Verbouwing haven Harderwijk plannen: een geïntegreerde gebiedsontwikkeling met waterkant, groen en duurzaamheid

Het plan betreft een driehoekig bouwblok waarvan de punt naar het centrum is gericht en de noordelijke zijde tegen geluid is afgeschermd door een langgerekt appartementengebouw langs de N302. De Westelijke zijde grenst aan het eerdere plandeel dat in Hollands historiserende trant is uitgevoerd. De zuidoostelijke zijde is gevarieerde kadebebouwing grenzend aan een eilandenverkaveling in het nieuw verkavelde gebied van de voormalige Lelyhaven. Het plan vormt de aanzet voor dit nieuwe nautische havenkwartier en put uit het historisch Hanze verleden, visserij en industrie voor een karakter- en sfeervolle, toekomstgerichte woonwijk.

Het bouwblok is opgevat als een gegroeid stadsblok dat per zijde verschillend van sfeer en karakter is. De zuidoostelijke waterkant is geïnspireerd op een havenfront met een variatie aan statige woonhuizen die sterk verschillen in architectuur. De spitse zuidpunt is als karakteristiek appartementengebouw vormgegeven met een nautische ornamentiek en een torenaccent op de hoek. De westwand vormt een rustig antwoord op de bestaande overzijde aan het Zuiderhoofd. De noordzijde heeft een gebogen gevel waar de woningen twee aan twee zijn geordend in architectuur en dakvorm.

Duurzaamheid, groen en biodiversiteit als kernwaarde

In de uitwerking is een hoge duurzaamheids-, klimaat- en biodiversiteitsambitie op praktisch haalbare wijze in het project gerealiseerd. Met name de driehoekige groen ingerichte woonhof in het bouwblok draagt hier sterk aan bij: een groene, inclusieve buurt van 40 rijwoningen en 85 appartementen voor iedereen: van studio- tot kadebewoner. De werkomgeving staat in het teken van een integrale benadering waarbij water, groen en biodiversiteit centraal staan.

Binnen het plan zijn diverse duurzame maatregelen verwerkt, waaronder een warmtenet met aansluiting voor toekomstige wijken in het plangebied, en een regenwatersysteem dat via daken, daktuinen en open goten vertraagd wordt afgevoerd naar de centrale Werftuin. De Werftuin fungeert daarbij als centrale ontmoetingsplek met groen, zitgelegenheid en speelvoorzieningen.

Historische inspiratie en stedenbouwkundige verwijzingen

Het plan refereert aan het historische Hanzeverleden, visserij en industrie: elementen die terugkeren in de identiteit van de woningen en de materialisering van de gebouwen. De verbinding met het water en de historie van het voormalige havengebied staat centraal in de ontwerpkeuzes van SVP Architectuur en Stedenbouw. De blokken verwijzen naar industriële gebouwen die vroeger in het havengebied stonden, in zowel hun naamgeving als de stedenbouwkundige opbouw en de gekozen materialen.

Het eilandblok De Woonwerf en het kadeblok Silouette vormen samen een sterke verbinding met de haven, met royale buitenruimtes en directe toegang tot een steiger of een aantrekkelijk uitzicht over het water Wolderwijd. De combinatie van functie en sfeer zorgt voor een samenhangende stedelijke ervaring waarin wonen, water en ontmoetingen centraal staan.

Ontwerp en woonprogrammering

Het woonprogramma biedt straks een mix aan woningtypen, voor diverse doelgroepen. Het aanbod omvat kadewoningen, tuinwoningen, drive-in-woningen, studio’s en verschillende typen appartementen. Ruim 40% van het woningaanbod valt in het segment betaalbare koop. Alle woningen hebben een royale buitenruimte met directe toegang tot een steiger of een bijzonder uitzicht over het water.

Het centrale Boothuis fungeert als ontmoetingsplek en verbindt de tuin van De Woonwerf met het parkeerveld en het leefdek. Ook het ontwerp van kadeblok Silouette bevordert ontmoeting tussen bewoners, onder meer doordat de hoofdentree, de fietsen-ingang en de ruime trapopgang met zitgelegenheid overzichtelijk zijn samengebracht tot een uitnodigend geheel.

Planning, fasering en maatschappelijke context

De eerste fases omvatten grove cijfers: ruim 1.800 nieuwe woningen in drie verschillende fases, een stadsstrand, een nieuwe jachthaven en een lange boulevard door het hele gebied. De eerste bewoners zijn via bootjes naar hun toekomstige woningen gebracht, een unieke start die de verbondenheid met het water onderstreept. De ontwikkeling kent een kalender waarin de eerste twee fases grotendeels voltooid zijn en in 2025 de laatste woningen opgeleverd worden. De derde fase biedt ruimte om lessen uit de eerdere fasen praktisch te integreren, met bijzondere aandacht voor groen en duurzaamheid.

Het project opereert als een grote gebiedsontwikkeling die de vervuilende industrie naar de rand van de stad verplaatst en tegelijkertijd een binnenstad biedt die weer aan het water ligt. De voorbereiding en uitvoering vereisten lange adem: door de schaal en complexiteit vroegen de plannen om draagvlak onder bewoners, ondernemers, politiek en gemeente. De publieke betrokkenheid bleef een drijvende kracht, waardoor het project uiteindelijk kon doorgroeien ondanks economische tegenslagen en crises.

Technische en architectonische details

Het winnende ontwerp voor havenkom-onderdelen, opgesteld door SVP Architectuur en Stedenbouw in samenwerking met Loostad Vastgoedontwikkeling en bouwbedrijf Goossen Te Pas (VolkerWessels), bestaat uit twee bouwblokken: eilandblok De Woonwerf en kadeblok Silouette. De blokken krijgen een combinatie van woningtypen met ruime buitenruimtes en directe waterfunctie via steigers. De gebouwen zijn demontabel volgens prefab casco-principes en worden aangedreven door lokale energieopwekking, gekoppeld aan compacte thuisaccu’s en slimme software om netcongestie te beperken.

Belangrijke thema’s zijn onder andere waterbeheer, biodiversiteit, circulariteit, parkeren en netcongestie. De openbare ruimte stimuleert ontmoetingen tussen bewoners en bevat voorzieningen zoals het Boothuis voor verbinding tussen tuin en leefgebied. De architectuur refereert aan de industriële erfenis van het havengebied met zorgvuldig gekozen materialen en namen die de geschiedenis eren.

Infographic: kaart van Waterfront Harderwijk met eilandblok De Woonwerf en kadeblok Silouette

Animatie - Stad en dorp

Woningmix en sociale duurzaamheid

De woningmix omvat kadewoningen, tuinwoningen, drive-in-woningen, studio’s en appartementen, met meer dan 40% betaalbare koop. Het ontwerp bevordert ontmoetingen tussen bewoners via gemeenschappelijke ruimten zoals het Boothuis en de centrale tuin. Ook wordt rekening gehouden met sociaal-maatschappelijke duurzaamheid door inclusieve voorzieningen en toegankelijkheid voor diverse doelgroepen.

Openbare ruimte en landschapsarchitectuur

De openbare ruimte is ontworpen om ontmoetingen te stimuleren: het binnenterrein wordt deels als tuin ingericht met volle grond, waar duurzaamheidsthema’s een prominente plek krijgen. De combinatie van groen, water en menselijk maatwerk moet de leefkwaliteit verhogen en de verbinding met de haven versterken.

tags: #harderwijk #haven #verbouwing