Groene dakbedekking op rol aanleggen en voordelen

Een groen dak is een dak dat bedekt is met begroeiing zoals mossen, bloemen, bomen en grassen. Met een groen dak werk je dus ook automatisch mee aan een groene toekomst voor mens en klimaat. Maar is jouw dak geschikt? Hoe kan je een groen dak installeren? En bestaan er naast voordelen ook nadelen? Dat gaan we bekijken in dit artikel.

Wat is een groen dak en uit welke lagen bestaat het?

Een groendak-systeem bestaat uit verschillende lagen. Een standaard groen dak bestaat meestal uit een waterdichte anti-wortellaag, ook wel beschermlaag genoemd. In de praktijk is dit vaak de reeds bestaande dakbedekking. Hier bovenop ligt vervolgens een drainagelaag. Dit kunnen kleikorrels zijn of bijvoorbeeld een kunststof raster. Daarop wordt vervolgens een filterdoek gelegd. Deze voorkomt verstopping van de drainagelaag. Filterdoek kan ook geïntegreerd zijn met de drainagelaag. De substraatlaag is de laag die de groei van de vegetatie bevordert en daarmee de basis van het groen dak. In deze laag verankeren de wortels en worden water en voedingsstoffen opgeslagen. Deze "voedingsbodem" kan in dikte variëren en bepaalt daarmee welke planten er zullen gedijen. De substraatlaag vormt voor 80% het waterbergend vermogen van het groendak en daarmee het gewicht. De bovenste laag is de vegetatielaag, de zichtbare laag van het dak. De vegetatielaag bestaat uit diverse beplanting.

Typen groendaken: extensief vs intensief

Het grootste onderscheid kan worden gemaakt tussen een extensief- en intensief groen dak. Een extensief groen dak heeft een dunne substraatlaag (tot 15 cm) en wordt afgewerkt met sedumvegetatie. Sedum zijn vetplantjes die goed tegen droogte en vocht kunnen, maar zich niet diep wortelen. Een extensief dak wordt vaak aangelegd op carports, schuurtjes of een uitbouw aan een woning. Een groen dak met een dikkere substraatlaag (vanaf 15 cm) wordt een intensief groen dak genoemd. Dit type dak is vaak zwaarder belegd met diverse planten en struiken en kan tevens worden gebruikt als dakterras/-tuin. Omdat een intensief dak een dikkere substraatlaag heeft is hij zwaarder in gewicht dan een extensief dak. Een intensief groen dak heeft het grootste effect op de omgeving door de grotere absorptie laag en de meer gevarieerde beplanting.

Praktische verschillen

• Het aanleggen van een extensief dak is een minder zware klus vanwege de dunne substraatlaag en het gewicht van de matten.
• Door de dunne substraatlaag op een extensief dak wordt je dak minder belast, maar heb je ook minder keuze in het soort beplanting.
• Een intensief groen dak vraagt meer onderhoud, vergelijkbaar met een 'normale' tuin.
• Hoe dikker het groen dak des te meer positieve effecten op milieu en klimaat.

Veelvoorkomende groendak-systemen

Groene daken zijn er in allerlei variaties. Het type dak waar je voor kiest heeft een directe invloed op het soort vegetatie dat kan worden geplant. Hieronder enkele veelvoorkomende systemen.

Sedumdak

Sedum - ook wel vetkruid genoemd - is een vetplantensoort die weinig onderhoud vraagt en niet veel last van plagen heeft. Tijdens natte periodes zal het sedum het water vasthouden als een soort spons en geleidelijk afvoeren. Sedum is ook zeer geschikt voor langdurige droge periodes, aangezien het een plantensoort is die niet veel water nodig heeft om te kunnen overleven. Een sedumdak hoeft niet heel zwaar te zijn en is daardoor in veel gevallen een geschikte optie. Deze voordelen maken een sedumdak tot een van de populairste groendak-systemen. Sedum (vetkruid) bestaat uit een vetplantenfamilie van meer dan 400 soorten. Voor een sedumdak worden er speciale kant-en-klare matten verkocht. Deze matten bestaan uit verschillende samenstellingen van vetplanten, vaak in combinatie met mossoorten. Deze sedummatten kunnen eenvoudig worden geplaatst. De gemiddelde sedummat bestaat uit uit 8-12 verschillende sedumplanten. Maar er zijn ook matten verkrijgbaar met wel 16 verschillende sedumsoorten.

