Het hijsen van prefab beton lijkt misschien eenvoudig, maar dat is het niet. Als u op een bouwplaats, in een fabriek of verantwoordelijk bent voor de logistiek van prefab onderdelen, weet u dat het cruciaal is om deze op de juiste manier te hijsen. Prefab-componenten zijn zwaar, hebben soms vreemde vormen en worden vaak op smalle of moeilijk bereikbare plaatsen geplaatst. Daarom is het van belang dat u weet hoe u prefab beton op de juiste manier kunt hijsen.
Voordat u zich verdiept in hijstechnieken en veiligheidspraktijken, is het essentieel om te begrijpen wat geprefabriceerde betonelementen eigenlijk zijn. Dit zijn betonnen onderdelen die in een gecontroleerde fabrieksomgeving worden gemaakt en vervolgens naar bouwplaatsen worden getransporteerd voor installatie. Vloerplaten - inclusief holle- kernpanelen en massieve prefab vloerpanelen. Nutsproducten - zoals mangaten, duikers en gewelven. Elk van deze elementen heeft unieke afmetingen, gewicht en draaglast-. Niet alle hijsankers zijn hetzelfde, en het kiezen van de verkeerde kan vertragingen, schade of zelfs letsel veroorzaken.
Begin door te kijken naar het type en de vorm van uw prefab-element. Is het een wandpaneel, een trap of een zwaar funderingsblok? Elke vorm legt een andere nadruk op de hefpunten. Elk ankertype werkt het beste onder bepaalde omstandigheden. Het selecteren van het juiste hijsankersysteem is een van de belangrijkste beslissingen die u neemt bij het hanteren van prefab betonelementen. Het heeft een directe invloed op de veiligheid, efficiëntie en zelfs de kwaliteit van uw eindproduct. Er is niet één-size-fits-all anker. Elk type is ontworpen voor specifieke belastingen, betondiktes en gebruiksscenario's. Elk hijspunt moet sterk genoeg zijn om de last te dragen-en op een afstand van elkaar geplaatst te zijn om het beton tijdens het hijsen stabiel te houden. Bij langere voorwerpen helpen meerdere ankers het gewicht te verdelen.
Bij het hijsen van prefab beton gaat het niet alleen om de ankers; het gaat ook over alles wat daarmee samenhangt. Kettingstroppen - Duurzaam en bestand tegen hitte of slijtage. Hijsogen of lussen - Vaak in het beton gegoten of via het hijsanker bevestigd. Elk type heeft voor- en nadelen, afhankelijk van de omgeving van de locatie, het laadgewicht en de afwerking van het betonoppervlak.
Een van de meest over het hoofd gezien-en meest kritische- aspecten van hijsen is de hoek tussen de hijsband en het horizontale oppervlak van de last. Idealiter zou de hoek van de tilband niet minder dan 60 graden moeten zijn. Het hijsen van prefab beton is niet iets dat u moet doen zonder een duidelijk, gestructureerd plan.
- Gebruik de juiste sluitingen, kettingen en hijsogen.
- Volg de instructies van de fabrikant voor alle componenten.
- Til het prefab-element langzaam op.
- Houd de communicatie open tussen de kraanmachinist en het riggingpersoneel.
- Neem veiligheidsmaatregelen alvorens te hijsen en zorg voor een inspectie ter plaatse.
Preventie en planning zijn cruciaal: er zijn reële risico's op een bouwplaats, vooral bij het hanteren van zware stukken zoals balken, platen of muren. Daarom is het belangrijk om de locatie gereed te maken en elke keer de juiste veiligheidsstappen te volgen. Begin met een duidelijke inspectie ter plaatse. Loop door het gebied en controleer op oneffen terrein, los vuil of lage bovenleidingen. Iedereen ter plaatse moet het liftplan kennen. Denk hierbij aan riggers, kraanmachinisten en spotters. Neem samen de trap af voordat de lift begint. Communicatie is belangrijk. Gebruik handsignalen of radio's.
