Ontwikkelingen aan de Gedempte Molenwijk in Heerenveen: Van Disco tot Speelhal

Deze foto, afkomstig uit het bouwdossier van 1989, nummer 16, is wellicht geen fotografische prijswinnaar, maar biedt desalniettemin een treffend beeld van het straatbeeld van de Gedempte Molenwijk in dat jaar. De twee auto's links op de foto, met kentekens DB-62-BL en NS-23-TJ, dateren eveneens uit dezelfde periode als de auto op een eerdere kleurenfoto in HIP-Time Magazine.

Straatbeeld Gedempte Molenwijk in 1989 met auto's

De Westkant van de Gedempte Molenwijk: Een Verhaal van Verandering

Laten we de westkant van de straat, beginnend bij het pand met de huisnummers 6, 6a en 6b, als uitgangspunt nemen voor ons verhaal. Hier vinden we op de begane grond van nummer 6 nog steeds Bar-Dancing-Disco ‘Bacchus’, dat in de weekenden geopend is. De woningkaart geeft geen uitsluitsel meer over eventuele bewoners van nummer 6a, maar bedrijfsleider Freerk Offeringa vertrok op 17 oktober 1983 naar Oudeschoot. Johannes Hakvoort werd op 29 augustus 1984 de hoofdhuurder van nummer 6b. Nadat de Kamer van Koophandel op 28 december 1984 de horeca-papieren van Hakvoort had ontvangen, bleef de discotheek Bacchus een begrip. De deelname aan het "Millstreet Jazzfestival", een evenement georganiseerd door de horecagelegenheden van de Gedempte Molenwijk, was voor Bacchus vanzelfsprekend. Tijdens dit festival trad in Bar Bacchus het Deense orkest “Olsons International Copenhagen Hot Band” op.

In een artikel in de Leeuwarder Courant van 18 april 1986 wordt ook café ‘Pom(m)erans’ genoemd, dat de dixielandformatie “Buttertown Jazzband” ontving. De Movie Skoop, op Ged. Molenwijk 4a, vertoonde die avond twee muziekfilms over pop uit de jaren '60 en countrymuziek.

Advertentie voor

Van Bioscoop naar Discotheek: De Evolutie van de Movie Skoop

Om de Movie Skoop renderend te houden, gooide exploitant Franke Witteveen het roer om en verbouwde de grote zaal tot een discotheek. De kleine zaal bleef in gebruik voor filmvertoningen, maar de combinatie van discotheek en bioscoop bleek geen succes. In de krantenadvertenties van de rubriek “Waarheen morgen in Friesland” verscheen in plaats van ‘Movie Skoop’ de naam ‘Arcade’ als nieuwe filmvertonende organisatie. Een advertentie op 11 oktober 1986 kondigde de aanstaande opening aan van “Discotemple Arcade”. Tot 9 mei 1987 werd er vrijwel wekelijks een nieuwe film gedraaid van sterk uiteenlopende kwaliteit.

Op de avond van donderdag 8 mei 1986 werd film- en discotheekexploitant Witteveen getroffen door een brutale inbraak in de discotheek Arcade, waarbij voor circa fl. 17.000,- aan geluids- en lichtapparatuur werd gestolen. Witteveen bleek een overlever in de filmbranche, mede door zijn bereidheid als reizende filmoperateur. Begin 1989 verkocht hij de inventaris van de filmzalen aan Gedempte Molenwijk 4a en draaide in geschikt gemaakte zalen, onder andere op de Waddeneilanden, met de James Bondfilm ‘License to kill’.

De Opkomst van Speelhallen: Magic City en Flash Casino

Het jaar 1989 markeerde ook de periode waarin de ‘winkel van de opheffingsverkoop’ op Gedempte Molenwijk 4b, een textielzaak volgens dossier nr. 16 uit 1989, werd gehuurd door ‘Magic City B.V.’, met de stad Groningen als hoofdvestiging. Eigenaren van dit perceel (kadastraal Heerenveen A-6505), sinds de verkoop in 1984 door Hendrik Jan van der Mei uit Gorredijk, waren het driemanschap Age Hoekstra (1940), Marten Hoekstra (1945) en Abele Pasma (1928), allen vermeld als ‘vennootschapsdirecteur’.

