WBDBO staat voor Weerstand Brand Doorlating Brand Overslag en geeft aan hoe lang een brand wordt tegengehouden voordat deze zich naar een ander compartiment verspreidt. Een WBDBO van 60 minuten betekent dat een brand gedurende een uur binnen het compartiment blijft. Dit is vastgelegd in het Bouwbesluit 2012. WBDBO is een essentieel onderdeel van brandveilig bouwen en draagt bij aan veilige vluchtroutes en beperkte schade aan eigendommen.
Wat betekent WBDBO precies?
WBDBO geeft de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag weer: drie elementen vormen de kern van de weerstand tegen brand doorlating: vlamdichtheid, stabiliteit en thermische isolatie. De vlamdichtheid houdt in hoe lang vlammen zich niet kunnen verspreiden aan de zijde van de muur die niet blootgesteld is aan vuur. Stabiliteit betreft de tijd dat een bouwkundig element zijn dragende functie kan bewaren bij brand. Thermische isolatie zorgt ervoor dat de temperatuur aan de niet-aanbakkant niet boven een bepaalde drempel stijgt. De NEN 6069 legt vast wat een brandcompartiment nodig heeft om goed te functioneren: specifieke criteria voor drie onderdelen die overeenkomen met een bepaalde WBDBO.
WBDBO en functies van gebouwen
De basiseisen van WBDBO zijn 60 minuten bij nieuwbouw en 20-30 minuten bij bestaande bouw, afhankelijk van de functie van het gebouw. Een woonfunctie (woningen, woonwagens) kent vaak 30 minuten WBDBO toe. Een industrieel gebouw vereist doorgaans 60 minuten. Voor technische ruimten, liften en bepaalde situaties kunnen hogere eisen gelden. Voor nieuwbouw geldt onder andere artikel 4.53 Bbl, en in bepaalde gevallen artikel 4.54/4.53, lid 6 en 8 voor specifieke ruimten zoals woonwagens en technische ruimtes.
Brandwerende constructies en doorvoeren
Om WBDBO te realiseren moet elk deel van de constructie voldoen aan brandwerende normen. Het is cruciaal dat naden, doorvoeren en kieren brandwerend worden afgedicht. Brandwerende betimmeringen en juiste isolatie voorkomen ongewenste openingen die de brandverspreiding kunnen versnellen. Bij industriële en woongebouwde situaties kan de regelgeving verhelderen waar brandwerend materiaal en constructies toegepast moeten worden.
Brandwerendheid versus WBDBO
Brandwerendheid verwijst naar de weerstand van losse onderdelen zoals wanden, vloeren of plafonds, gemeten als EI-waardes of R-klassen. WBDBO daarentegen kijkt naar de bescherming van hele brandcompartimenten tegen doorslag en overslag. Het is mogelijk dat onderdelen brandwerend zijn, maar dat een compartiment als geheel de WBDBO-eis niet haalt als er doorvoeren of koppelingen niet correct zijn afgedicht.
Hoe wordt WBDBO getekend op tekeningen?
Op bouwtekeningen geeft men WBDBO weer met kruisjes door de wand. Eén kruisje kan 30 minuten aangeven, twee kruisjes 60 minuten. Het kruisje staat aan de brandwerende zijde van een wand. Er is variatie in notatie, afhankelijk van de norm en de leverancier, maar de essentie blijft: een visueel signaal van de brandwerendheid van de scheidingsconstructie.
WBDBO en brandcompartimenten in nieuwbouw
Sinds 2024 valt brandveilig bouwen onder het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Dit bepaalt de WBDBO-waarden voor nieuwbouw: meestal 30/60 minuten afhankelijk van compartimentering en gebouwfunctie. R-klassen (R30, R60, R90, R120) geven de draagkracht aan van constructies. Brandwerende plafonds en wanden moeten voldoen aan EN- en Bbl-vereisten en worden vaak gecertificeerd getest volgens EN 1364-1/2 en EN 1363-1.
Brandwerende platen en montage onder WBDBO
Brandwerende platen zijn een cruciaal hulpmiddel voor WBDBO. Voor brandwerende wanden en plafonds zijn geteste platen essentieel en moeten zij volgens de geldende NEN-vereisten worden toegepast. Brandwerende gipsplaten en calciumsilicaatplaten worden veel gebruikt, mits correct gemonteerd en afgedicht. Let op de aansluiting met rand- en wandmaterialen, naden en doorvoeren moeten brandwerend worden afgedicht.
- Gipskartonplaten komen in verschillende brandwerende klassen en worden in meervoudige beplating vaak verspringend bevestigd.
- Bij meerdere lagen dienen de naden volgens voorschriften te worden aangebracht en lassen, lijm of schroeven moeten brandveilig worden toegepast.
- Doorvoeren, leidingen en kanalen vereisen brandwerende afwerking zoals brandkleppen of brandvertragende coatings in het kanaal.
Praktische richtlijnen bij montage van metalen studwanden
Metal Stud wanden zijn lichte, niet-dragende scheidingswanden met metalen profielen en gipsplaten aan beide zijden. Brandveiligheid begint bij de keuze van materialen en de correcte installatie. NEN-normen en EN-classificaties bepalen welke systemen voldoen aan EI60 of hoger. Het plaatsen van brandkleven in luchtkanalen en het juist afdichten van aansluitingen zijn cruciaal. Fouten tijdens montage kunnen de brandveiligheid aanzienlijk verlagen.
Veelvoorkomende valkuilen bij bestaande gebouwen
Bij bestaande gebouwen kan het lastig zijn om aan WBDBO te voldoen. Brandwerende pur-schuim is beperkt inzetbaar: het is vooral geschikt voor naden en voegen tussen steenachtige wanden en vloeren, niet voor alle doorvoeren of houten/loodvrije constructies. Naden rondom hout kunnen met pur-schimmel scheefheden veroorzaken als het niet juist wordt toegepast. Bij doorvoeren door betonnen wanden en niet-brandwerende voorzetwanden moeten brandwerende maatregelen correct worden toegepast om de gewenste WBDBO te bereiken.
Kies de juiste systemen voor jouw project
Als brandveiligheidsnormen een eis zijn, kies dan platen en systemen die getest zijn in constructies en voldoen aan CE/ETA- certificering en EN-normen. Promat Promatect, Knauf, Rockfon en Gyproc leveren gecertificeerde systemen voor brandwerende plafonds en wanden. Voor een brandveilige bouw is een integraal ontwerp nodig dat WBDBO, draagconstructies (R-klasse), brandwerende plafonds en wanden, en afdichtingen van doorvoeren combineert.
| Onderdeel | Belangrijke punten | Voorbeelden/merken |
|---|---|---|
| WBDBO-eisen | 30-60 minuten afhankelijk van functie; compartimentering; brandcompartiment | Bbl, NEN-6068, EN-1364 |
| Brandwerende wanden/plafonds | EI-classificatie; correct aansluiten op overige constructies | Promat Promatect, Knauf, Rockfon, Gyproc |
| Doorvoeren | Afdichting, brandkleppen, rook/brandafdichtingen | Brandwerende doorvoeringen, purschuim beperkt |
De juiste montage van brandwerende platen volgens actuele Nederlandse normen is cruciaal voor effectieve brandcompartimentering in gebouwen. De keuze van platen en systemen moet passen bij de specifieke eisen van het project en de aanwezigheid van brandcompartimenten bepalen de aanpak.