Kruidendak

Een kruidendak bestaat vaak uit een combinatie van grassen en kruiden en een basis van sedum. Ook dit type dak is doorgaans relatief licht in gewicht. Bij het aanleggen van een kruidendak kun je natuurlijk je favoriete kruiden kiezen, maar het is ook belangrijk dat je denkt aan de omstandigheden op je dak. Sommige kruiden doen het beter in de zon, andere kruiden kunnen ook met schaduw goed groeien. Geschikte kruiden zijn o.a. zeepkruid, stekelnootje, scheefkelk en het Mexicaans madeliefje.

Groene gevels

Wanneer je dak niet geschikt is voor het aanleggen van een groen dak bestaat er de mogelijkheid van het groener maken van je gevel (ook wel muurtuin of verticale tuin genoemd). Hierbij kan worden gedacht aan het bevestigen van klimplanten of het ophangen van plantenbakken. Ook zijn er speciale systemen verkrijgbaar voor het aanleggen van groene wanden. Net als bij groene daken zorgt een groene gevel voor betere waterafvoer en is al dat groen aan de muur goed voor vogels en insecten. Een mooie groene indruk is natuurlijk ook mooi meegenomen. Tenslotte helpt een groene gevel ook bij het isoleren van je woning.

Is jouw dak geschikt?

Niet elk dak is geschikt voor een groene bedekking. Factoren zoals dakconstructie, dakhelling, draagkracht, ligging, waterafvoer en de staat van de dakbedekking spelen hierbij een belangrijke rol. Twijfelt u over de geschiktheid van uw dak? Wanneer je twijfelt over de draagkracht is het verstandig je dak eerst te laten beoordelen door een specialist, zoals een bouwkundige of constructeur. Een nieuwbouwhuis is het meest geschikt om een groen dak op aan te leggen, maar laat je niet weerhouden als jouw dak al wat ouder is.

Plat of schuin dak

Een plat dak is het meest geschikte dak voor een groen dak. Op een schuin dak kun je ook planten aanbrengen, maar dan ontstaat al snel het probleem dat planten teveel kunnen uitdrogen omdat het water te snel wegloopt. Een schuin dak heeft bij een helling van meer dan 15 graden in veel gevallen ook een anti-afschuifsysteem nodig. In de praktijk vind je vooral groendak-systemen die werken op hellende daken tot 45°. Schuiner kan ook, maar dan zijn er uitgebreidere verankeringen nodig. Dit moet dan worden aangelegd door een specialist.

Gewicht en draagkracht

De sedummatten voor een extensief groen dak wegen in de praktijk tussen de 45 kg/m2 tot 150 kg/m2. Bij een intensief groendak (daktuin) loopt het gewicht op tot boven de 500 kg/m2. Met een maximaal (waterverzadigd) gewicht van ongeveer 70 kg/m2 kan vrijwel ieder (recent gebouwd) dak een lichtgewicht sedumsysteem dragen. Kun je op je dak lopen of ligt er op dit moment grind op je dak? Dan kun je in de meeste gevallen een volwaardig sedumdak aanleggen door te werken met lichtgewicht sedumsystemen. Wanneer je twijfelt over de draagkracht is het verstandig je dak eerst te laten beoordelen door een specialist.

Type en materiaal dakbedekking

Ook het materiaal waarmee je dak is bekleed is van belang. Zo kun je geen groen dak aanleggen op de bestaande dakpannen. En ook daken bedekt met zinken dakbedekking zijn meestal niet geschikt. In de meeste gevallen zijn daken met golfplaten niet geschikt vanwege het gewicht. Veel daken zijn belegd met een bitumen laag. Een dak met een oudere bitumen dakbedekking is doorgaans niet geschikt voor een groen dak, omdat deze laag niet wortelbestendig is. In de praktijk wordt deze laag dan vervangen met het recyclebare EPDM. Dit kost rond de 50 euro per m2. Als alternatief kun je een huidige bitumenlaag voorzien van een extra laag wortelwerende folie. Moderne bitumineuze dakbedekking is tegenwoordig wel steeds vaker wortelbestendig.

