Veiligheid staat voorop. De veiligheid van de klant is de verantwoordelijkheid van de installateur. De wetgever en branche zijn daar duidelijk over en hebben de vereisten vastgelegd in wetten, normen en praktijkrichtlijnen. Er zijn Europese wetten, denk aan het CE-keur. Wetten en normen op nationaal niveau zijn vastgelegd in bijvoorbeeld het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de Gasketelwet en de NEN-normen. Veiligheid staat voorop. De Ubbink Rolux rookgasafvoersystemen voldoen aan alle nationale en internationale normen, eisen en richtlijnen. Bij de ontwikkeling van onze rookgasafvoersystemen staat de veiligheid van de eindgebruiker voorop.
CE-keur en normen: waar rookgasafvoeren aan moeten voldoen
CE-keur Alle rookgasafvoersystemen moeten voldoen aan de Europese eisen. Voor kunststof rookgasafvoersystemen is de EN 14471 van toepassing. Uiteraard zijn alle Ubbink rookgasafvoersystemen gecertificeerd.
Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en praktijkrichtlijnen NPR
Het Bbl, afdeling 2.2.8 (Afvoer van rookgas en toevoer van verbrandingslucht) schrijft voor dat een verbrandingstoestel zodanige voorzieningen heeft voor de toevoer van verbrandingslucht en de afvoer van rookgas, dat de gezondheid en de kwaliteit van het binnenklimaat gewaarborgd zijn. Belangrijk is dat er geen onvolledige verbranding plaatsvindt door onvoldoende toevoer van verbrandingslucht én vrijkomende dampen. Gassen en fijne vaste deeltjes moeten naar buiten worden afgevoerd.
NPR Praktische aanwijzingen voor een juiste installatie worden weergegeven in de Nederlandse praktijkrichtlijn (NPR). In deze brancherichtlijnen staat de veiligheid van de gebruiker en bewoner voorop, zoals omschreven in de NPR 3378-45 en NPR3378-46. Rogafa Het Rogafa Beugeladvies (‘het nieuwe beugelen’) is opgenomen in de NPR 3378-46. Rogafa is de Vereniging van Nederlandse Fabrieken van Gasafvoerleidingsystemen. In het Beugeladvies staat de beste manier omschreven om een goed functionerend en veilig rookgasafvoersysteem te realiseren. Tevens wordt er op aangedrongen te kiezen voor de meest veilige, concentrische rookgasafvoersystemen.
Gasketelwet en beroepsuitoefening
Gasketelwet De Gasketelwet regelt dat alleen ‘kundige’ (gecertificeerde) handen gasketelsystemen mogen plaatsen en onderhouden. Omdat de toe- en afvoerkanalen onderdelen zijn van het systeem mag het onderhoud en de installatie daarvan uitsluitend uitgevoerd worden door gecertificeerde installateurs en installatiebedrijven. Ben jij niet gecertificeerd en werk je aan een gasketelsysteem, dan ben je strafbaar. Dit geldt ook voor particulieren. Sinds 2017 is in de NPR 3378-45 voorgeschreven dat bij iedere vervanging van de cv-ketel het rookgaskanaal vervangen moet worden. Ook als een verwarmingstoestel voortijdig vervangen wordt, bijvoorbeeld door een defect, raden we aan om het rookgaskanaal te vervangen! Wanneer een VR verwarmingstoestel (niet condenserend) wordt vervangen door een HR verwarmingstoestel (condenserend) moet altijd het afvoersysteem worden vervangen.
Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)
Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) vergroot de aansprakelijkheid van de aannemer en installateur. Zij zullen met een zorgvuldig samengesteld opleverdossier moeten aantonen dat ze kwalitatief goed werk hebben geleverd. In drie fasen wordt het werk getoetst: in de ontwerpfase, tijdens de werkzaamheden én voor oplevering controleert de kwaliteitsborger het functioneren van de woning en de systemen.
