U kunt een foto in GIMP opsplitsen in verschillende lagen. Het voordeel daarvan is dat u de bewerking op specifieke delen van de foto kunt toepassen. U kunt de ene laag lichter maken, terwijl een andere laag zijn lichtwaarde behoudt. Als de lagen zijn bewerkt, moeten ze worden samengevoegd om er weer een geheel van te maken. De volgorde waarin u ze op elkaar legt, is daarbij van belang. Sommige lagen zijn dekkend en andere transparant.
In deze straat- en beach-combine oefening maak ik gebruik van twee afbeeldingen: één van een man en vrouw bij de zee en één met een woestijnlandschap. Klik op de links om deze te openen zodat u deze kan opslaan op uw pc. Open nu eerst de foto van de man en vrouw bij de zee. Kies vervolgens in het menu Bestand, Openen als lagen en open de foto woestijnlandschap. U heeft nu een bestaande foto geïmporteerd en als nieuwe laag op de vorige gelegd. Dat ziet u terug in het lagenpalet. De onderste laag is degene met de man en vrouw en de bovenste het woestijnlandschap.
Gebruik de pijltjes in het midden van het lagenpalet om de volgorde van de lagen te wijzigen. Klik op de miniatuur van de bovenste laag (het woestijnlandschap). U kunt lagen met elkaar combineren en de pixels in elkaar laten overlopen. Dat doet u met het schuifje bij Dekking. Klik op de laag van het woestijnlandschap en sleep vervolgens het schuifje bij Dekking naar links. De laag wordt transparant en de man en vrouw worden zichtbaar in het woestijnlandschap. U heeft gezien hoe u twee foto’s samensmelt tot één beeld door de dekking te veranderen.
Maar u kunt met GIMP ook bepaalde delen van foto’s samenvoegen. Van de foto van de man en vrouw aan zee kunt u bijvoorbeeld ook alleen de man en vrouw exporteren. Zet in het lagenpalet de laag met de woestijn boven de laag met man en vrouw. Selecteer zonodig de bovenste laag. Kies het menu Laag, Transparantie en Alfakanaal toevoegen. Het lijkt alsof er niets is veranderd, maar de laag met de woestijn is transparant geworden. Klik op de Gum (gum) in de gereedschapkist en kies een groot en zacht penseel. Wijzig de Dekking in 100% . Heeft u teveel pixels weg gegumd? Klik dan op Gum en vink de instelling Anti-gum onderaan in de gereedschapkist aan.
Wanneer je in een beeldbewerkingsprogramma zoals GIMP werkt, kan je je afbeelding opbouwen met verschillende onderdelen die op elkaar liggen. Stel je bijvoorbeeld voor dat je een achtergrondkleur hebt, daarboven een foto, en daarop nog wat tekst. Je kan lagen vergelijken met doorschijnende vellen die je op elkaar legt. Wat je op de bovenste lagen zet, zie je altijd. Als je je werk opslaat als een JPEG of PNG, worden alle lagen samengevoegd tot één geheel. Wil je de lagen bewaren om later verder te bewerken? Lagen zijn geen extraatje, ze zijn een essentieel hulpmiddel bij fotobewerking. Je houdt controle over elk onderdeel apart. Wil je een stukje verplaatsen, groter maken of vervagen? In het menu Beeld kan je Laaggrens tonen aanvinken. Dit zorgt dat je een gekleurde rand ziet rond de grenzen van elke laag. Het handigste is meestal het lagenvenster, meestal rechts in je scherm. Hier zie je al je lagen in een lijst, inclusief miniatuurvoorbeelden. Je selecteert een laag door erop te klikken. Bovenaan kan je de Dekking aanpassen en onderaan nieuwe lagen toevoegen. Soms wil je dat een deel van een laag doorzichtig is zodat je de onderliggende lagen kan zien. Door gedeelten van een laag transparant te maken met bijvoorbeeld de gum. Daarvoor moet de laag een alfakanaal hebben. Dat alfakanaal is een soort transparantielaag. Als je iets wist in een laag met alfakanaal, zie je een geblokt patroon.