Prefab hijsen ziet er op afstand misschien eenvoudig uit, maar kleine fouten kunnen snel uitmonden in grote problemen. Een van de meest voorkomende fouten is het gebruik van het verkeerde hijsinzetstuk of anker voor de lading. Niet alle ankers zijn hetzelfde gemaakt. Als het inzetstuk niet geschikt is voor het gewicht of de hoek van de lift, kan het defect raken. Een ander probleem is slechte communicatie. Wanneer de kraanmachinist, de rigger en het grondpersoneel niet op één lijn zitten, wordt de kans op een plotselinge daling of verschuiving veel groter. Dit zijn gemakkelijke fouten om te maken, maar ze zijn net zo gemakkelijk te vermijden.
Het hijsen van prefab beton is niet alleen een taak; het is een verantwoordelijkheid. Van het selecteren van de juiste ankers tot het controleren van de hoeken van de strop en het voorbereiden van de locatie: elke stap speelt een rol bij het veilig houden van mensen en het op koers houden van projecten. Neem de tijd. Stel vragen. Wanneer u voorzichtig tilt, beschermt u niet alleen het beton, maar ook de bemanning eromheen.
Hijslussen voor het hijsen van prefab betondelen en vergelijkbare constructies, geleverd inclusief certificaat. De hijslus is een ingestorte hijsvoorziening voor prefab betonelementen en andere betonconstructies. De lus wordt tijdens de productie in het betonnen element gestort, waarna het na ontkisting als aansluitpunt dient voor de hijshaak van een kraan. Daarmee maakt de hijslus het mogelijk om prefab betondelen, wanden, vloerplaten en vergelijkbare constructies veilig en gecontroleerd te verplaatsen of te plaatsen. De hijslussen worden geleverd met schroefdraadaansluiting in de maten M12 t/m M30, afgestemd op de vereiste werklast van het te hijsen element. De werklasten lopen op van 500 kg bij de M12 tot 4.000 kg bij de M30. Kies altijd de uitvoering die aansluit op de berekende hijslast per aansluitpunt, rekening houdend met het aantal hijspunten per element en de hijshoek. Alle hijslussen worden geleverd inclusief certificaat, wat vereist is voor professioneel gebruik op de bouwplaats en bij keuring van het hijs- en hijsmiddelenbestand. Neem bij twijfel over de juiste maat of toepassing contact op met de specialisten van KWINT.

Heeft u zich ooit afgevraagd hoe grote prefab betonplaten veilig worden gehesen zonder te scheuren of in te storten? Onjuiste selectie of gebruik kan rampzalige gevolgen hebben: scheuren, uittrekken-of zelfs instorten van componenten. De hijsankerkop zorgt voor een bolvormige zitting waar het hijsoog op aangrijpt, terwijl een schijf-vormige voet in het beton is ingebed. Vanwege zijn gesmede aard is het hijsanker niet afhankelijk van lassen of draadaangrijping om zijn veilige werklast te ontwikkelen. Smeden biedt maximale veiligheid dankzij de voordelige materiaalstructuur. Ankers hijsenzijn vooraf-ingebed tijdens het werpen, omdat het veiligste hijspunt het punt is dat vanaf het begin deel uitmaakt van het onderdeel. Naarmate het beton rond het anker uithardt, ontstaat er een sterke mechanische vergrendeling, waardoor de krachten over het omringende beton worden verdeeld.
Hijsvoetankers zijn een van de meest gebruikte oplossingen voor prefabelementen. Hun belangrijkste kenmerk is een verbrede basis aan het ingebedde uiteinde, waardoor de belasting dieper in het beton kan worden overgebracht. Bolvormige hijsankers met dubbele- kop zijn ontworpen voor nauwkeurige en herhaalbare hijswerkzaamheden. Hijsoogankers hebben een eenvoudiger ontwerp. Ankerbouten met zichtbare oogjes of stroppen kunnen direct aan haken of stroppen worden bevestigd voor eenvoudige visuele inspectie. V-ankerhijsankers worden doorgaans gebruikt voor dunnere of rand-gevoelige prefabcomponenten. Tijdens het hijsen werkt het gewicht van het prefabelement niet rechtstreeks op de stalen ankerbouten. In plaats daarvan wordt de belasting overgebracht van het beton naar de ankerbouten door middel van mechanische vergrendeling en lagering. Het omringende beton absorbeert en verspreidt de belasting, waardoor de ankerbouten "samenwerken" met het beton, in plaats van er weerstand aan te bieden.