Afwatering en randafwerking

Met een groen dak wordt regenwater deels opgeslagen in de beplanting en de substraatlaag van het groendak. Toch is goede afwatering bij zware regenval alsnog belangrijk. Breng daarom het afwateringssysteem van je dak in kaart bij het maken van een groendak ontwerp. Denk ook aan boldraadroosters, bladvangers of tegelbladvangers om na aanleg verstoppingen van de afvoeren te voorkomen. Om te voorkomen dat de bovenste laag van je groendak gaat verschuiven is een opstaande dakrand van minimaal 6 Ã 7 cm aan te raden. Bij veel groendaken wordt er tegen de dakrand een grindrand van rond de 15-20 cm gelegd.

Zelf aanleggen of laten doen?

Twijfelt u of u een groendak of -gevel zelf wilt aanleggen of liever laat doen? De complexiteit van het project is hierbij vaak een goede maatstaf. Zelf aanleggen: Vooral geschikt voor kleinere en overzichtelijke projecten waarbij u handig bent en zelf tijd wilt investeren. Laten aanleggen: Bij technisch complexe daken raden wij professionele aanleg aan. Niet ieder dak is direct geschikt voor een groendak. Omdat ieder dak anders is, werken wij hierbij altijd op basis van een aanvraag en vrijblijvende offerte.

Zelf aanleggen zorgt vaak voor lagere aanlegkosten en geeft flexibiliteit in de planning van het project. Daarnaast krijgt u direct inzicht in de opbouw en werking van uw groendak. Groendak levert complete doe-het-zelf groendak pakketten voor platte en schuine daken. Hierbij worden de benodigde lagen compleet geleverd, inclusief substraat en vegetatiematten. Het voordeel van onze kant-en-klaar pakketten is dat u alle materialen niet afzonderlijk hoeft samen te stellen. Hierdoor weet u zeker dat de opbouw op elkaar aansluit. Kom je er toch niet uit? Dan staan onze medewerkers klaar om je vragen te beantwoorden.

Stap-voor-stap: sedumdak op rol aanleggen

Het aanleggen van een groendak klinkt misschien ingewikkeld, maar met de juiste opbouw is het verrassend eenvoudig. Of je nu kiest voor Sedummatten, een lichtgewicht systeem of kant-en-klare Sedumtrays, binnen één dag verander je een grijs dak in een groene oase.

1. Stap 1: Is jouw dak geschikt? Controleer dakhelling, draagkracht, waterdichting en bereikbaarheid.
2. Stap 2: Benodigdheden verzamelen. Denk aan wortelwerende folie, drainagelaag, filtervlies, substraat en beplanting.
3. Stap 3: Dak voorbereiden. Maak het dak schoon en verwijder los vuil, bladeren en grind. Leg indien nodig de wortelwerende laag.
4. Stap 4: Drainage aanbrengen. Leg de drainagelaag gelijkmatig over het dak.
5. Stap 5: Filtervlies uitrollen. Rol het vlies strak uit en zorg dat de stukken elkaar iets overlappen.
6. Stap 6: Substraat verdelen. Verdeel het substraat gelijkmatig in een laag van ongeveer 4 tot 6 cm.
7. Stap 7: Sedumbeplanting aanbrengen. Rol sedummatten uit of plaats cassettes/plugplanten en druk licht aan.
8. Stap 8: Water geven. Geef de eerste twee weken regelmatig water, daarna minder vaak.
9. Stap 9: Onderhoud. Controleer minimaal één keer per jaar de afvoer en verwijder onkruid twee tot vier keer per jaar.

