Het is altijd vervelend om erachter te komen dat je gootsteenafvoer lekt of kapot is. Wanneer je een lek vindt betekent dit meestal dat de afvoerbuis loszit, beschadigd is of versleten is. Gelukkig kun je de afvoerbuis erg gemakkelijk zelf repareren met behulp van enkele materialen.
Veelvoorkomende oorzaken en eerste signalen
Als er water uit de afvoerbuis lekt, dan kan het zijn dat de verbindingen tussen de verschillende delen van de buis niet goed aangedraaid zijn of beschadigd zijn. Als de wastafel aan de onderkant lekt, dan is de afvoerzeef wellicht de boosdoener. Epoxyplamuur met twee componenten bestaat uit een basis en een verharder die je mengt, aanbrengt rondom de afvoerbuis en dan hard laat worden. Kneed beide componenten gewoon met je handen door elkaar totdat ze goed gemengd zijn. Duw het plamuur dan op het gedeelte van de buis dat lekt en zorg dat het ongeveer een centimeter dik is. Laat het plamuur zo lang uitharden als op de verpakking staat voordat je weer water door de afvoer laat lopen.
Siliconentape kun je het beste om de verbindingsstukken in de afvoerbuis aanbrengen omdat het bedoeld is voor kleine lekken. Trek de tape strak en wikkel hem om de buis, waarbij je het vorige stuk steeds voor de helft overlapt. Siliconentape blijft niet aan de afvoerbuis hechten, maar wel aan zichzelf en is dus later gemakkelijk weer te verwijderen.
Een klem heeft een vlak rubberen gedeelte dat ook wel een pakking genoemd wordt, evenals een metalen afsluiting die rondom de afvoerbuis vastgemaakt wordt. Zorg dat je een klem koopt met dezelfde diameter als de afvoerbuis, zodat hij er strak omheen past. Druk de pakking stevig tegen de lekkende plek. Plaats de klem om de pakking en maak hem om de afvoerbuis vast.
Vaak zit er gewoon een wartel los, wat een ronde ring is op de plek waar de verschillende delen van de afvoer aan elkaar vastzitten. Kijk onder de gootsteen en zoek de eerste wartel op de plek waar de verticale afvoerbuis vastzit aan de afvoer. Draai de wartel tegen klok in rond met je hand totdat hij goed vastzit. Laat wat water door de afvoer lopen en kijk of de buis nog steeds lekt. Vervang de rubberen ringen op de plekken waar de verschillende delen van de afvoer aan elkaar vastzitten als ze oud en gebarsten zijn. Dit zijn de kleine rubberen ringen die tussen stukken afvoerbuis van metaal of pvc geplaatst zijn en de afvoerbuis waterdicht afsluiten.
De meeste ringen hebben een breder uiteinde en een smaller uiteinde. Als je de rubberen ringen rondom een wartel vervangt, dan schuif je de ring op de buis zelf. Afdichtingstape, ook wel teflontape genoemd, sluit de verschillende onderdelen van de buis waterdicht op elkaar aan. Als je afvoerbuis van metaal is, draai de wartels dan los. Wikkel afdichtingstape voor afvoeren met de klok mee rondom het schroefdraad, en laat de tape steeds voor de helft overlappen.
Sifon en afvoeronderdelen controleren en vervangen
Ook al zit er geen water meer in de afvoerbuis, er staat nog wel water in de sifon, ofwel het J-vormige deel van de afvoer onder de gootsteen. Sommige sifons hebben een schroefdrop onderaan die je kunt gebruiken om hem leeg te laten lopen. De wartels zijn de ronde verbindingsstukken tussen twee delen van de afvoerbuis. Begin met de wartel op de plek waar de gootsteenafvoer vastzit aan de lange verticale buis onder de gootsteen. Draai de wartel met de klok mee rond om hem helemaal los te halen. Volg de afvoerbuis en draai de resterende wartels los totdat je bij de horizontale buis komt die uit de muur steekt.
Als alleen het J-vormige gedeelte van de sifon beschadigd is, dan hoef je alleen de wartels los te draaien aan beide uiteinden van dat gedeelte van de buis. Zorg dat niemand de gootsteen gebruikt nadat je de sifon losgehaald hebt, want anders zal het water op de vloer stromen. Je kunt als je dat wilt de hoofdkraan afsluiten zodat niemand de gootsteen kan gebruiken. Neem de sifon en de andere stukken afvoerbuis mee wanneer je naar de bouwmarkt gaat. Als je een nieuwe sifon koopt, krijg je daar alle stukken buis, afvoerringen en wartels bij die je nodig hebt voor het plaatsen van de sifon.
Pak het langste stuk buis en sluit hem aan op de afvoer onderaan de gootsteen. Houd het bovenste deel van de buis tegen de onderkant van de afvoer van de gootsteen en schuif de wartel op het schroefdraad op de buis. Het kan zijn dat je bij de sifon een rubberen ring hebt gekregen waarvan het ene uiteinde in de buis past. Gebruik het korte stuk buis met een rechte hoek. Duw het bredere uiteinde van de rubberen ring op het rechte uiteinde van het korte stuk buis. Schuif het korte buis dan op de afvoerbuis die uit de muur steekt zodat de ring alles waterdicht afsluiten. Schuif de wartels en rubberen ringen op het korte stuk buis en de verticale afvoerbuis. Zorg dat de smalle uiteinden van de rubberen ringen naar de open uiteinden van de buis wijzen. Draai de kraan open en laat het water door de afvoer stromen. Houd de afvoerbuis en de wartels in de gaten om te zien of er ook ergens water lekt.