Elk onderdeel van de ankerbout speelt een specifieke rol. De ankerkop sluit aan op de hijskoppeling en bepaalt hoe de belasting wordt uitgeoefend. De ankerbout brengt de belasting over naar het ingebedde gebied, terwijl de vorm van het ankerbouts-zoals de ankervoet, de verbrede ankerkop of het profiel-helpt de spanning in het beton te verdelen. Tijdens het hijsen draagt de ankerbout voornamelijk spanning, terwijl het omliggende beton druk draagt. Dit evenwicht is cruciaal. Als de trekkracht groter is dan het draagvermogen van het beton-, zal er scheuren of uittrekken- optreden. De geometrie van prefabcomponenten is een primaire overweging. Dunne platen, rand-gevoelige componenten of gevels van gebouwen beperken vaak de verankeringsdiepte, waardoor de vorm van het anker cruciaal is. De betonsterkte op het moment van hijsen is net zo belangrijk als het nominale draagvermogen van het anker.
<Locatie- en fabrieksomstandigheden zijn van invloed op de prestaties op de lange termijn. Temperatuurschommelingen, vochtigheid en corrosieve omgevingen hebben allemaal invloed op de uitharding van beton en de duurzaamheid van wapeningsstaal. In buiten- of corrosieve omgevingen bieden ankers gemaakt van materialen van hoge kwaliteit en beschermende coatings een grotere betrouwbaarheid bij herhaald gebruik. Een veel voorkomende oorzaak is een onjuiste ankerselectie. Ankers die geschikt zijn voor dikke elementen zijn mogelijk niet geschikt voor dunne panelen, hijsen van randen of hijsen onder een hoek. Een ander veel voorkomend probleem is het hijsen voordat het beton de vereiste sterkte heeft bereikt. Hijsankers zijn veel meer dan eenvoudige ingebedde stalen componenten. De juiste toepassing van hijsverankeringssystemen kan het gehele productieproces van prefab componenten ondersteunen, van het ontkisten en transporteren tot de installatie op-site.

Hijsankers, vaak gemaakt van staal met hoge sterkte, worden tijdens het storten in betonelementen zoals wanden en vloeren geplaatst. Ze vormen een integraal onderdeel van het betonelement en zorgen voor een veilig en efficiënt transport en positionering. De strategische plaatsing van hijsankers maakt gebalanceerd hijsen mogelijk, wat helpt bij het nauwkeurig positioneren van het element en schade zoals scheurvorming voorkomt. Hijsankers worden gebruikt voor zowel horizontaal als verticaal hijsen, afhankelijk van hun ontwerp. Ze zijn cruciaal voor het hanteren van prefab betonelementen in de bouw. Er zijn verschillende soorten hijsankers, waaronder bolkopankers en vlakke ankers, die zijn afgestemd op specifieke hijsvereisten en belastingscapaciteiten. Andere typen zijn onder meer spreidvoetankers, dubbelgatankers, plaatankers, kantelankers (enkel- en dubbelzijdig), garage-ankers, platvoetankers, dubbelkopankers, transportankers voor sandwichplaten en universeelankers.
Sommige ankers hebben een schroefdraad aan de bovenzijde voor bevestiging van hijslussen of boutankers, en kunnen in verdiept aangebrachte ankers worden gedraaid. Hijsankers worden in de mal vastgezet met behulp van wapeningsstaven of nisbekistingen om ze op hun plaats te houden tijdens het storten van het beton. Voor het plaatsen van hijsankers is het belangrijk om het type anker, de belastingklasse, de ankerlengte en de ankeruitvoering te controleren. Ook de trekrichting ten opzichte van het anker, het type hijshaak, de betonsterkte tijdens de eerste hijs en eventueel benodigde evenaar of hijsbalk moeten worden beoordeeld. Bij verdiept aangebrachte ankers moet de sparing schoon en vlak zijn, zodat de borst van het hijsgereedschap de bovenkant van het anker raakt. Het hijsgereedschap zelf dient voor gebruik altijd gecontroleerd te worden op beschadigingen, draadbreuken en corrosie, en moet minimaal één keer per jaar door een deskundige worden beoordeeld. Het aantal zichtbare draadbreuken in de kabel mag een bepaalde limiet niet overschrijden en vervormingen aan de draadstift zijn niet toelaatbaar. Ook de klembus moet worden gecontroleerd op scheuren of slijtage.

