Het interieur van de verzekeringsbank De Nederlanden, nu café Dudok, aan de Westewagenstraat is nog nagenoeg intact. De zaal in zijn eenvoud en, het moet gezegd, ook door de verzorgde, bijna precieuze afwerking een tempel van werklust, niet zonder plechtstatigheid, maar tevens ingetogen vrolijk en zonder een spoor van opdringerigheid en vertoon van onberaden weelde, welke men in verschillende banken en gebouwen van levensverzekeringmaatschappijen te Rotterdam wel aantreft. De beroemde Nederlandse bouwmeester Willem Dudok was de vaste architect van levensverzekeringmaatschappij De Nederlanden van 1845. Eerder werkte het bedrijf met H.P. Berlage. Het Rotterdamse kantoor aan het Beursplein, ontworpen door Berlage, werd tijdens het bombardement verwoest. Het nieuwe kantoor werd op de hoek van Meent en Westewagenstraat gerealiseerd.
Het gebouw was tot ongeveer 1980 in gebruik als verzekeringskantoor van inmiddels Nationale Nederlanden, huisvestte enige tijd de afdeling Schuldhulpsanering van de gemeente en was daarna in gebruik als tapijtwinkel. In 1991 werden alle verlaagde plafonds en systeemwandjes eruit gesloopt en kreeg de grote kantoorruimte zijn oude allure terug. Het eerste ontwerp van Dudok uit 1942 is nog uiterst traditioneel en in lijn met de ideeën van stadsarchitect W.G. Witteveen. Het definitieve ontwerp uit 1949 is veel zakelijker van karakter. De bouw startte in mei 1951 en op 12 december 1952 werd het gebouw feestelijk geopend. Burgemeester G.E. van Walsum was vol lof: Met de stichting van dit gebouw heeft u een eervolle bijdrage geleverd tot de wederopbouw van Rotterdam. Wij hebben dringend behoefte aan een nieuwe binnenstad.
Het gebouw ligt op een bijzondere plek in de stad. Het is enerzijds onderdeel van de straatwand van de Meent, een belangrijke verkeers- en winkelstraat ontstaan eind jaren dertig door een doorbraak tussen de Jonker Fransstraat en de Coolsingel. Maar het gebouw is ook onderdeel van de Westewagenstraat, waar naar idee van Dudok een reeks vrijstaande kantoorgebouwen moeten komen. Hierdoor zou vanuit deze straat het zicht op de Laurenskerk gehandhaafd blijven. In de Meent lag verder nog de hefbrug over de Delftsevaart uit 1929. Het verzekeringsgebouw De Nederlanden aan de Westewagenstraat in 1954. Behalve een kantoorgedeelte in de twee onderste lagen bevat het gebouw vier verdiepingen met woningen. De bovenbouw met woningen is voorzien van een bakstenen gevel. De twee keer acht maisonnettes (flatwoningen over twee bouwlagen) hebben hun entree in de westgevel. Ze zijn bereikbaar via inpandige galerijen in de westgevel. De oostgevel, die doorloopt tot in het water, is voorzien van kleine balkons. Het kantoorgedeelte had zijn entree op de hoek van Meent en Westewagenstraat en was bereikbaar via een monumentale trap. De dubbelhoge kantoorruimte was in de gevel herkenbaar door grote glaspuien aan de west- en oostgevel. Aan de oost- en noordgevel is een insteekverdieping aangebracht. De directie was very tevreden: “Wij vinden dit een fraai en doelmatig gebouw.”
Maar architectuurcriticus Rein Blijstra van Het Vrije Volk was minder enthousiast. Hij verwijt Dudok dat deze de functie heeft opgeofferd aan de esthetiek. De betonconstructie is niet duidelijk afleesbaar uit de gevels en de balkons in de gevel langs de Delftsevaart hebben geen goede bezonning. Ook vindt hij het verwarrend dat galerijen en balkons in de westgevel ondanks een verschillende functie een gelijke behandeling hebben gekregen. Maar architectuurcriticus Rein Blijstra van Het Vrije Volk was minder enthousiast. Vele aanmerkingen dus en toch een mooi gebouw? Inderdaad, omdat de ruimten binnen en de volumina buiten zo prachtig met elkaar in evenwicht zijn gebracht, omdat men het gevoel heeft, dat hier geen steen is geplaatst, geen kleur aangebracht, die niet door de bouwmeester is goedgekeurd, omdat het geheel een voorbeeld is van goede smaak, van gevoel voor verhoudingen.
Grand café Dudok is sinds de opening in 1991 een begrip geworden in Rotterdam en Nederland. De Dudok Groep heeft ook grand cafés in karakteristieke panden in Den Haag, Arnhem en Tilburg en de befaamde patisserie is gevestigd in het nieuwe Centraal Station. Een opmerkelijk en iconisch gebouw in het centrum van Rotterdam; Ook wel het Dudok gebouw genoemd naar de architect W.M. Dudok, werd in haar eerste jaren voornamelijk als verzekeringskantoor gebruikt. Na de verbouwing van 1991 en de opening van het eerste grand café van Rotterdam, toepasselijk Dudok geheten, kreeg het gebouw haar oude allure terug. Het gebouw kent naast haar grand café en het kantoorgedeelte in de twee onderste lagen, ook vier verdiepingen met woningen welke voorzien zijn van een bakstenen gevel. De oostgevel van het gebouw, welke doorloopt tot in het water, is voorzien van balkons en het licht gebogen betonnen schaaldak kent reeksen ronde ramen.
