Het plaatsen van grote tegels vereist specifieke hulpmiddelen en technieken om een professioneel en duurzaam resultaat te garanderen. Van de voorbereiding van de ondergrond tot de afwerking, elk stadium vraagt om aandacht voor detail en het juiste gereedschap.
Voorbereiding van de Ondergrond
Voordat u begint met het leggen van grote tegels, is een grondige controle van de vlakheid van de ondergrond essentieel. Gebruik hiervoor een lange waterpas of een laser om eventuele oneffenheden te detecteren. Een perfect vlakke ondergrond is cruciaal om later scheuren of breuk van de tegel te voorkomen.
Indien de ondergrond niet perfect vlak is, wordt aangeraden om deze vooraf te egaliseren met behulp van egalisatiemortels. Merken als Coba bieden diverse opties, zoals de CLM400 Egalisatiemortel voor cementvloeren, de CLM440 Egalisatiemortel Vezelversterkt, en de ALM500 voor anhydriet- en alphavloeren.
Een goed legplan is eveneens van groot belang. Het zorgvuldig uitzetten van het te betegelen gebied minimaliseert materiaalverlies en zorgt voor een optimale plaatsing van de tegels.
Gereedschappen voor het Leggen van Grote Tegels
Het werken met grote tegels, ook wel XXL tegels genoemd (vanaf 3.600 cm², bijvoorbeeld 60 x 60 cm), stelt specifieke eisen aan het gereedschap. Deze tegels bieden een continu ontwerp met minder voegen, wat ideaal is voor het creëren van ruimtelijke en elegante interieurs.
Lijmen en Applicatie
Een van de belangrijkste aspecten bij het leggen van grote tegels is het garanderen van een optimale hechting. Dit wordt bereikt door gebruik te maken van hoogwaardige lijm die speciaal is ontworpen voor grote formaten en vervormbaar is.
De lijm wordt bij voorkeur zowel op de ondergrond als op de rugzijde van de tegel aangebracht (dubbele verlijming). De lijmribbels van het materiaal en het lijmbed moeten goed tegen elkaar aan komen. Met de vlakke kant van de spaan wordt gekamde lijm op de rugzijde van de tegel aangebracht, terwijl de ondergrond van lijmrillen wordt voorzien. Het uitkammen van de lijm dient bij voorkeur in rechte lijnen te gebeuren.
Bij het plaatsen van de tegel in het lijmbed wordt een schuivende beweging met enige druk toegepast, vaak in de tegenovergestelde richting van de lijmribbels. Dit zorgt ervoor dat de lijmribbels tegen elkaar worden gedrukt, wat resulteert in een optimale dekking.
Voor binnenshuis geldt een minimaal lijmcontactvlak van 80%. Voor tegels van 8 mm of dunner is een 100% lijmcontactvlak vereist. Voor tegelwerk buiten is altijd een lijmcontactvlak van 100% noodzakelijk.
Geschikte lijmen voor groot formaat tegels zijn onder andere Coba CTA140 Poederlijm Lichtgewicht en Coba CTA130 Poederlijm Universeel en Zuinig.
Transport en Handling
Het vervoeren en hanteren van grootformaat tegels is een uitdaging. Het gebruik van specifieke draagsystemen en vacuüm tegeldragers (zuignappen) is van vitaal belang om stabiliteit te bieden aan de vaak dunne en flexibele tegels.
Voor het dragen van grootformaat tegels zijn diverse dragers met zuignappen verkrijgbaar. Het SLAB TRANS HEAVY DUTY draagsysteem is hierbij een ideale oplossing. Het is ook mogelijk de zuignappen te combineren met geleidestangen. Voor kleinere afmetingen volstaan enkele zuignappen.
Bij het werken met echt grote formaten is het essentieel om in teamverband te werken om letsel en schade te voorkomen. Een lift of hijskraantje kan indien nodig noodzakelijk zijn.
De mechanische tegelklem type 406 van de Nederlandse fabrikant BSV is ontworpen voor het efficiënt verplaatsen van grote pakketten tegels en kan worden gebruikt in combinatie met diverse hijsmiddelen zoals laadschops, hydraulische graafmachines of autolaadkranen. Dit hijs- en hefmiddel voldoet aan alle wettelijke eisen en wordt geleverd met een CE-markering, EG-verklaring en EKH-certificaat.
Snijden en Zagen
Het op maat maken van grote tegels vereist precisie en het juiste gereedschap.
