Casco’s van woonboten zijn van beton of staal. Meer smaken had je tot voor kort niet. Maar er is iets nieuws in cascoland: composiet. Wat is dat precies? En is het een goed alternatief?
Composiet bestaat uit verschillende glasvezelversterkte kunststoffen. Glasvezel is een haardunne vezel van glas die wordt gebruikt bij het verstevigen van allerlei producten, zoals hengels, remblokken en ski’s. Het materiaal dat zo ontstaat, wordt composiet genoemd. De treksterkte van composiet is vergelijkbaar met die van staal en aluminium. Daardoor ontstaan er geen scheuren in het materiaal. De levensduur is vergelijkbaar met die van beton. Niet voor niets geeft de bouwer dertig jaar garantie op het casco: net als beton roest composiet niet, zelfs niet onder zware chemische condities.
Voor een waterwoning wordt composiet met een mal gemaakt in een productiehal. De losse elementen, van elk een centimeter dik (ter vergelijking: de meeste betonwanden hebben een dikke van rond de vijftien centimeter), worden op locatie verlijmd tot een waterdichte bak, waarin vervolgens een staalconstructie wordt geplaatst. Voor de opbouw werken de bouwers net als op betonnen casco’s met houtskeletbouw met een hoge isolatiewaarde, conform de eisen van het Bouwbesluit. Om het zwaartepunt zo laag mogelijk te krijgen, wordt in het casco een flinke laag beton aangebracht. Vooral voor ligplaatsen die niet aan een bevaarbare route liggen, is composiet een uitkomst. Het materiaal is weliswaar duurder dan beton, maar omdat een composietbak veel lichter is dan een betonnen bak, is het transport over de weg eenvoudiger en een stuk minder prijzig.
Voor de beeldvorming: een composietbak van acht bij tien meter weegt ongeveer vijfduizend kilo, en daar komt dan nog een staalconstructie van tienduizend kilo bij. Toegegeven: in veel gevallen is beton waarschijnlijk een betaalbaardere optie. Maar in sommige situaties is composiet wel degelijk een goed alternatief.
Mooi weer, wat kunnen we daar toch van genieten. Alleen als het te lang droog blijft, ontstaan er problemen. Ook op het water, want een drijvend huis is geen gewoon huis. Ook al is iedere situatie verschillend, we helpen je bij EOC graag met een aantal algemene adviezen. Wanneer je woonboot/ark weer gaat drijven controleer dan of deze niet blijft kleven aan de bodem. Blijft je woonboot/ark wel kleven bel dan gelijk EOC! (24/7 bereikbaar). Door water onder de woonboot/ark te spuiten, kan deze weer loskomen. Hou contact met je buren en vraag welke apparatuur zij beschikbaar hebben in geval van calamiteiten. Uiteraard kun je als verzekerde altijd contact met ons opnemen om te overleggen wat in jouw situatie de beste oplossing is.
Hercules Floating Concrete bouwt een betoncasco of drijvende steiger uitsluitend volgens de bouwtechnische berekeningen van professionele constructeurs. Optimale betonsterkte en waterdichtheid wordt verkregen door alle lucht uit het beton te verwijderen. Een dubbele bewapening, van perfect gevlochten betonijzer, vormt de basis voor een sterk betoncasco. Hercules betoncasco’s worden gebouwd met een minimale vloer- en wanddikte van 18 centimeter. Constructief is het dan niet meer noodzakelijk om ’tussenribben’ mee te storten. Dit heeft als voordeel: altijd een vlakke vloer. Bijna alle maten en vormen met of zonder omloop zijn mogelijk. Ook de vloerdikte en wandhoogte van een Hercules betoncasco zijn aan de individuele wensen aan te passen, dit om bijvoorbeeld meer diepgang te creëren. Hercules Floating Concrete bouwt uitsluitend volgens de hoogste kwaliteitsnormen. Kwaliteitsborging wordt bepaald door; de juiste keuze van materialen, het geconditioneerde productieproces en onze jarenlange ervaring in het bouwen van betoncasco’s en drijvende steigers.