In het lagenvenster zie je nu beide lagen. Elke laag heeft zijn eigen formaat. Als je een kleinere laag hebt, kan je bijvoorbeeld niet buiten de grenzen tekenen. Een bijzonder krachtig hulpmiddel zijn de laagmodi. Hiermee bepaal je hoe een laag mengt met de lagen eronder. Welke laag je actief hebt, bepaalt waarop je bewerkingen toepast. Wil je bijvoorbeeld een filter gebruiken, zoals Gaussiaans vervagen, zorg dan dat je eerst op de juiste laag hebt geklikt in het lagenvenster. In deze tutorial leer je om met GIMP 2.6 twee foto's met elkaar te vermengen.
Stapsgewijze oefening met twee afbeeldingen
- Stap 1: Zoek een foto van een kasteel en een foto van mooie wolken. Sla deze twee foto’s op.
- Stap 3: Open de foto van het kasteel en kies in het horizontale menu: Selecteren.
- Stap 4: Ga naar het scherm met de wolkenfoto en in het menu Bewerken voor Plakken als een nieuwe laag. Sleep het kasteel totdat het kasteel in de juiste positie is.
- Stap 5: Ga naar het paneel Lagen, Kanalen, Pen (normaal verschijnt dat vanzelf of type Ctrl L) en sleep daar de kleine foto van het kasteel helemaal naar onderen ten opzichte van de andere kleine foto daar.
- Stap 6: Klik op de kleine foto van de wolken rechts en kies voor Laagmasker toevoegen.
- Stap 7: Het paneel “Masker aan de laag toevoegen” zal verschijnen.
- Stap 9: Als je te veel hebt weggenomen van de originele tekening, dan kun je dat terugbrengen door met een penseel met een witte kleur over die gebieden te gaan. Op die manier kun je retoucheren. TIP: Neem eerst te veel weg zodat je het kasteel kunt zien. Selecteer dan met de lasso zorgvuldig het kasteel. Kies dan in het menu Selecteren voor Inverteren zodat je de selectie omdraait.
- Stap 10: Sla je foto op met een nieuwe naam. GIMP zal je bestand als JPG opslaan of als XCF. In dat laatste geval moet je kiezen voor Opslaan als in het menu Bestand en JPG selecteren als output.
Belangrijke concepten en tips
- Laagvolgorde bepaalt wat zichtbaar is; bovenkant bedekt onderliggende lagen
- Dekking (opacity) en laagmaskers laten delen van een afbeelding samensmelten zonder permanente destructieve bewerkingen
- Alfakanaal maken zodat een laag transparant kan zijn en onderliggende lagen zichtbaar blijven
- Gereedschappen zoals Gum en Lasso voor retoucheren en selectie-omkering
- Laagmodi geven verschillende mengverhoudingen tussen lagen weer
- Bewaren als XCF behoudt de lagen voor toekomstige bewerkingen
Om de instructies concreet te visualiseren, bekijk onderstaande beelden die passen bij de beschreven stappen.

Vervolgens kan men kiezen voor extra weergeven: bijvoorbeeld een combinatie van een kasteel met wolken of een man en vrouw aan zee met een woestijnlandschap op de achtergrond. Het proces blijft dezelfde werkwijze: openen als lagen, lagenvolgorde instellen, dekking aanpassen en eventueel een masker gebruiken voor fijne retouches.
Laagmaskering in GIMP
| Stap | Actie | Resultaat |
|---|---|---|
| 1 | Foto's openen als lagen | Beide afbeeldingen in lagenpalet |
| 2 | Laagvolgorde wijzigen | Bovenliggende lagen bepalen zichtbaarheid |
| 3 | Dekking aanpassen | Overlapping verzachten of versterken |
| 4 | Masker toevoegen | Precisief transparant maken van delen |