke meter EPS zijn ongeveer 1 miljoen zogenaamde parels nodig. Elke parel bevat circa 3000 met gas gevulde cellen, die essentieel zijn voor het lage gewicht van EPS.

De Eigenschappen van EPS
De met gas gevulde cellen in EPS zorgen niet alleen voor een laag gewicht, maar maken het materiaal ook tot een uitstekende warmte-isolator die tegen een stootje kan. De celstructuur garandeert bovendien dat geëxpandeerd polystyreen hoge mechanische drukbelasting aankan zonder vormverlies.
EPS is verkrijgbaar in diverse vormen, waaronder isolatieplaten zoals spouwplaten en als broodjes (vulelementen). Het gewicht van EPS is direct afhankelijk van de persing, maar ligt doorgaans tussen de 15 en 40 kg/m³. Een EPS60-persing is licht, terwijl een EPS200-persing relatief zwaar is. In de bouw wordt vaak EPS100 toegepast.
EPS isolatie is de benaming voor geëxpandeerd polystyreen, piepschuim en/of tempex. De kracht van deze polystyreen isolatie schuilt in het feit dat het voor 98% uit lucht bestaat.

Toepassingen van EPS
EPS kent een breed toepassingsgebied. Het wordt gebruikt in de verpakkingsindustrie voor industriële producten en levensmiddelen, in de tuinbouwsector en uiteraard in de bouw. Voor bouwtoepassingen zijn soms de isolatiewaarde, de drukvastheid of een combinatie van beide factoren maatgevend. Het brede assortiment aan isolatieblokken, isolatieplaten en isolatieparels biedt hiervoor uitgebreide mogelijkheden.
Bij slappe ondergronden biedt het lichte maar zeer drukvaste polystyreen oplossingen voor het zettingsvrij aanleggen van wegen, op- en afritten, en het ophogen van terreinen en parkeerplaatsen.
Geëxpandeerd polystyreen (EPS) is een uitstekend isolatiemateriaal, geschikt voor vele toepassingen. Het is vochtbestendig, gemakkelijk te bewerken, vormvast en duurzaam. De druksterkte in combinatie met het lage gewicht maken EPS uitermate geschikt voor funderingen, zwevende vloeren en bekistingen.
EPS 100 geeft de druksterkte aan bij 10% vervorming.
EPS 20 mm wordt voornamelijk toegepast als dunne onderlaag, maar het juiste type hangt af van de specifieke toepassing. Het is handig bij beperkte ruimte, maar biedt een relatief lage isolatiewaarde.
EPS platen worden gezien als een toonaangevende isolatieoplossing voor huizen en andere gebouwen.
Specifieke Toepassingen van EPS in de Bouw
- Vloerisolatie: EPS isolatieplaten zijn veelzijdig en kunnen uitstekend worden gebruikt als vloerisolatie.
- Funderingsbekisting: Met EPS funderingsbekisting kan eenvoudig een fundering op palen of staal worden gebouwd.
- Buitengevelisolatie: De buitenmuur kan worden voorzien van EPS isolatie, waarna deze wordt afgewerkt.
Vergelijking met XPS Isolatie
Er bestaan verschillende producten om te isoleren, waaronder EPS en XPS. Elk isolatiemateriaal heeft unieke eigenschappen die bepalen voor welke isolatiewerkzaamheden het het meest geschikt is.
Wat is Geëxpandeerde Polystyreen (EPS)?
EPS, in de volksmond bekend als tempex of piepschuim, ontstaat door polystyreenkorrels te verwarmen met stoom. Hierdoor zetten ze uit en expanderen ze tot ze aan elkaar kleven, waarna een kunststofschuim ontstaat. Het piepschuim wordt in mallen geëxpandeerd en vervolgens in blokken gesneden. EPS is verkrijgbaar in diverse persingen.
Piepschuim/tempex wordt veelzijdig toegepast vanwege de relatief lage kosten.
Het materiaal kan na verwerking nog krimpen, waarmee rekening gehouden moet worden. Bepaalde lijm- en kitsoorten kunnen het materiaal aantasten; bij verlijming dient men de aanwijzingen op de verpakkingen te volgen.
De platen kunnen makkelijk en snel op maat gezaagd of gesneden worden.
Wat is Geëxtrudeerde Polystyreen (XPS)?
XPS, beter bekend als styrodor en styrofoam, is een restproduct van aardolie. Het verwarmde materiaal wordt onder hoge druk in een bepaalde vorm geperst. Er zijn diverse persingen verkrijgbaar. De druksterkte is bijzonder hoog, het materiaal is licht van gewicht en kan gemakkelijk op maat gesneden worden.
XPS heeft een gesloten celstructuur, waardoor het materiaal nagenoeg ongevoelig is voor wateropname. Dit maakt het isolatiemateriaal bijzonder geschikt voor toepassing in natte/vochtige omstandigheden, zoals onder de begane grondvloer of voor een omgekeerd dak.
Overeenkomsten tussen EPS en XPS
Zowel XPS als EPS zijn kunststof isolatiematerialen die redelijk flexibel zijn. Ze zijn daardoor minder geschikt voor gebruik op onregelmatige oppervlakken. Een voordeel van kunststof isolatiemateriaal is dat het waterafstotend is en daardoor perfect geschikt voor gebruik in natte of vochtige ruimtes. Het lage gewicht en het feit dat de platen makkelijk en snel op maat gesneden of gezaagd kunnen worden, maken EPS- en XPS-platen geliefd.
Verschillen tussen XPS en EPS Isolatie
Hieronder volgt een vergelijking van de belangrijkste verschillen:
| Eigenschap | EPS | XPS |
|---|---|---|
| Druksterkte | Lager (6.000 tot 10.000 kg per m²) | Hogere druksterkte (1,5 ton per m²) |
| Dichtheid | 20-70 kg/m³ | 28 en 45 kg/m³ |
| Thermische geleidbaarheid | 0,034 of 0,038 W/mK | 0,029 en 0,038 W/m K |
| Prijs | Goedkoper | Duurder |
| Brandkwaliteit | Verkrijgbaar in vlamdovende kwaliteit, temperatuurbestendig | Mag niet in aanraking komen met te hoge temperaturen/vuur |
| Vochtbestendigheid | Beperkt vochtbestendig | Zeer vochtbestendig |
| Isolatie | Isoleert minder goed | Betere isolatie |

