Henk Koelewijn is een man van uitersten. Dat komt ook in de media naar voren. De één vindt hem een geweldig man omdat hij op een ouderwetse manier zijn kinderen opvoedt. Anderen schilderen hem af als terrorist, of terreurvader. Wat is waarheid?
Koelewijn groeit op in een doorsnee christelijk gezin. Zijn ouders krijgen drie kinderen, Henk is de eerstgeborene. Thuis hebben ze televisie. Zijn vader heeft een eigen voegbedrijf. Vanaf een jaar of tien helpt Henk op zaterdag een beetje mee. De Koelewijns luisteren wekelijks naar de prediking van ds. Vlietstra. ‘Ik kon heel goed met hem opschieten.’ In die tijd heeft Henk met niemand problemen.
Aanvang van geloof en familiecontext
Als Koelewijn 21 is, komt hij tot geloof onder christelijk gereformeerde prediking: ‘Je gaat alles anders bekijken. Op een gegeven moment denk je: hier klopt geen barst van. En dan begint het gesodehannes. Dit gebied Ik u, opdat gij elkander liefhebt.’
Ook in het bedrijf van zijn vader ging het mis. ‘Toen ik me niet meer wilde verzekeren, hebben ze me eruit geknikkerd.’ Zijn vrouw, Diana Koelewijn-Saul, komt uit een seculier gezin uit Amsterdam. Zelfs voor een insider is haar dialect niet te onderscheiden van een geboren Spakenburger. ‘Mijn man veranderde niet ineens, het was stukje bij beetje. Ik ging daar in mee. Het is zo gegroeid.’
Henk en Diana kerkten nog een tijdje in de christelijk gereformeerde kerk, maar stapten op een gegeven moment over naar de oud gereformeerden. Na een intern conflict werden ze ‘de kerk uit getrapt’ en begon hun leven als thuislezer. Henk: ‘Ja, maar over de zondag wil ik helemaal niet nadenken of praten. Zondag is voor ons de beroerdste dag die er is. De kinderen zijn er niet, je bent niet aan het werk. Je wordt alleen maar herinnerd aan al die nare dingen.’
Het gezin en de opvoeding
Henk en Diana kregen negentien kinderen. Inmiddels zijn deze tussen de 12 en 37 jaar oud. Het gezin woont in een vrijstaand huis op het industrieterrein van Bunschoten-Spakenburg. De relatie met de familie raakte gebrouilleerd. Nadat Henk niet meer bij zijn vader kan werken, begint hij een eigen voegbedrijf. Later komt daar een viswinkel in Utrecht bij. Voor het basisonderwijs bezoeken de kinderen de Eben-Haëzerschool in Barneveld. Daarna besluiten Henk en Diana de kinderen het wettelijk toegestane thuisonderwijs te geven. Tot 2005 ging dit probleemloos.
Onder invloed van een CDA-wethouder maakte de Raad van de Kinderbescherming er een rechtszaak van. ‘U gaf uw kinderen thuisonderwijs toen ze naar het voorgezet onderwijs moesten. Ze moesten lessen leren en maken. Het nakijkwerk deed een leraar. We hebben ook zes jaar lang een Engelse juf aan huis gehad, die kwam één à twee keer in de week. Ik liet de kinderen elk jaar één of twee vakken doen. Daar deden ze dan examen in. Zo sprokkelden ze een diploma bij elkaar.’
Vanaf zestien jaar begonnen sommige kinderen te werken. De meiden hielpen in het begin meer met moeder, de jongens namen soms wat mee. ‘Jullie hadden stoute kinderen. In 2016 wordt Henk opgepakt voor de aangifte van vier meerderjarige kinderen. Ze klagen hun vader aan voor mishandeling, opsluiting, poging tot doodslag en misbruik. Hij zou volgens zijn kinderen onder meer een draaiende motorzaag bij het been van een van zijn zoons hebben gehouden, de keel hebben dichtgeknepen van een andere zoon en kinderen met een lat of stuk hout hebben geslagen.’
