Dat het kan zijn dat je asbest terugvindt in het dakbeschot, dakplaten, dakpannen, dakramen, dakgoten en in de regenpijpen, is een vaak gehoorde zorg. Het is niet altijd in één oogopslag te zien of een dak asbest bevat. Sinds juli 1993 geldt er een verbod op het verwerken van asbest in materialen. Leien of bitumen daken die voor 1993 geplaatst zijn kunnen asbest bevatten. Naast bovenstaande kenmerken voor dakbeschot en dakplaten kan er ook asbesthoudend materiaal gebruikt zijn bij dakramen, dakgoten en regenpijpen.
Asbest is een verzamelnaam van zes verschillende mineralen. Deze mineralen bestaan uit microscopisch kleine vezels en zijn met het blote oog niet zichtbaar. De vezels kunnen pas onder een microscoop vastgesteld worden. Toch zijn er eigenschappen en jaartallen die aanwijzen of er mogelijk asbest aanwezig is in bouwmaterialen en constructies.
Hoe herken je hechtgebonden en niet-hechtgebonden asbest
Hechtgebonden asbest herken je doordat de vezels stevig zijn verankerd in een dragermateriaal, zoals cement of lijm. Als het materiaal in goede staat verkeert en niet bewerkt of gesloopt wordt, komen er nauwelijks vezels vrij. Bij dakdelen zoals asbestcement golfplaten komen vaak tekenen naar voren: de dakbeschotlaag of platen kunnen met een wafel- of honingraatstructuur op één van de zijden herkenbaar zijn. Bij verkoop van een woning kan een asbestinventarisatie verplicht zijn, zeker als het gebouw voor 1994 is gebouwd.
Niet-hechtgebonden (losgebonden) asbest heeft weinig of geen bindmiddel en is daardoor gevoeliger voor vezelvrijkomen. Voorbeelden zijn spuitasbest en brandschelden of verweerde asbestcement. Losgebonden asbest kan sneller vrijkomen bij beschadiging of bewerking en wordt als gevaarlijker beschouwd. Het onderscheid tussen hechtgebonden en niet-hechtgebonden is cruciaal bij beslissingen over sanering.
Een praktische vuistregel is: wanneer materialen in goede staat zijn, hoeft hechtgebonden asbest in veel gevallen niet verwijderd te worden. Wel is het altijd verstandig om in beeld te hebben waar de asbest zich bevindt, vooral bij plannen tot verbouwen of sloop. Een dak met hechtgebonden asbest moet altijd verwijderd worden als het dak ernstig beschadigd is of bij renovatiewerkzaamheden, omdat dan vezels vrijkomen kunnen.
Waar komt asbest voor op en rondom het dak
- Dakbeschot en dakplaten;
- Leien en golfplaten (vooral geproduceerd voor 1990-1992);
- Dakpannen, dakramen en dakgoten;
- Regenpijpen en kit- of brandwerende toepassingen;
- Kozijnen, dakleien en gevelbekleding;
- In sommige gevallen ook in vinylzeil of diverse cementproducten.
Het jaartal waarin bouwmateriaal is toegepast en de structuur van het materiaal geven vaak indicaties. Zo zijn dakbedekkingen geplaatst voor 2001 nog mogelijk asbesthoudend. Ook oudere metalen constructies kunnen asbest bevatten in spuitasbest of andere isolatiefoliën. Een kenmerkende kleur kan bijdragen aan herkenning, maar de kleur zelf is geen betrouwbare indicator.
Wat te doen als je asbest vermoedt
Als je vermoedt dat er asbest in je dak zit, kun je contact opnemen met erkende asbestspecialisten. Het nemen van een sample van het dakbeschot is mogelijk om zekerheid te krijgen. AsbestConfromaties zoals Asbestkoning.nl biedt gecertificeerde asbestspecialisten die ondersteunen bij inventarisatie en verwijdering. Een professionele asbestinventarisatie is belangrijk omdat het de gezondheidsrisico’s beperkt en aangeeft welke materialen verwijderd moeten worden.
