Asbest is gevaarlijk voor de gezondheid. Mensen die met asbestvezels in aanraking komen kunnen ernstig ziek worden. Daarom stelt de overheid regels voor het gebruik van asbest. Asbest zit in veel verschillende producten en kan in allerlei materialen of producten zitten die voor 1994 zijn gemaakt. Asbest is een natuurlijk mineraal en er zijn nog steeds landen waar ze asbest verwerken in producten. In sommige producten kan asbest zitten. Ze kunnen door een gecertificeerd laboratorium een monster laten onderzoeken.
Wat is de status van asbest en waarom is het zo gereguleerd?
Asbest is een natuurlijk mineraal. Er zijn nog steeds landen waar ze asbest verwerken in producten. In sommige producten kan asbest zitten. Het is belangrijk om te weten welke toepassingen asbest betreft en wanneer het materiaal wel of niet veilig is voor verwijdering. Een laborant kan onder de microscoop zien of het om asbesthoudend materiaal gaat en welke soort vezels het dan zijn. Voor zekerheid kan een materiaal met asbest alleen vastgesteld worden door een laboratorium.
Is een asbestdak gevaarlijk en wat kun je doen?
Hoe ouder een asbestdak, hoe meer asbestvezels vrijkomen door (natuurlijke) beschadigingen. De dakeigenaar doet zelf een sloopmelding bij de gemeente. Soms moet de dakeigenaar een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf het werk laten doen. Maak een asbestbeheersplan als asbest kan blijven zitten. Als uit het asbestinventarisatierapport blijkt dat asbest nog goed vastzit in een ander materiaal in een gebouw en er geen sloop- of renovatieplannen zijn, kan de eigenaar kiezen voor waken op veiligheid. Het is verstandig om mogelijke gevaren voor werknemers in kaart te brengen, bijvoorbeeld in een asbestbeheersplan. Zo is het duidelijk hoe het gebouw veilig is te gebruiken.
Wat doen gemeenten en omgevingsdiensten?
De gemeente of omgevingsdienst kan zelf extra regels vaststellen. Deze regels over asbest zijn op te vragen bij gemeenten of omgevingsdiensten. De gemeente of omgevingsdienst mag boetes geven of dwingen tot verwijdering van een asbestdak. Heeft u asbest gevonden in of om uw eigen woning? Dan kunt u dat verwijderen onder voorwaarden. Anders moet u daarvoor een gecertificeerd bedrijf inschakelen. U moet altijd een sloopmelding doen als u asbest gaat (of laat) verwijderen. Particulieren mogen onder strikte voorwaarden zelf asbest verwijderen. Wanneer u uitsluitend asbesthoudend materiaal verwijdert dat aan deze eisen voldoet, dan heeft u geen asbestinventarisatierapport nodig, maar u moet altijd een sloopmelding doen.
Sloopmelding en stappenplan bij zelf verwijderen
Heeft u toestemming? Dan kunt u aan de slag. Heeft u geen toestemming? In de brief staat wat u moet doen. Soms is er meer informatie nodig om de sloopmelding compleet te maken. Met de akkoordbrief voor uw melding kunt u bij sommige afvalbrengstations gratis inpakfolie voor asbest ophalen en een pakket met beschermmiddelen. Leg het speciale verpakkingsmateriaal klaar, zodat u het asbest direct in kunt pakken. Ruim alles leeg binnen en buiten het gebouw op, waar het asbestverdachte materiaal verwijderd wordt. Maak het asbestverdachte materiaal goed nat voordat u begint. Verpak het direct in een dubbele laag speciale folie en plak de stickers met ASBEST op het pakket. Verpak het asbestafval dubbel en lever het gratis weg naar het Recycleplein van Circulus, Westfalenstraat 5. Neem uw milieupas en een kopie van de acceptatiebrief mee.
Wanneer mag een particulier zelf verwijderen?