Grand-café Dudok bestaat 25 jaar. Grand café Dudok in Rotterdam viert feest. Maandag was het precies 25 jaar geleden dat de eerste vestiging aan de Meent open ging. De zaak werd al snel een begrip in de regio om de overheerlijke appeltaart. De horecazaak is vernoemd naar de ontwerper van het gebouw. In 1949 kreeg Dudok de opdracht om een nieuw kantoor voor een verzekeringsmaatschappij te bouwen als vervanging voor een tijdens de oorlog gebombardeerd pand. Het werd een ontwerp dat uitstekend paste binnen het wederopbouwplan van stadsarchitect Witteveen. Grand café Dudok is inmiddels uitgegroeid tot een nationaal begrip op appeltaartgebied met meerdere vestigingen in het hele land. Het cafe restaurant Dudok op de hoek van de Meent 88 en de Westewagenstraat in Rotterdam is genoemd naar de ontwerper; architect W.M. Dudok. Het is in 1952 gebouwd als kantoorgebouw voor de verzekeringsmaatschappij De Nederlanden van 1845 en in 1991 verbouwd tot Grandcafé restaurant Dudok.
In 1949 kreeg Dudok de opdracht van levensverzekeringsmaatschappij De Nederlanden van 1845 een nieuw kantoor met woningen te ontwerpen aan de Delftsevaart bij de Meentbrug, ter vervanging van het tijdens het bombardement verwoeste gebouw aan het Beursplein. In 1942 had Dudok ook al een traditionalistisch ontwerp gemaakt binnen het wederopbouwplan van Witteveen dat niet werd gerealiseerd. De Hilversumse architect W.M. Dudok ontwierp uiteindelijk een gebouw dat balans bood tussen traditie en functionaliteit. In 1991 werd het kantoorgebouw door H. Kossmann en J. Dijkman verbouwd tot grand café-restaurant Dudok. Het interieur was inmiddels voorzien van verlaagde plafonds en systeemwanden door opeenvolgende gebruikers, maar de oorspronkelijke ruimte uit 1952 kwam er ongeschonden onder vandaan. De oude kantoorruimte met acht betonnen kolommen vormde de basis voor het nieuwe gebruik. De oude publiekshal aan de Meent is eveneens omgevormd tot transparante entreehal. Het entresol is ingericht als restaurant. Op de plek van de scheidingswand is de bar gesitueerd. Op de plaats van de glazen puien staat nu een flessenrek. Het Dudok gebouw bevatte behalve een kantoorgedeelte op de twee onderste lagen vier verdiepingen met woningen. Het kantoorgedeelte bestond uit een dubbel hoge kantoorruimte, in de gevel herkenbaar door grote glaspuien aan de west- en oostgevel. Aan de oost- en noordgevel is een insteekverdieping aangebracht. De kantoren op de insteekverdieping waren door glaswanden van de grote kantoorzaal gescheiden. De entree was op de hoek van Meent en Westewagenstraat en bereikbaar via een monumentale trap. De bovenbouw met woningen is voorzien van een bakstenen gevel. De twee keer acht maisonettes worden door inpandige galerijen in de westgevel ontsloten. De entree voor de woningen is in de zuidgevel. De oostgevel, die doorloopt tot in het water, is voorzien van kleine balkons.
Naam: Cafe Dudok
Status: Gemeentelijk monument
Locatie: Meent 88, Westewagenstraat
Deelgebied: Centrum
Categorie: Café restaurant
Architect: W.M. Dudok - verbouwing: H. Kossmann, J. Dijkman
Het interieur van de oorspronkelijke 1952 ruimte werd bij de verbouwing in 1991 geconserveerd en weer zichtbaar gemaakt, ondanks latere aanpassingen. De oude publieke hal werd getransformeerd tot een transparante entreehal terwijl het entresol als restaurant fungeert. De bar is geplakt op de plaats van de voorheen glazen puien en het flessenrek vervangt de transparante wand. De ruimten binnen en de volumina buiten blijven evenwichtig ín elkaar opgenomen, wat volgens velen het gebouw tot een toonbeeld van goede smaak maakt.
In het wiel van de geschiedenis werd het gebouw aanvankelijk bewoond als kantoorgebouw en later als wooncomplex bovenop het kantoorgedeelte. Het geheel ademt een balans tussen functionaliteit en esthetiek, wat Dudok’s visie op wederopbouw en stedelijke ontwikkeling weerspiegelt. Het gebouw blijft een icoon in Rotterdam, zowel om zijn architectuur als om zijn rol als levendige ontmoetingsplek in Grand Café Dudok.
- Het oorspronkelijke ontwerp uit 1942 en het definitieve ontwerp uit 1949 van Dudok.
- De bouwplaats op de hoek Meent en Westewagenstraat en de verbondenheid met de Meent en Westewagenstraat.
- De transformatie van kantoorruimte naar grand café in 1991 en de conservering van de historische ruimte.
- De architectonische kenmerken: bakstenen gevel, insteekverdieping, enorme glazen puien, en het gebogen betonnen schaaldak.
| Aspect | Beschrijving |
|---|---|
| Architect | W.M. Dudok; verbouwers: H. Kossmann, J. Dijkman |
| Onderdeel van straatwand | Meent; Westewagenstraat |
| Verdiepingsstructuur | Vier verdiepingen met woningen; kantoordeel op onderste lagen |
| Architectonische kenmerk | Dubbel hoge kantoorruimte, grote glaspuien, oost- en noordgevel met insteekverdieping |