In veel oudere huizen zit het dakbeschot vaak vol asbest, ook wel eterniet genoemd. Het dakbeschot kan zichtbaar zijn vanaf de zolder, maar kan ook achter isolatiemateriaal verborgen zitten. Bij twijfel kan een dakdekker of asbestexpert een inventarisatie uitvoeren en advies op maat geven.
Verwijderen van asbest en subsidiemogelijkheden
Niet alle asbestdaken hoeven onmiddellijk verwijderd te worden, maar in bepaalde gevallen is verwijderen verplicht. De algemene regel luidt: is het asbest in slechte staat of komt het bij renovatiewerken bloot te liggen, dan moet het verwijderd worden. In sommige gevallen vormt het nog geen direct gezondheidsrisico en is verwijdering niet verplicht. Vanaf 2024 zijn asbestdaken in Nederland naar verwachting verboden; voor 2024 moeten verwijderingen plaatsvinden waar nodig.
De kosten voor het saneren (verwijderen) van asbest dakbeschot zijn afhankelijk van verschillende factoren, zoals de omvang en bereikbaarheid. Een veelgenoemde indicatie is een stijging van de kosten naarmate de tijd verstrijkt en renovatiewerkzaamheden langer uitgesteld worden. Subcategorieën zoals hechtgebonden vs niet-hechtgebonden bepalen ook de aanpak. Voor particulieren bestaat er een Subsidieregeling verwijderen asbestdaken met een subsidie van €4,50 per m² verwijderd dak, met een maximum van €25.000 per adres.
Voordat men aan de slag gaat, is het essentieel om geen schade aan het dak te veroorzaken en geen asbestdeeltjes vrij te laten komen. Laat asbest altijd verwijderen door een erkende professional. Zelf aan de slag gaan is niet aan te raden tenzij het materiaal in uitstekende staat verkeert en niet bewerkt is. Veiligheid en garantie zijn belangrijke overwegingen: erkende verwijderaars kennen de juiste werkwijzen, dragen de juiste beschermingsmiddelen en zorgen voor de juiste verwerking van afval.
Hoe herken je asbest in specifieke dakdelen
- Golfplaten: let op codes op de platen en de een-na-laatste golfplaat; KOMO of ETERNIT vermeldingen zeggen niets over aanwezigheid van asbest.
- Dakleien: kijk naar de structuur en richting waarin de platen geplaatst zijn; als er sprake is van een vezelachtige structuur, kan asbest aanwezig zijn.
- Kits en lijmen: asbest kan ook voorkomen in kitten en lijmen; vaak is het onderdeel van hechtgebonden toepassingen.
- Vinylzeil en vinyltegels: onderlagen van asbestpapier kunnen aanwezig zijn in vinylvloeren tot ongeveer 1985.
Bij twijfel is een asbestinventarisatie via een erkend bedrijf de betrouwbare stap. JongDijk Asbestsanering biedt ondersteuning bij het herkennen en saneren van asbest in daken, golfplaten, schoorstenen, dakgoten en gevelbekleding.
Asbest herkennen met Roger
Wat te doen bij beschadigd dak
Bij beschadiging of slijtage van asbesthoudende materialen is er een verhoogd risico op gezondheidsproblemen. Vermijd klussen aan het dak, boor- of zaagwerk, en gebruik geen regenwater uit dakgoten voor schoonmaak. Reinig of ontmossen van het dak is verboden wanneer het asbesthoudend is. Laat altijd een professional de sanering uitvoeren.
Hoe vind je een vakspecialist voor asbestverwijdering?
Vul een offerteformulier in en ontvang gratis offertes van erkende asbestexperts in jouw regio. Een professionele asbestverwijderaar voert eerst een asbestinventarisatie uit en vervolgens de sanering, inclusief het afvoeren van afval naar een geschikt milieustraat.
tags: #hechtgebonden #asbest #dakbeschot