Amper een jaar later vond er door de drie vennoten een kadastrale ‘scheiding’ plaats, waarbij Marten Hoekstra, garagehouder, als enige eigenaar van 3.60 are met de omschrijving ‘winkel en erf’ werd ingeschreven. Hoekstra nam ook het noordelijker gelegen perceel A-6506, beschreven als ‘bedrijfspand en erf’, in zijn bezit. Een situatieschets voor het bouwdossier 1992-nr. van Magic City b.v. (onderdeel van de Lindenbergh Holding) toonde aan dat de huurder van A-6505 van plan was ter plaatse een amusementshal of speelhal te exploiteren (Jack’s Casino), met een investering van fl. 400.000,-. Architectenburo B.R. Bolt BNA uit Groningen werd ingeschakeld voor een spraakmakend ontwerp, met veelbelovende tekeningen daterend van 6 januari 1989. De aanvraag voor een bouwvergunning, met het gemeentelijke ontvangststempel van 9 januari 1989 (Bouwdossier 1989-16), viel binnen het bestemmingsplan “Heerenveen-Centrum” uit 1976, dat mogelijkheden bood voor diverse functies, waaronder winkels en horecabedrijven.

Schets ontwerp voorgevel Magic City

Het ontwerp leidde tot interne discussies tussen de afdelingen B.M.T. en R.O.V. Bouwtoezicht concludeerde dat een vergunning vereist was omdat de bouwverordening van de gemeente Heerenveen van toepassing was. Hoewel het bouwplan officieel niet paste binnen het vigerende bestemmingsplan, was er mogelijkheid tot aanpassing in het toekomstige, gewijzigde bestemmingsplan. Milieu-aspecten zoals de Wet Geluid Hinder waren niet van toepassing, en het plan was niet in strijd met bijzondere wetten.

Na advies van Gedeputeerde Staten en Welstandszorg Hûs en Hiem, en na het doorlopen van ambtelijke trajecten, werd toestemming verleend. De metamorfose van een textielzaak tot een amusementshal op perceel A-6505 werd gerealiseerd met materialen als kalkzandsteen, systeemplafonds en aluminium. Het gebouw, met een bruto vloeroppervlak van 325 m² en een inhoud van 1300 m³, werd uitgevoerd door Hofstra Hulshof b.v. uit Nieuw-Buinen voor een aannemingssom van fl. 380.000,-.

Op zaterdag 29 april 1989 vond de feestelijke opening plaats van de 320 m² grote hal, ingericht met "enerverende fruitautomaten", "ruimtevlucht", "helicopter", "de nieuwste arcades", "biljart", "Spaanse Bulldozer", "Futuristische Flippers" en "Cash Roulette". De opening werd omlijst door een looporkest, een promotieteam en twee robots. De heer Hofma van sector VROM wees op het belang van brandpreventiemaatregelen, die na een eerste controle op 13 juli 1989 nog niet in orde bleken bij Magic City B.V. Wel werd tegemoetgekomen aan de eis van minimaal 15 wielklemmen op eigen grond.

Uitbreiding Flash Casino

De ‘Magic City’-organisatie kon zich spiegelen aan de vroege vestiging van Flash Casino, gelanceerd op 5 september 1983 in pand Gedempte Molenwijk 8a. Het jaar 1989 was ook voor Flash Casino belangrijk. Bouwdossier 1989-nr. 308 vermeldt ‘Meubel Heerenveen b.v.’ (directeur G. Peereboom) als eigenaar, terwijl de Ommer Automaten b.v. als huurder op 5 juli 1989 een aanvraag indiende voor een bouwvergunning om een winkel te veranderen in een automatenhal aan de Gedempte Molenwijk 8.

Hoewel het bouwplan strijdig was met het vigerende bestemmingsplan, gaf de voorbereiding van het nieuwe bestemmingsplan “Heerenveen centrum 1990” het college voldoende argumenten om een uitzondering te maken. Het perceel werd beschouwd als ‘aangewezen voor gemengde bebouwing in twee bouwlagen’. Het architectenduo Wouda en van der Schaaf uit Meppel diende een bouwplan in, waarover Welstandszorg Hûs en Hiem grote bezwaren uitte vanwege het uiterlijk en de architectonische uitwerking. Hun advies op 6 september 1989 was om absoluut geen vergunning te verlenen. Een nieuwe tekening, gedateerd 26 september 1989, resulteerde in de gekozen stijl met wisselende luifelafmetingen. Gedeputeerde Staten werden geïnformeerd dat deze bouw een wijziging betrof van de reeds bestaande automatenhal, een uitbreiding van pand nummer 8 met het reeds bestaande pand nummer 8a.

Advertentie voor Flash Casino uit 1983

De interieurtekeningen van de automatenhal werden verzorgd door Bouwcom B.V. te Emmen en KAJA Rijssen. Het Flash Casino in Heerenveen bleek een blijvertje, en zelfs bij de laatste herinrichting van de Gedempte Molenwijk in 1916 en 1917 bleven haar speelgelegenheden dominant.