Een hijsanker is een in beton ingestort metalen element. Hijsankers zorgen voor een veilig en efficiënt transport en positionering van betonelementen. Er zijn verschillende soorten hijsankers, waaronder bolkopankers, vlakke ankers, spreidvoetankers, boutankers en staafankers. Geprefabriceerde betonconstructies vormen een onlosmakelijk deel van het bouwproces. Veel uitvoeringsmethoden zijn gebaseerd op een combinatie van een in situ gebouwde betonconstructie met onderdelen van prefab beton. Maar evengoed kan het een volledig geprefabriceerde betonconstructie zijn, gemonteerd en samengesteld tot een monolietconstructie met een eigen detaillering, door middel van natte knopen of naspanning die voor momentvaste verbindingen zorgen. Eisen die aan prefab beton worden gesteld, zijn een combinatie van eisen aan productie, vervoer, montage en passing, en logistieke uitgangspunten. Met prefab beton kan snel worden gebouwd en wordt de overlast op de bouwplaats beperkt. Daarnaast kan prefab beton door het werken in een geconditioneerde omgeving een bijdrage leveren aan een planmatige, constante kwaliteit.

Het is een van de aandachtspunten bij de risicobeschouwingen en voorbereiding van de uitvoering. De productie heeft buiten het primaire bouwproces plaats. Daardoor kunnen misverstanden ontstaan, als afspraken over levering, inpassing, toleranties en andere uitvoeringsaspecten niet goed zijn overeengekomen en vastgelegd. Een goede informatie-uitwisseling en communicatie tussen de verschillende invalshoeken zijn daarom van essentieel belang voor het bereiken van een optimale uitvoeringsmethode. Dit hoofdstuk behandelt op hoofdlijnen de bijzonderheden bij de uitvoering in prefab beton.
5.1 Gevelelementen voorzien van een diepe profilering en andere toepassingsprincipes
Evengoed als hulpconstructies een essentieel onderdeel van een bouwmethode kunnen zijn en de methode wordt vernoemd naar het te gebruiken hulpmaterieel (boortunnels, glijbekisting), zijn er bouwmethoden vernoemd naar de wijze waarop het prefab beton is toegepast, zoals woningbouw met grote elementen of de lancering van grote prefab balken met portaalkranen. Prefab-betonconstructies omvatten een aantal bijzondere kenmerken die medebepalend kunnen zijn voor de besluitvorming rondom ontwerpdetaillering en uitvoeringsalternatieven. Uitgangspunt is dat de kosten-kwaliteitverhouding optimaal moet zijn en de risico’s die uit het uitvoeringsproces voortvloeien, zoveel mogelijk worden geëlimineerd.
Versnellen van het tijdstip van oplevering: vergroten van de bouwsnelheid door vervroegd c.q. demping van uitvoeringsrisico’s en een grotere kans op een beheerst uitvoeringsproces: door een deel van de productie buiten de bouwplaats te realiseren, ontstaat een dwingende noodzaak tot een planmatige aanpak die is afgestemd op de eisen van verschillende partijen. Constructieve kennis t.b.v. het ontwerp c.q. Een uitgebreide behandeling van de diverse vormen van geprefabriceerd beton is te vinden in het handboek Prefab Beton, bestaande uit twee omvangrijke delen, een uitgave van de BFBN (AB-FAB). Het handboek is eind 2002 in drukvorm verschenen en kort daarna via www.ab-fab.nl digitaal vrijgegeven. Sommige hoofdstukken zijn in de tussentijd geactualiseerd.
