Multiplex, een veelzijdig plaatmateriaal, is een uitstekende keuze voor zowel constructieve als decoratieve toepassingen. De unieke samenstelling van gekruist verlijmde fineerlagen zorgt voor uitzonderlijke stevigheid, duurzaamheid en weerstand tegen kromtrekken. Dit maakt multiplex een betrouwbare optie voor een breed scala aan projecten.
Het soortelijk gewicht van multiplex hangt af van de gebruikte houtsoort, de dikte van de plaat en het type verlijming. Over het algemeen varieert de dichtheid van multiplex van ongeveer 340 kg/m³ tot 700 kg/m³. Voor een nauwkeurige berekening van gewicht per plaat dient men de formule Volume x soorthelijk gewicht te gebruiken, waarbij men de afmetingen in meters en de dikte in meters invult.
Belangrijke factoren bij het bepalen van het gewicht
- Houtsoort van het fineer: populetten (populieren), berken, okoumé, eiken, mahonie en vuren/ grenen zijn gebruikelijke keuzes. De keuze beïnvloedt het volumegewicht niet sterk, maar wel de structuur en applicatie.
- Dikte van de plaat: hoe dikker de plaat, hoe hoger het gewicht per vierkante meter.
- Type verlijming: WBP (Water Boiled Proof) verlijming kan invloed hebben op vochtbestendigheid, maar het gewicht volgt de volumeberekening met het soortelijk gewicht van de gebruikte houtsoort.
- Volumeer en afmetingen: lengte en breedte bepalen samen met dikte het volume en daarmee het gewicht.
Rekenvoorbeeld: gewicht per plaat
Een plaat van 18 mm dik (0,018 m) met afmetingen van 2,5 m x 1,25 m en een soortelijk gewicht van 500 kg/m³ weegt ongeveer: 0,018 m × 2,5 m × 1,25 m × 500 kg/m³ = circa 28,13 kg.
Duidelijke indruk: gewicht per m2 voor veelvoorkomende diktes
Gewicht per m2 varieert met de dikte en houtsoort. Enkele richtwaarden (niet-wetende maten, kunnen per type variëren):
- 6 mm multiplex: circa 2,7-3,5 kg/m2
- 9-12 mm multiplex: circa 4,5-7,0 kg/m2
- 18 mm multiplex: circa 7,0-10,0 kg/m2
- 22-30 mm multiplex: hoger dan 10 kg/m2
Voor een specifieke berekening neemt u de dikte in meter, de lengte en breedte van het vlak in meters en het soortelijk gewicht van de gebruikte houtsoort.
Praktische toepassingen en gewichtsoverwegingen
Populieren multiplex is lichtgewicht en makkelijk te bewerken, wat het geschikt maakt voor decoratieve afwerkingen en wanden/plafonds in droge binnenruimtes. Berken, okoumé en eiken brengen andere esthetische kwaliteiten en sterkte mee, wat gewicht en toepassing kan beïnvloeden.
Multiplex voor buiten en vochtige ruimtes
Voor vochtige ruimtes is watervast verlijmd multiplex (WBP) aangeraden; voor buitengebruik zijn exterieurverlijmingen en CE-markeringen relevant. Een randsealer en aflakken verlengen de duurzaamheid bij buitengebruik.
Kwaliteitsklassen en gewicht
De dekfineerlagen worden in klasses geclassificeerd volgens normen zoals NEN-EN635-1. A-kwaliteit biedt de hoogste afwerking maar komt zelden voor op standaard platen; B en BB zijn gangbaar en beïnvloeden de esthetiek en bewerkbaarheid. Een plaat kan twee zijden hebben met verschillende kwaliteiten (bijv. B/BB).
Specifieke multiplexsoorten en hun gewicht
- Okoumé multiplex: circa 450-500 kg/m³; vaak licht en sterkt; exterieur geschikt met WBP.
- Grenen Vuren multiplex: circa 550 kg/m³; veelzijdig, vaak gebruikt voor constructie en bekleding.
- Berken multiplex: circa 650-710 kg/m³; harder en dichter, geschikt voor zware belasting.
- Populieren multiplex: circa 450 kg/m³; lichte kleur, makkelijk bewerkbaar, vaak voordelig voor binnenwerk.
- Ceiba multiplex en andere varianten: gewicht en eigenschappen variëren per soort; CE- en PEFC/KOMO-certificering vaak aanwezig.
Dikte kiezen op basis van toepassing
Onderstaande richtlijnen helpen bij het kiezen van de juiste multiplexdikte per toepassing:
- Wanden en plafonds (niet-dragend): 6-12 mm
- Vloeren (lichte tot gemiddelde belasting): 18-22 mm
- Meubels: 12-18 mm
- Bouwconstructies (draagvlak): 18-30 mm
De gewichtsoverwegingen zijn vooral relevant bij transport, montage en draagvermogen van constructies. Voor exacte berekeningen gebruikt men de formule: gewicht = dikte (m) × lengte (m) × breedte (m) × soortelijk gewicht (kg/m³).
Opslag, verwerking en afwerking
Bij aanschaf van multiplex 18 mm is gewicht per m2 afhankelijk van de houtsoort; voor binnentoepassing vaak achatbare opties met 7-8 kg/m2 voor lichter typen, en tot circa 10 kg/m2 voor zwaardere soorten. De keuze voor afwerking (grondlaag, verf of lak) hangt af van de gewenste duurzaamheid en vochtbestendigheid; randsealer is aan te bevelen bij populieren multiplex om vochtopname te voorkomen.
Samenvatting en tips
- Bepaal toepassing en omgevingsomstandigheden (binnen/buiten, vocht) om de juiste soort en dikte te kiezen.
- Gebruik de formule gewicht = dikte × afmetingen × soortelijk gewicht voor exacte berekeningen per plaat.
- Let op het type verlijming (WBP, exterieur) voor buitengebruik en op CE-markering voor buitengebruik.
Inhoud berekenen: makkelijke uitleg met voorbeelden
Veelgestelde vragen over gewicht en toepassing
- Kunnen dunner multiplexplaten worden gebruikt als ze goed ondersteund zijn?
- Welke soort multiplex is geschikt voor buitengebruik?
- Is multiplex sterker dan MDF?