Tegelsnijders
Voor tegels tot een bepaalde afmeting volstaat een speciale tegelsnijder met voldoende snijlengte. De meeste sneden op de bouwplaats worden bedekt door andere tegels of plinten, waardoor precieze en schone sneden essentieel zijn.
Voor grotere tegels zijn tegelsnijders met uitbreidbare capaciteiten beschikbaar. De SLIM CUTTER is een handige oplossing voor het snijden van grote platen. Voor echt grote keramische platen wordt een handmatige tegelsnijder aanbevolen.
Bij het snijden is het belangrijk om de juiste druk te testen. Een knarsend geluid kan duiden op te veel druk, wat resulteert in een minder mooie snijlijn. Een lichte maar stevige hand is vereist.
Elektrische Zaagmachines
Voor zichtbare sneden, materialen van extreme hardheid of natuursteen, is een elektrische zaagmachine een geschikte optie. Met een elektrische cirkelzaag in combinatie met een geleidingssysteem kunnen ook diktes tot 18 mm onder verstek gezaagd worden (met de TC-125 elektrische handzaag). Voor rechte zaagsneden is de machine geschikt voor diktes tot 25 mm.
Bij het zagen met een elektrische zaag is het cruciaal om u goed te beschermen tegen vrijkomend kwartsstof. De kwaliteit van een diamantschijf is hierbij van groot belang.
Bij tegeldiktes boven de 15 mm wordt zagen aanbevolen in plaats van snijden.
Overige Hulpmiddelen
Naast de specifieke gereedschappen voor het snijden en lijmen, zijn er diverse andere hulpmiddelen die het tegelwerk vergemakkelijken:
- Waterpas: Essentieel voor het horizontaal en verticaal uitlijnen van tegels.
- Tegelkruisjes: Helpen bij het gelijkmatig uitlijnen van tegels en zijn verkrijgbaar in diverse maten. De breedte van de voeg is afhankelijk van de tegelmaat, met richtlijnen variërend van 2 mm voor kleine tegels tot 4-6 mm voor tegels boven de 25 cm.
- Tegelvijl: Gemaakt van korrelig hardmetaal, geschikt voor het bijwerken van keramische tegels.
- Voegmiddel en Applicatiegereedschappen: Voor het afvoegen van grootformaat tegels worden specifieke voegmiddelen aanbevolen, zoals de 706 Speciaalvoeg WD of de 717 Eurofine WD. Voor het aanbrengen wordt een schuurbord van rubber of een voegrubber gebruikt.
- Kitspuit en Kitspatel: Voor het aanbrengen en gladstrijken van kitranden in hoeken en naden.
- Tegelgaffeltang (Papegaaivork): Voor het millimeter voor millimeter "afknabbelen" van tegels.
- Tegelbreektang: Handig voor het breken van tegels op de bekraste plekken, vooral bij grotere oppervlakken.
- Glassnijder en Tegelhuisrail: Gebruikt om de afmeting in te stellen waarop een tegel moet worden gekrast.
- Verbindingsrubber: Nuttig voor het laatste voegwerk, met name bij mozaïeken.
- Kitspuit: Voor het aanbrengen van siliconenkit of sanitairkit.
- Kitspatel: Voor het gladstrijken van kitranden.
Afwerking
Na de plaatsing is aandacht voor de afwerking cruciaal voor het eindresultaat.
Voegen
Het afvoegen van grootformaat tegels gebeurt op vergelijkbare wijze als bij 'normaal' tegelwerk. Voor wanden wordt een minimale voegbreedte van 2 mm geadviseerd, en voor vloeren minimaal 3 mm. Zorg voor een optimale voegvulling door de voegen schoon te houden van lijmresten, vuil of stof. Vermijd nadelige werkomstandigheden zoals tocht en extreme warmte.
Na 2 tot 3 uur worden de voegen grondig nagesponsd om een egale voegkleur te verkrijgen na volledige afbinding.
Afdichten
Voor het netjes afkitten en zorgen voor waterdichtheid is het belangrijk om in- en uitwendige hoeken, naden en leidingdoorvoeringen vrij te houden van lijmresten, vuil of stof. De 880 Euroseal Silicone is leverbaar in diverse kleuren en past goed bij het Eurocol-voegmiddelenassortiment. Voor duurzaam waterdicht afkitten van doucheputten en -goten is de 881 Euroseal Epoxy een hoogwaardige, 2-componenten epoxy afdichtingskit.
Het werken met grootformaat tegels is zwaar en uitdagend, maar met het juiste gereedschap en de juiste technieken kan een verbluffend resultaat worden bereikt.