Gootsteenzeef en afdichtingen
De gootsteenzeef voorkomt dat er eten in de afvoerbuis stroomt en is de plek waar het water uit de gootsteen de afvoer in loopt. De borgmoer is een grote zeshoekige metalen of plastic ring die de gootsteenzeef tegen de onderkant van de gootsteen houdt. Draai de borgmoer met de klok mee rond om hem los te halen. Blijf de borgmoer ronddraaien totdat hij helemaal loskomt. Sommige afvoerzeefjes zitten vast met een schroef. Er zijn enkele verschillende soorten afvoerzeefjes te koop, dus neem het oude exemplaar mee naar de bouwmarkt zodat je weet wat je moet kopen.
Er bevinden zich waarschijnlijk nog wat resten plamuur of vuil rondom het afvoergat. Sanitairplamuur kleeft niet en zorgt voor een waterdichte afsluiting in afvoeren. Pak een handvol plamuur en kneed het, zodat je er gemakkelijk mee kunt werken. Rol het plamuur tussen je handpalmen om een lange sliert te maken van ongeveer een centimeter dik. Houd het bovenste en het onderste deel van de afvoerzeef uit elkaar als hij uit meerdere onderdelen bestaat. Houd het bovenste deel precies boven het gat van de afvoer en druk het stevig in het plamuur. Het is niet erg als er overtollig plamuur van onder de zeef vandaan komt.
Installeren van sifononderdelen en testen
Draai de borgmoer met de klok mee rond met de hand totdat hij strak aangedraaid is. Houd de wartel op het verticale stuk buis precies onder de afvoerzeef. Draai de wartel tegen de klok in rond om hem vast te maken tegen de onderkant van de zeef. Doe de stop in de afvoer en doe er een beetje water in. Kijk onder je gootsteen om te zien of er ergens water lekt. Haal de stop dan uit de afvoer en laat het water weglopen.
Extra informatie en praktijkverhalen
Een verouderde webbrowser kan melding maken dat de informatie verouderd is. Een veelbesproken onderwerp is de reconstructie van riool- en afvoerproblemen met moderne technieken zoals relining en spray-coating. Deze methodes herstellen leidingen van binnenuit zonder hak- en breekwerk en kunnen lange levensduur bieden. De Mol IROTS noemt bijvoorbeeld snelle technieken zoals relining en spray-coating met een levensduur tot wel 50 jaar, en hanteert het principe dat lekkages vaak ontstaan door versleten riolen en afvoeren.
Bij verschillende leidinglekkages is het belangrijk te bepalen of reparatie, relining of vervanging de beste oplossing is. RELINE kan vaak zonder openbreken, maar is beperkt tot bepaalde situaties. Voor grotere lengtes of buitenriolering kan vervangen of renoveren noodzakelijk zijn. Een rioolreparatie vraagt om vakkennis en professionele inspectie, bijvoorbeeld met een rioolcamera of rookgenerator om scheuren en lekkages op te sporen.
Stappenplan bij een lekkage en directe acties
- Hoofdkraan dicht en water stoppen
- Schade beperken en water wegwerken
- Ventileren en drogen van vloer en muren
- Vochtmetingen uitvoeren met een vochtmeter
- De lekkage lokaliseren met inspectie en testen
- Professionele hulp inschakelen indien nodig
De kosten voor spoedhulp bij leidinglekkages variëren, maar professionele reparaties zijn vaak sneller en voorkomen grotere schade. Documentatie en verzekering zijn cruciaal: maak veel fotoâs, bewaar bonnetjes en geef de verzekeraar details. Preventie: vervanging van oudere diameters en systemen kan toekomstige lekkages voorkomen, vooral in woningen gebouwd in de jaren â30 tot â60 en bij gietijzeren leidingen. Winterklaar maken is essentieel om vorstschade te voorkomen: sluit buitenkraan af en tap leeg, isoleren waar nodig.
Hoe repareer je een lekkage in de dakgoot?
Een specifieke overweging: bij een kapotte riolering kan het nodig zijn om zelfs muren te openen of een complete renovatie uit te voeren. Riolen kunnen verzakken door veranderingen in de fundering, wortelgroei of extreme regenval. Relining biedt voordelen zoals minimale bouwwerk en snelle uitvoering, maar is niet geschikt voor alle gevallen. Een rioolreparatie is specialistisch werk en vereist vaak inspectie met camera en rooktesten door een vakman.
Belangrijk: als je twijfelt over de oorzaak of de beste oplossing, neem contact op met een vakman. Een erkende rioolspecialist kan je probleem snel lokaliseren en een plan van aanpak geven met duidelijke kosten en tijdlijnen.