Afhankelijk van de toepassing, het budget en de gewenste isolatiewaarde kan gekozen worden voor EPS of XPS isolatie.
Overige Eigenschappen en Overwegingen bij EPS
EPS is niet hygroscopisch en neemt zeer weinig vocht op.
Met EPS van BEWI IsoBouw in de brandvertragend gemodificeerde SE-kwaliteit, kiest men voor isolatiemateriaal dat veilig verwerkbaar en toepasbaar is.
Bij een normale blootstelling aan water kan EPS goed tegen vocht. Houd er echter rekening mee dat bij langdurige onderdompeling water het EPS kan binnendringen. Een kale EPS-plaat kan niet rotten of schimmelen, omdat micro-organismen die rot kunnen veroorzaken, naast vocht en een voldoende hoge temperatuur, een voedingsbodem nodig hebben. EPS bevat geen voedingsstoffen geschikt voor schimmels en bacteriën.
EPS bestaat voor 2% uit polystyreen en 98% uit lucht. Hoewel EPS niet volledig milieubewust is door het gebruik van restproducten van aardolie en andere chemische producten tijdens het productieproces, is het wel 100% recyclebaar!
EPS isolatie gaat lang mee. Sommige EPS-platen zijn geproduceerd met grondstoffen die een vlamvertragende toevoeging hebben. Als deze op de juiste manier worden geplaatst, vormen ze weinig brandgevaar. De gassen die vrijkomen bij verbranding zijn minder schadelijk en giftig dan bij natuurlijke isolatiematerialen.
EPS is zeer vormvast onder lichte belasting. EPS-platen hebben een specifieke druksterkte, aangeduid met getallen als ‘100’, ‘150’ en ‘200’. Hoe hoger het getal, hoe beter de druksterkte. Een EPS 200-plaat kan zwaarder belast worden dan een EPS 100-plaat. Bij het isoleren van een betonvloer die zwaar belast wordt, is de juiste druksterkte cruciaal.
De gemiddelde lambdawaarde van EPS varieert van ongeveer 0,30 tot 0,40 λ (W/m∙K). EPS veroudert bovendien niet, wat resulteert in een blijvend hoge isolatiewaarde.
Dankzij het lichte gewicht en de stevige vorm kan men eenvoudig zelf EPS plaatsen. EPS-platen kunnen worden bevestigd met lijm of mechanische bevestigingsmiddelen.
EPS isolatie is in vergelijking met andere isolatiematerialen relatief goedkoop. Het is echter niet de meest milieuvriendelijke isolatieoplossing, omdat het in de basis kunststof is. Aardolie is nodig tijdens de productie, en er worden chemische producten gebruikt die schadelijk kunnen zijn voor het milieu. Daarnaast is EPS een minder flexibel materiaal, waardoor het afdichten van bepaalde kieren en hoekjes lastiger kan zijn. EPS isolatie kan niet worden samengedrukt zoals minerale wol.
EPS en XPS bestaan beide uit polystyreen. PIR is gemaakt van polyisocyanuraat. EPS is in verhouding het goedkoopste materiaal. XPS heeft de hoogste druksterkte en PIR de hoogste isolatiewaarde.
Om een perfecte aansluiting te creëren, worden naden vaak afgewerkt met een veer en groef of een sponning, of er wordt in verband gewerkt met twee lagen materiaal.
Brand en Geluid
Een minpunt van EPS-platen is hun brandbaarheid. EPS valt onder brandklasse C, wat betekent dat het brandbaar is.
EPS-isolatieplaten zorgen voor een perfecte thermische isolatie, maar bieden een slechte geluidsisolatie. Alleen het gebruik van EPS-platen helpt dus weinig tot niet bij geluidsoverlast.
Afmetingen en Prijzen
De afmetingen per plaat zijn doorgaans 2000 mm x 1000 mm (= 2 m²).
| Dikte (in mm) | Rd-waarde | Prijs per m² (Excl.) |
|---|---|---|
| 20 | 0.55 | - |
| 30 | 0.80 | - |
| 40 | 1.10 | - |
| 50 | 1.35 | - |
| 80 | 2.20 | - |
| 100 | 2.75 | - |
| 120 | 3.30 | - |
| 130 | 3.60 | - |