Heeft u een bouwwerk van voor 1994, dan is er een grote kans dat er asbesthoudend materiaal is gebruikt. In dat geval geldt een verplichting om vóór de sloopactiviteit een asbestinventarisatie te laten uitvoeren. Een particulier mag asbesthoudend materiaal zelf verwijderen als het aan bepaalde voorwaarden voldoet. Voor grotere daken en bedrijfsdaken gelden andere regels. Plan de werkzaamheden altijd buiten het broedseizoen (tussen 15 september en 1 maart) en controleer of er beschermde diersoorten aanwezig zijn. Minimaal 5 dagen voor de sloop doe je een sloopmelding. De gemeente beoordeelt of aan de wettelijke eisen is voldaan en stuurt een acceptatiebrief van de Omgevingsdienst.
Als u toestemming heeft, kunt u beginnen met verwijderen. Het materiaal moet goed nat gemaakt en zorgvuldig verpakt worden. De verpakking moet lucht- en scheurvast zijn en duidelijk gemarkeerd met het woord 'Asbest'. Het vrijkomende asbesthoudende materiaal moet gescheiden van ander afval worden ingeleverd bij de milieustraat. Bij de milieustraat geldt vaak de eis van een bewijs van melding bij het Omgevingsloket. Het inleveren van asbesthoudende materialen is onder omstandigheden mogelijk zonder sloopmelding, maar informeer altijd eerst bij uw gemeente over de regels en acceptatievoorwaarden van de milieustraat.
Waar zit vaak asbest in en om het huis?
Asbest kan op allerlei plekken in en om het huis zitten, zoals plafondplaten, zachtboard platen, platen achter de cv-ketel, in een schouw of vensterbank van imitatiemarmer, afvoerbuizen van cement, vloerzeil en kittingen. Buiten zit het vooral in daken, dakgoten, regenpijpen, kozijnen en plaatmateriaal. Vinylvloerbedekking kan in onderlaag asbestpapier bevatten. Spuitasbest werd tot 1978 toegepast als isolatiemateriaal en brandwerende laag in staalconstructies. De aanwezigheid en soort asbest hangen af van de staat van het materiaal en kan alleen vastgesteld worden door een laboratorium.
- Herkenning: asbesthoudende producten hebben vaak een vezelige structuur; bij hechtgebonden materiaal is de structuur soms moeilijk zichtbaar.
- Codes op asbestgolfplaten geven aan of er asbest in zit; KOMO of ETERNIT zeggen niets over aanwezigheid.
- Veilig verwijderen: vooral bij beschadigde of verweerde platen is verwijdering door een professional vereist.
- Destructieve inspecties zijn nodig bij toekomstige bouw- of sloopwerkzaamheden.
Asbestinventarisaties: visueel vs destructief
Er zijn twee soorten asbestinventarisaties: visuele en destructieve (volledige) inspecties. Een visuele inspectie bekijkt zichtbare plekken en schat risico’s in, een destructieve inspectie opent achterliggende delen. Kosten variëren: ongeveer €400-€500 voor visueel en hoger voor destructief, afhankelijk van de complexiteit.
Aanvullende informatie over regels en bronnen
Webshops buiten Nederland kunnen asbest bevatten in producten zoals tosti-ijzers, föhns, heatguns, strijkijzers en andere elektrische apparaten. Importeren van asbest is verboden. Voor vragen over asbest in en om jouw huis kun je bij de Omgevingsdienst Groene Metropool terecht. Een sloopmelding via het Omgevingsloket kan nodig zijn en geeft vaak recht op een gratis asbestpakket bij de milieustraat.
Checklist en tips
- Laat verdachte materialen controleren door een erkend bedrijf via een asbestinventarisatie.
- Controleer of het materiaal hechtgebonden of niet-hechtgebonden is voor verwijdering.
- Bij sloop of renovatie voor gebouwen ouder dan 1994: voer altijd eerst een asbestinventarisatie uit.
- Verpak asbestafval altijd dubbel en lever aan bij een erkende milieustraat met de juiste melding.
Belangrijke verwijzingen en context
Het verwijderen van asbest vereist zorgvuldigheid en naleving van de wet- en regelgeving. Het is essentieel om te weten waar en hoe asbest voorkomt, welke beschermde diersoorten en natuurregels van toepassing zijn, en welke stappen nodig zijn voordat sloop of verwijdering plaatsvindt. Een professionele aanpak vermindert risico’s voor bewoners en personeel aanzienlijk.