Via dit kanaal zijn ook andere kennisdragers ontsloten (o.a. Prefab Beton in de Woningbouw, Prefab Beton in Detail). Voor een totaaloverzicht van alle mogelijke prefab-betonelementen is de productenmatrix uit dit handboek overgenomen. Zoals eerder aangegeven, ontstaan door ontwikkelingen in de bouw veranderde eisen aan de betrokkenheid van belanghebbende partijen. Dit geldt niet alleen voor de direct belanghebbenden, maar ook voor de indirect betrokkenen zoals adviseurs en toeleveranciers van deelproducten. Aangezien bij de adviseurs die betrokken zijn bij het ontwerp en de uitvoering van een betonconstructie ook een verdergaande specialisatie plaatsheeft, vergroot dit nogmaals het aantal deelnemers aan het bouwproces. Om het gehele bouwproces adequaat te beheersen, versterkt het naast gewenste vakkennis, de behoefte aan een goede coördinatie en afstemming over alle aspecten die van belang kunnen zijn.
Bij een optimale projectorganisatie heeft de opdrachtgever ervoor gezorgd dat contractueel is vastgelegd op welke wijze de taken en verantwoordelijkheden voor ontwerp c.q. voor de uitvoering zijn geregeld. Dit kan op basis van een splitsing van ontwerp en uitvoering zijn, waarbij een ingeschakeld ingenieursbureau verantwoordelijk wordt gesteld voor het ontwerp van de constructie en het aannemingsbedrijf verantwoordelijk is voor de uitvoering van het project, maar het kan ook anders. De DNR en de Kiwa Criteria 73 met Bijlage 8 geven uitvoerig alle (tussen)vormen aan. De opdrachtgever heeft te allen tijde een regisserende rol, waarvoor hij desgewenst externe deskundigheid kan inschakelen. Worden ontwerp en uitvoering aan één partij opgedragen, dan is deze partij (vaak de aannemer) de verantwoordelijke partij om tot een verdeling van deelverantwoordelijkheden te komen. Op basis van het beschreven contractmodel kunnen de partijen onderling de deelverantwoordelijkheden regelen en die in deelcontracten beschrijven.
De praktijk leert dat bij contractvormen waarin ontwerp en uitvoering bij één partij zijn ondergebracht, conflictsituaties kunnen ontstaan als over de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van een constructie geen duidelijke afspraken zijn gemaakt. De engineering van constructieonderdelen in staal, hout en geprefabriceerd beton wordt niet altijd meer door de hoofdconstructeur uitgevoerd, maar vaak door daarin gespecialiseerde ingenieursbureaus die in opdracht van aannemer of leverancier werken. Ook kunnen deze partijen zelf over ingenieurscapaciteit beschikken. De detailengineering, ook wel uitvoeringsengineering genoemd, wordt daarmee meer en meer aan andere, gespecialiseerde marktpartijen overgelaten. In de praktijk is dan ook een tweedeling bij de constructeurs zichtbaar. De constructieve veiligheid speelt in alle fasen van het bouwproces. De hoofdconstructeur, die eindverantwoordelijke is voor de constructieve veiligheid van de gehele constructie, moet zich daarvan terdege bewust zijn. Hij verlaat zich op de bevindingen van de constructeurs die ingeschakeld zijn om gedeelten van een constructie te dimensioneren en te detailleren.
Vervolgens wordt toegelicht hoe de verantwoordelijkheid verdeeld moet zijn en welke rol de certificaathouder en opdrachtgever spelen in de coördinatie en tekeningenrouting. Het Compendium Aanpak Constructieve Veiligheid (2011) spreekt van vijf rollen die kunnen worden herkend: ontwerpend constructeur, coördinerend constructeur, hoofdconstructeur, deelconstructeur en engineeringscoördinator. Het is uitermate belangrijk dat de rolverdeling bij aanvang van een project is vastgelegd. Als dit niet goed geregeld is, leidt dit onherroepelijk tot onduidelijkheden over verantwoordelijkheden en tot een gebrek aan voldoende ‘constructieve coördinatie’. Het kan de oorzaak zijn van hoge faalkosten. Na de nodige controles en goedkeuringen kunnen de elementtekeningen naar de productie en worden de elementen geproduceerd. Vervolgens start de levering. De fasen van engineering, productie en montage lopen vaak gedurende enige tijd tegelijk. Het is daarom belangrijk goede afspraken over controle, tekeningenrouting en planning te maken. De certificaathouder moet bij het begin van elk project afspraken maken met de klant/opdrachtgever over de verdeling van de taken en verantwoordelijkheden inzake het opstellen van de tekeningen en berekeningen die ten grondslag liggen aan de gecertificeerde elementen van vooraf vervaardigd constructief beton.