EN 14471, NEN-normen en installatie-eisen
EN 14471 is de norm op basis waarvan een systeem gecertificeerd wordt. Kanalen en pijpen worden door leveranciers uitgebreid getest op luchtdichtheid, thermische belasting, druksterkte. EN 14471 stelt daarnaast eisen aan de installatie. NEN 2757-1 en NEN 2757-2 beschrijven de berekening van het systeem, de verdunning en de hinder voor de omgeving. Deel 1 geldt voor toestellen tot 130 kW, Deel 2 voor toestellen boven 130 kW en CLV’s. NPR 3378 bevat aanwijzingen voor de installateur en voorschrijver voor het correct installeren van verwarmingsinstallaties en rookgasafvoermateriaal, inclusief het Rogafa-beugeladvies, ‘Het nieuwe beugelen’.
Installatievoorschriften Ubbink Rolux
Het installatievoorschrift van de Ubbink Rolux rookgasafvoersystemen bevat alle informatie en aanwijzingen die gelden voor het goed en veilig installeren van onze systemen. De voorschriften worden continu aangepast naar de laatste stand van de techniek en regelgeving. Dat is niet gek, want sinds 1 april 2023 geldt in Nederland de Gasketelwet. Deze wet is bedoeld om bewoners te beschermen tegen koolmonoxidevergiftiging, maar roept in de praktijk ook veel vragen op. Koolmonoxide is levensgevaarlijk. Daarom zijn sinds 1 april 2023 de landelijke regels voor het installeren, onderhouden en vervangen van cv-ketels aangescherpt in de Gasketelwet. Sindsdien mogen alleen gecertificeerde installateurs cv-ketels vervangen. Zij moeten beschikken over een BRL 6000-23 certificaat en een Bewijs van Vakmanschap CO. Daarnaast moet bij vervanging van een cv-ketel ook de rookgasafvoer worden vervangen, tenzij bewezen is dat deze nog minimaal 15 jaar veilig meegaat.
Praktische installatiecontext en bewonersvragen
In Hogenkamp hebben de meeste appartementen een cv-ketel met een individueel rookgasafvoersysteem met een rookgasafvoer via gevel of dak. Collectieve rookgasafvoersystemen komen voor zover bekend niet voor in onze buurt. Daarom wordt dit artikel verder ingegaan op de individuele rookgasafvoersystemen. Veel installateurs vervangen standaard de rookgasafvoer bij ketelvervanging. Er ontstaat onduidelijkheid wie de kosten draagt: eigenaar of VvE (vereniging van eigenaren)? De huidige regelgeving (Bbl en NEN 2757) vereist dat rookgasafvoer via een dakdoorvoer verloopt, omdat geveluitmondingen veiligheid- en hinderbeoordelingsrisico’s met zich meebrengen. Bij de vervanging van een cv-ketel is het nog steeds toegestaan een vernieuwde afvoer op exact dezelfde positie te monteren als dit ook aan afstands- en veiligheidsvoorwaarden voldoet.
VvE, collectieve systemen en dossieropbouw
Waar moet je als appartementseigenaar rekening mee houden? Zoek uit of de rookgasafvoer individueel of gemeenschappelijk bezit is. Als VvE-bestuur kun je je alvast voorbereiden door duidelijkheid te scheppen over de verantwoordelijkheid voor rookgasafvoeren, de staat van bestaande installaties in kaart te brengen en afspraken vast te leggen. Inventariseer welke typen rookgasafvoeren er zijn (individueel of collectief, gevel- of dakdoorvoer, leeftijd), welke verwarmingsinstallaties er zijn (cv-ketel, gashaard, leeftijd). Stel een protocol op voor ketelvervanging onder eigenaren en leg deze voor aan de ALV. Rookgas kan middels een individueel of een collectief afvoersysteem naar het dak. In de Hogenkampse flats lijkt er geen geschikte schacht in het gebouw beschikbaar te zijn. Een kanaal buitenom ligt daarom voor de hand, bijvoorbeeld een collectief afvoersysteem per portiek. Dit vraagt wel een behoorlijke investering, terwijl in de toekomst juist alle cv-ketels vervangen worden door een alternatieve warmtebron. De gemeente bepaalt welke warmtebron dit voor onze buurt gaat worden, bijvoorbeeld een warmtenet.