Discotheken en Muziekpodia: Tonight en Muzikanten

De ontwikkeling aan de westkant van de Gedempte Molenwijk stond niet stil. Op 6 december 1991 verscheen in de Leeuwarder Courant een opvallende advertentie voor Discotheek TONIGHT op pand nummer 4a, die een "A MAD HOUSE PARTY AGAIN !" vierde, wat suggereerde dat dit eerder had plaatsgevonden.

Afgaande op de Leeuwarder Courant van 2 maart 1990, is gitarist Kier van der Werf, na twintig jaar gitaar spelen, een van de eerste belangrijke muzikanten die met zijn groepen K-Star Band en Crea-Puls weer optrad in zijn geboorteplaats Heerenveen. De vaste bezoekers van Discotheek ToNight hadden op 5 augustus 1990 gehoopt op een bezoek van topster ‘Prince’ na zijn concert in stadion Thialf, maar hij ging direct naar de Roxy in Amsterdam.

Begin 1993 besteedde de Leeuwarder Courant op 4 februari aandacht aan de overlast op de Gedempte Molenwijk. Thom de Wilde, eigenaar van discotheek Tonight, wilde met ‘Susploegen’ van horecapersoneel de overlast van bezoekers en het rijgedrag van taxichauffeurs in bedwang houden. De politie steunde dit initiatief, maar benadrukte het belang van veilig thuisvervoer voor bezoekers onder invloed.

In september 1993 nam discotheek Tonight voor het eerst deel aan de 12e Kroegentocht met de band ‘Hot Bolshevik’. Het jaar daarna, 1994, bevond eigenaar Thom de Wilde zich met zijn discotheek niet meer aan de Gedempte Molenwijk, maar aan de Vleesmarkt, waar hij de band “V Not” ontving.

The Poolbrothers: Darts, Biljart en Muziek

De internetsite van het huidige Snooker & Pool Centrum Heerenveen aan het Burgemeester Kuperusplein 70-73 vermeldt dat zij in 1991 zijn gestart. De eerste krantenpublicatie waarin “The Poolbrothers’ zich lieten horen, was op 15 januari 1993, ter promotie van een Super Driebandentoernooi op 5, 6 en 7 februari 1993 in deze zaak aan de Ged. Molenwijk 4a. De deelname werd aantrekkelijk gemaakt met een prijzenpot van circa fl. 2500,-, met Technisch Installatiebedrijf Hoekstra uit Mildm als hoofdsponsor. ‘Simon’ regelde de inschrijvingen tot 30 januari 1993.

Een jaar later, op 17 januari 1994, werd ‘The Poolbrothers’ in de rubriek Fries Mozaïek van de Leeuwarder Courant door journalist Marcel de Jong belicht met een verslag van een dartgebeuren door Roland Scholten, nummer twee van de wereldranglijst. Jaap Woudstra, eigenaar van The Poolbrothers, wist, net als zijn maten Wietze Jonker en Cor de Wolf, een ‘leg’ te winnen.

Toen de Leeuwarder Courant op 24 september 1994 de 11de Kroegentocht in Heerenveen aankondigde, stond in de lijst van 22 deelnemers ook de nieuwe gebruiker van pand nr. 4a: ‘The Poolbrothers’. Die avond trad de band ‘Mistura’ op in hun accommodatie.

Advertentie voor Driebandentoernooi bij The Poolbrothers

In de loop van de volgende jaren vonden er verschillende geruchtmakende activiteiten plaats.

(De resterende tekst over Architecten, Gebr. bedrijfsvloeren, JLF Foto & Filmstudio, etc., lijkt fragmentarisch en niet direct gerelateerd aan de kern van de historische ontwikkelingen aan de Gedempte Molenwijk. Daarom is dit deel weggelaten om de coherentie te bewaren.)

Hans Eppinga is een gerenommeerd bedrijf met een enthousiast team medewerkers dat zich richt op de buitenzijde van woningen, waaronder kozijnen, buitendeuren, dakkapellen, dakramen, zonwering, serres, carports en garagedeuren. De nadruk ligt op kwaliteit en betrouwbaarheid door het leveren van duurzame, onderhoudsarme en hoogwaardige producten. De elementen zijn op maat leverbaar in diverse stijlen, kleuren, met verschillende soorten glas en degelijk hang- en sluitwerk.

tags: #hans #eppinga #kozijnen #en #keukens #ervaringen