De certificaathouder kan de opdracht krijgen van verschillende partijen in het bouwproces, onder wie de opdrachtgever van het bouwproject of de hoofdaannemer. Deze twee partijen kunnen in sommige situaties één en dezelfde zijn. Bij het bepalen van de verantwoordelijkheden moet ieder de eigen verantwoordelijkheden op zich nemen. Zo moet de certificaathouder de tekeningen en berekeningen maken waartoe hij volgens de categorie-indeling verplicht is. Maar om dit te kunnen doen, moet hij wel de benodigde informatie krijgen van zijn klant. De klant heeft hierin een coördinerende taak. Voorts moet de opdrachtgever ervoor zorgen dat er een hoofdconstructeur is die hetzij de hierna genoemde basistaken uitvoert hetzij zodanig toeziet op het uitvoeren van deze basistaken dat hij verantwoordelijk kan worden geacht voor de totale samenhang van alle constructieonderdelen. Het blijft essentieel dat de verantwoordelijkheden voor ontwerp en uitvoering helder zijn vastgelegd.
Het idee dat elke in het werk gestorte constructie zonder meer kan worden omgewerkt tot een prefab-betonconstructie, is een verkeerd uitgangspunt. Een prefab-betonconstructie wordt opgebouwd uit losse onderdelen, waarbij de krachtswerking duidelijk anders is dan bij een in situ gebouw. Het kan zelfs leiden tot het aanpassen van de fundering of andere constructieve onderdelen. Maar ook voor de startmethode van monteren, de keuze van afwerking en zichtzijde, het hijsen en de logistiek gelden andere principes. Een volledig prefab draagconstructie vergt zorgvuldige planning en afstemming tussen ontwerp, levering en uitvoering.
5.3 Voorbeeld van een volledig prefab draagconstructie
Een volledig prefab draagconstructie vereist duidelijke rollen, afspraken en kwaliteitsbewaking, waarbij de kwaliteit van de documenten en het tijdig leveren van elementen cruciaal zijn. Het handboek Prefab Beton (BFBN) biedt context en referentie voor verschillende vormen van prefab elementen en hun specifieke eisen aan ontwerpen, leveringsvoorwaarden en uitvoering.
5.4 Voorbeeld van een viaduct bestaande uit prefab brugliggers en in situ dekconstructie
Een CUR-Aanbeveling 100 Schoon beton vereist een schoonbetoncoördinator die het proces bewaakt. Deze coördinator kan ontwerp- en uitvoeringsaspecten aan elkaar koppelen en coördineren, en zorgt ervoor dat uiterlijkheden en haalbare eisen in lijn zijn met de criteria uit de CUR-aanbeveling. De coördinator schoonbetonwerk speelt een sleutelrol bij het goedkeuren van documenten, monstername en proefvakken. De variëteit aan prefab onderdelen vraagt om duidelijke inkoopafspraken en specificaties om verrassingen te voorkomen en “appels met peren” te voorkomen. Het juist in…

De aannemer als verantwoordelijke partij voor een correcte uitvoering zorgt in de voorbereidingsfase voor afstemming van inkoop en leveringsvoorwaarden. Een eenduidige specificatie van producten voorkomt verrassingen. Het samenspel tussen ontwerp, productie en montage vereist heldere controles, tekeningenrouting en planning. De certificaathouder en opdrachtgever moeten afstemmen wie welke verantwoordelijkheid draagt voor tekeningen en berekeningen die ten grondslag liggen aan gecertificeerde elementen.
Project in de kijker | Wybo Transport in Poperinge
tags: #hijslussen #prefab #beton