Verantwoordelijkheden en inspecties
Heeft u vragen of wilt u meedenken over duurzame oplossingen? DAT KAN! Wij zien regelmatig dat er een bedrijf is geweest voor het onderhoud van de CV-ketel, maar dat de CV-ketel niet voldoet aan de actuele wet- en regelgeving. Vanaf dit moment is de CV-ketel afgekeurd. Een ketel mag alleen in gebruik blijven als de gehele installatie (inclusief rookgasafvoer en luchttoevoer) voldoet aan de eisen. Dus als de rookgasafvoer verouderd, lek, niet-conform of onjuist is, moet deze vervangen of aangepast worden voordat de monteur zijn werk mag afronden en de ketel mag aanmelden als zijnde ‘onderhoud uitgevoerd’.
Materiaalkeuze en typen afvoer
Rookgasafvoeren kunnen gemaakt zijn van kunststof (PP), aluminium of roestvrij staal (RVS). Kunststof wordt vooral gebruikt bij moderne hoogrendementsketels; aluminium en RVS verdragen hogere temperaturen. De keuze hangt af van de temperatuur van de afgevoerde gassen, de installatie, het type ketel (individueel vs. CLV) en de leverancier. Bij HR-ketels met lage rookgastemperaturen wint kunststof aan populariteit.
Soorten rookgasafvoer, installatiehoogte en onderhoud
Een essentieel onderdeel van veiligheid is het correct wijzigen en bevestigen van rookgasafvoeren volgens Het Nieuwe Beugelen. Door temperatuurwisselingen bewegen rookgasbuizen voortdurend. Goede bevestiging met beugels voorkomt losrakende verbindingen, lekkages en koolmonoxideproblemen. Volgens het Nieuwe Beugelen is correcte bevestiging nu onderdeel van de verplichte CO-certificering voor installateurs. Download hier de checklist. Voorschriften uit het Nieuwe Beugelen: voldoende beugels, beugel bij elk verbindingselement, mix geen materialen, let op het afschot voor condenswater, zorg voor brandveiligheid bij muurof-vloerdoorvoer, en beoordeel bij ketelvervanging altijd de rookgasafvoer.
Clausules en documentatie onder Wkb
Om precies te weten bij welk type afvoer welke oplossing mogelijk is, zie NPR 3378 - deel 48. Zorg voor dossieropbouw en documentatie. In het kader van de Wkb is het belangrijk om bij het installeren van een ketel met rookgasafvoer per klant een dossier op te bouwen. Als aannemer en installateur moet je vanaf 1 januari 2022 aantonen dat je volgens de voorschriften hebt gewerkt. En dat geldt dus ook voor de rookgasafvoer. Maak na de installatie altijd foto’s.
Gevaar en veelvoorkomende fouten
Veiligheid vereist aandacht: een slecht werkende cv-ketel en lekkende rookgasafvoer kunnen leiden tot koolmonoxidevergiftiging. Vaak ligt de oorzaak bij onjuiste of onvoldoende afvoer, defecte ringleidingen of verouderde materialen. Enkele veelvoorkomende fouten bij installatie van rookgasafvoer worden nog steeds gerapporteerd in vakbladen en op Installatie.nl.
Rookgasafvoer: samenvatting van praktische inzichten
- Concentrische rookgasafvoer wint aan populariteit vanwege ruimtebesparing en veilig ontwerp; bij lekkage recirculeert de buitenste luchttoevoer gassen en waarschuwt HR-toestel bij storing.
- Individuele rookgasafvoeren versus collectieve (CLV): keuze beïnvloedt wie verantwoordelijk is voor onderhoud, inspectie en vervanging; collectief vereist vaak VvE-regelingen en de juiste documenten.
- Bij vervanging van een cv-ketel geldt: vervang altijd de rookgasafvoer bij individuele systemen; bij collectieve systemen vereist onderhoud en inspectie van alle aansluitende ketels.
- Kwaliteitsborging (Wkb) vereist dossieropbouw, inspectie en documentatie voor ketel- en rookgasafvoersystemen.
- CO-certificering van installateurs en BRL-6000-23 zijn verplicht sinds de invoering van de Gasketelwet; particulieren mogen niet zelf aan rookgasafvoer sleutelen, wel een CO-melder plaatsen.
- Regelmatige inspectie en onderhoud volgens fabrikantvoorschriften minimaliseert risico’s en verhoogt efficiëntie van het systeem.
tags: #giveg #eisen #rookgasafvoer #cv #ketel