De laatste tijd staat woningisolatie steeds meer in de schijnwerpers. Logisch, want het zorgt voor een lagere CO2-uitstoot van huizen en dat is voordelig voor het milieu en de energierekening. Voor woningisolatie wordt veel glaswol of steenwol gebruikt; materialen die een goede isolerende werking hebben. De afgelopen jaren kwamen meer en meer berichten in de media dat glaswol gevaarlijk is. Klopt dat? In dit artikel hebben we tips verzameld om gezondheidsrisico’s door glaswol te voorkomen.
Over glaswol: wat het is en waarom het vaak wordt toegepast
Glaswol wordt gemaakt van gerecycled glas en zand en heeft een open structuur. De lucht wordt ingesloten tussen de vezels en kan daardoor geen warmte afvoeren, waardoor een isolerende luchtlaag ontstaat. Omdat glaswol niet brandbaar is, niet oplosbaar in water en makkelijk te verwerken, is het een ideaal bouwmateriaal. Het weegt weinig en is eenvoudig op maat te snijden of knippen. Er zijn allerlei materialen in omloop om woningen te isoleren. Isolatiematerialen zijn te verdelen in kunststof, minerale- en natuurlijke materialen. Veel gebruikte materialen zijn pur, steenwol en glaswol. Ze hebben allemaal hun eigen voor- en nadelen.
Gezondheidsrisico’s bij glaswol
Maar daar komen ook de vervelende eigenschappen om de hoek kijken. Bij het bewerken met glaswol komen namelijk vezels vrij. Bij huidcontact met glaswolvezels kan irritatie ontstaan, doordat de vezels zo scherp zijn dat ze de huid binnendringen. Bij korte blootstelling ontstaan rode bultjes en hevige jeuk. Vaak neemt dat binnen een dag weer af. Bij langdurige blootstelling wordt de huid droog, rood en kunnen pijnlijke blaren en kloven optreden. De vezels van glaswol zijn heel klein. Inademing kan daardoor voor irritatie of ontsteking van de neusslijmvliezen zorgen, of longfibrose veroorzaken.
Waarom voorzichtigheid bij verwerking essentieel is
Wanneer isolatiemateriaal zoals glaswol wordt verwerkt, is het verstandig om voorzorgsmaatregelen te treffen. Gebruik waar mogelijk ingepakte dekens glaswol, met bijvoorbeeld een aluminium-laag. Zorg dat er zo min mogelijk vezels vrijkomen bij het verwerken van glaswol. Probeer te zorgen voor een goede afzuiging van stof en genoeg ventilatie op de plek waar het huis geïsoleerd wordt. Laat ons u helpen met een luchtkwaliteitsonderzoek om deeltjes in de lucht te meten.
Case study: een woning met glaswol achter spotjes
In een familiecase werd ontdekt dat isolatiemateriaal door spotjes heen lekte en geplaatst was zonder dampwerende folie. Daardoor konden glas- en steenwoldeeltjes op het hoofd waaien terwijl in de slaapkamer onder de spotjes werd geslapen. Na verwijdering en vervanging door nieuw materiaal zonder vezels is men verder gegaan met uitgebreide schoonmaak en ventilatie. De ervaring benadrukt dat restvezels moeilijk te verwijderen zijn en dat grondige maatregelen nodig zijn om irritaties te voorkomen.
Praktische lessen uit de casus
- Stofvrij werken en beschermende kleding dragen bij installatie of verwijdering van glaswol.
- Goede ventilatie en extractie hangen af van de ruimte en het ventilatiesysteem.
- Houd rekening met restvezels; laat zo nodig een specialist controleren op restdeeltjes.
- Bij oogklachten direct maatregelen nemen en medische hulp zoeken.
Wat te doen als glaswol in het oog komt
Bij een oogbeschadiging of irritatie door glaswol is snelle actie cruciaal. Spoel het oog direct met zacht stromend lauw kraanwater en houd dit minstens 10 minuten vol. Als er pijn, roodheid of slechter zicht optreedt, bel dan een huisarts of ga naar de huisartsenpost. Informeer of er sprake is van mogelijk gevaarlijke stoffen en vraag om spoedverwijzing naar een oogarts als de klachten aanhouden of verergeren.
Daarnaast geldt:
- Draag waar mogelijk een beschermende bril of gezichtsbescherming tijdens werkzaamheden met glaswol.
- Was je handen en armen na het werken met glaswol en vermijd wrijven aan de ogen.
- Als er gevaarlijke stoffen betrokken zijn of er brandbare materialen aanwezig zijn, volg de instructies voor noodsituaties en spoel de ogen direct.
Directe en langdurige maatregelen na blootstelling
Bezoek huisarts: ga na of er oogbescherming nodig is of oogzalf of oogdruppels voorgeschreven moeten worden. De huisarts kan een verband aanbrengen; een verband geeft rust maar geneest de schade niet per se sneller. Is de schade ernstig, dan kan de huisarts doorverwijzen naar het ziekenhuis waar de oogarts behandeld. Soms is een operatie nodig en kan (tijdelijk) minder goed zien optreden. Draag een beschermbril bij werksituaties met gevaarlijke stoffen.
Preventie en veilige verwerking van glaswol
Om gezondheidsklachten te voorkomen is preventie cruciaal. Enkele aanbevelingen:
- Gebruik ingepakte dekens glaswol en zorg voor een goede afzuiging en ventilatie tijdens installatie.
- Werk waar mogelijk met een stofafzuigsysteem en HEPA-filter.
- Verwijder zoveel mogelijk vezels tijdens bewerking, en ventileer ruim na afronding van werkzaamheden.
- Laat bij twijfel een gespecialiseerd bedrijf meekijken, zeker bij complexe installaties of tekenen van lekkage.
Bescherming en hulpmiddelen
Bij werkzaamheden met glaswol is het dragen van handschoenen, lange mouwen en een beschermende stofkap aan te raden. Bij irritatie of pijn ogen die klachten geven moeten altijd worden beoordeeld door een huisarts of oogarts.
Gevaarlijke stof in het oog thuis? Video oogspoelen zonder EyeAid oogspoelfles in huis
Een grondige uitleg over het spoelen van het oog en wat te doen bij blootstelling staat in de video onder dit stuk tekst. Bel bij pijn aan het oog of slechter zien direct een huisarts.