Kosten en subsidie

De kosten voor het aanleggen van een groen dak variëren sterk. De kosten voor het aanleggen van een groen dak variëren van 40-70 euro per m2 bij een extensief dak wanneer je dit zelf aanlegt. En rond de 120 euro per m2 voor intensief dak. Een groendak met sedummatten kost tussen de € 60 en € 70 per m2 en een kruidendak kost tussen de €70 en € 80 per m2 wanneer je onderdelen los koopt en zelf legt. Kant-en-klaar pakketten voor een standaard (sedum)dak zijn tussen de € 45 en € 65 per m2 en kant-en-klaar pakketten voor een intensief (kruiden)dak zijn tussen de € 80 en € 140 per m2.

Omdat je met een groen dak meewerkt aan het verduurzamen van jouw omgeving is het in veel gemeenten mogelijk om subsidie te ontvangen. De hoogte van dit bedrag verschilt per gemeente, maar kan soms oplopen tot wel 30 euro per m2. Wanneer je wil investeren in een groendak is het in sommige gevallen ook mogelijk een "groene lening" af te sluiten. Via de Energiesubsidiewijzer van Milieu Centraal kan je per gemeente zien of je aanspraak kan maken op subsidie, welke groene leningen er zijn en wat de voorwaarden zijn.

Voordelen van een groen dak

• Absorbeert regenwater: Groene daken werken als een buffer bij hevige regenval en beperken het wegstromen van water tot wel 45% ten opzichte van een niet-groen dak.
• Isolatie: De vegetatie heeft een isolerende werking; in de zomer kan dit tot wel 4 graden schelen.
• Levensduur dakbedekking verlengen: Het installeren van een groendak beschermt je dak tegen UV waardoor de dakbedekking twee tot drie keer (soms zelfs nog meer) langer meegaat.
• Verbetering luchtkwaliteit en biodiversiteit: Ze absorberen CO2 en produceren zuurstof en bieden leefruimte voor insecten en vogels.
• Geluidsreductie: Groendaken verminderen geluidsoverlast van buiten.
• Esthetiek en woningwaarde: Een groen dak maakt een gebouw aantrekkelijker en kan de woningwaarde verhogen.
• Combinatie met zonnepanelen: Een groen dak is goed te combineren met zonnepanelen en kan zelfs het rendement van panelen verhogen doordat de lucht koeler blijft.

Nadelen en aandachtspunten

• Kosten: Een groen dak is duurder dan een normaal dak; de investering kan zich echter terugverdienen via energiebesparing, langere levensduur en mogelijk subsidie.
• Onderhoud: Een sedumdak heeft weinig onderhoud nodig, maar intensieve daktuinen vragen regelmatig onderhoud vergelijkbaar met een gewone tuin. Controleer één keer per jaar de afvoer en verwijder onkruid twee tot vier keer per jaar.
• Lekkage opsporen: Een eventuele lekkage bij een groen dak is soms moeilijker en mogelijk duurder om op te sporen en te repareren dan bij een regulier dak.
• Watergebruik: Omdat een groen dak regenwater vasthoudt, is er minder water beschikbaar via een afgekoppelde regenpijp of regenton.
• Stilstaand water voorkomen: Zorg dat regenwater goed kan wegstromen; anders kunnen muggen hun eitjes leggen in stilstaand water.

Praktische tips voor aanleg en onderhoud

1. Denk na over het soort dak dat je wilt hebben: lichtgewicht sedum of een siertuin met meer gewicht en onderhoud.
2. Volg het onderhoudsplan van de leverancier en controleer regelmatig de afvoeren en randafwerking.
3. Zoek een betrouwbare leverancier of keurmerk (bijv. GroenKeur) en raadpleeg richtlijnen zoals die van SBR om fouten te voorkomen.
4. Werk op een droge dag met weinig wind tijdens de aanleg en zorg voor een goede randafwerking, zoals grind of kantopsluitingen.
5. Overweeg collectieve inkoopacties met buurtbewoners voor groepskorting.

Ben je enthousiast geworden? Iedereen kan een sedumdak aanleggen! Je eigen groene dak aanleggen is heel eenvoudig met doe-het-zelf pakketten: complete pakketten voorzien van sterke, mooie sedum­planten inclusief alle benodigde materialen en een duidelijke handleiding. Vraag een gratis en vrijblijvende offerte aan en ontdek wat een groendak voor jou doet!

tags: #groene #dakbedekking #op #rol