Rechtszaak en beschuldigingen
De rechter acht mishandeling en opsluiting bewezen, voor misbruik is te weinig ondersteunend bewijs. Uitspraak: twee jaar cel. Henk: ‘Mijn oudste dochter is met een agent getrouwd en die heeft dit allemaal in elkaar gezet. Die heeft uitgelegd hoe ze mij te pakken moesten nemen. Er klopt helemaal niks van.’
Tijdens de rechtszaak werden beschuldigingen tegen Diana genoemd, en ook werd er gesproken over de rol van de jeugd- en hulpdiensten. De Engelse juf die regelmatig aan huis kwam, getuigt tegen justitie dat ze nooit iets gezien heeft. Justitie stelde dat er wel meldingen waren, maar dat de aangifte en de feitelijke bewijsvoering uiteenliepen. Een motorzaag incident werd als belangrijk bewijs genoemd, maar werd later betwist. De zaak werd daarna verder onderzocht en in hoger beroep gebracht.
Reacties op de opvoeding en het gezin
In publieke en online discussies werd uiteenlopende mening geuit: sommigen zien in Henk een streng maar liefdevol vaderfiguur die volgens Bijbelse principes handelt; anderen beschrijven een angstcultuur en misbruik. Een aantal familieleden spreekt van een traumatische erfenis van het gezin, met langdurige psychologische gevolgen bij de kinderen. Er worden vergelijkingen gemaakt met bijbelse verhalen zoals de verloren zoon, als een manier om afwegingen over vergeving en herstel te plaatsen.
Henk zelf refereert steeds aan Bijbelteksten en benadrukt dat hij geloof centraal stelt in zijn leven en opvoeding. In gesprekken met media en in interviews probeert hij zijn visie op orde en discipline te toetsen aan religieuze principes. Critici benadrukken dat streng geloof soms kan botsen met moderne normen van kindermishandeling en kinderrechten. De zaak is in beweging geweest, met cassatieprocedures en overwegingen over herziening van straffen, mede door nieuw verschenen reclasseringsrapporten en veranderde omstandigheden.
Recente ontwikkelingen en toekomstperspectief
Na arrestatie en veroordingen is het gezin grotendeels uit elkaar gevallen, met minderjarige kinderen in pleegzorg of gastgezinnen. De rechtszaak en de media-aandacht hebben een blijvende impact op alle gezinsleden en op de gemeenschap in het dorp. Terwijl sommige kinderen afstand houden, blijven anderen zich uitspreken over wat er is gebeurd. De zaak blijft onderwerp van publieke discussie en juridische herbeoordeling, met mogelijke vervolgstappen afhankelijk van Cassatie en toekomstige bevindingen.
Infografiek: tijdlijn van belangrijke gebeurtenissen
Infographic toelichting: een beknopte tijdlijn van opvoedingsgeschiedenis, rechtszaken en hoofdstukken van familie- en kerkelijke dynamiek, met aandacht voor de context van de strenge gereformeerde opvoeding en de daaropvolgende juridische stappen.
Video: Achtergrondinterview met familieleden
Michael (22) verdronk na afterparty in Groningse gracht | Van de wereld S3 | NPO Start Next
Video-inhoud: getuigenissen van familieleden en experts, ingeschakeld om inzicht te geven in de complexe dynamiek van streng geloof, opvoeding en de gevolgen van de rechtszaak.
Tabel: kerncijfers en feiten uit de zaak
| Aspect | Details |
|---|---|
| Aantal kinderen | 19 |
| Verklaring rechtbank | Mishandeling en opsluiting bewezen; misbruik onvoldoende aangetoond |
| Hoogste straf | Totale celstraf twee jaar bij hoger beroep |
| Impact op gezin | Geheel uit elkaar gevallen; pleegzorg voor minderjarige kinderen |
Hoewel de zaak en de beschuldigingen complex zijn en verschillende belangen en perspectieven raken, blijft het de membranen van de gemeenschap raken en roept het vragen op over opvoeding, gerechtigheid en vergeving in een hedendaagse context.