Hercules heeft hieronder diverse begrippen verduidelijkt waar u aan kunt denken bij betoncasco's, woonarken, golfbrekers en steigers. Een afmeerbeugel is een stalen beugel die aan een woonark bevestigd wordt en om een afmeerpaal gaat. Aan de binnenzijde van de beugel en op de buitenkant van de afmeerpaal wordt "glij-vilt" aangebracht zodat de ark soepel (en geluidloos) verticaal kan bewegen. Hiermee wordt een woonark stevig en solide afgemeerd. Het afmeren van de woonark kan op twee manieren gebeuren: 1. Door middel van het vastzetten van de woonark aan twee (of eventueel 3 of 4) stalen buispalen of hardhouten palen. We gebruiken hierbij een stalen krans, die om de paal komt te liggen en met een chemisch RVS draadanker vast zit aan de betonnen bak. 2. Hoe blijft een ark drijven? Volgens de Wet van Archimedes. Het fundament waarop een woonark of waterwoning gebouwd wordt. Het moet sterk, stabiel en veilig zijn. Een Hercules betoncasco voldoet daar aan. Het casco is zelfs zo sterk dat er geen tussenwanden (ribben) nodig zijn. Beton is in verschillende soorten kwaliteit te gebruiken. Een brandmerk is een middel om een zaak te identificeren door middel van een uniek merkteken. Voor arken geeft het aan, dat de ark geregistreerd is (geweest) in het scheepsregister bij het kadaster. Volgens wettelijke voorschriften in Nederland dient het brandmerk binnen drie maanden na registratie bij het kadaster door het kadaster zelf te worden aangebracht. Het moet sterk, stabiel en waterdicht zijn. Daar voldoet een Hercules betoncasco vanzelfsprekend aan. Het is zelfs zo sterk dat er geen betonnen tussenribben nodig zijn.
Is de diepte van de ark onder water, net als bij een boot. Een drijvend terras kan op verschillende manieren gemaakt worden en van verschillende materialen. Zo kunnen onder het terras drijvers geplaatst worden, gevuld met lucht of schuim of een betonnen bak. In dat laatste geval kan het terras ook als berging dienen. Een grindnest komt wel eens voor in oudere betonnen casco's. Een grindnest is een soort 'betonfout'. Tijdens het storten is het niet voldoende verdicht waardoor teveel grind op één punt gekomen is. Hierdoor wordt dit een zwakke plek in het casco en kan het eerder vochtdoordringing gaan vertonen. Oudere woonarken kunnen scheuren in het betoncasco gaan vertonen. Dit kan ook komen door bijvoorbeeld een aanvaring. Scheuren kunnen geïnjecteerd worden met een twee componenten epoxy. Dit gaat door middel van kleine slangetjes die in de scheur aangebracht worden. Het kadaster registreert en verstrekt gegevens over de ligging van vastgoed in Nederland en de daarmee samenhangende rechten, zoals eigendom en hypotheek. Dat geldt ook voor schepen, luchtvaartuigen en ondergrondse netwerken. Deze wettelijke taak borgt de rechtszekerheid: wat is van wie, waar lopen de grenzen.
De maatvoering van de ark is t.a.v. de vergunning afgifte belangrijk. Het scheepsregister is een onderdeel van het kadaster. Opneming in het scheepsregister, teboekstelling, is mogelijk voor beroeps- en pleziervaartuigen en woonboten, zowel in aanbouw als afgebouwd. Met de inschrijving in het scheepsregister wordt een schip een roerend goed. De inschrijving bestaat uit het deponeren van voornamelijk akten van overdracht en hypotheekakten.
Indien een woonark niet stabiel ligt, kan deze gemakkelijk recht gelegd worden. Er zijn verschillende systemen voor. Afhankelijk van de mogelijkheden op de ligplek, bijvoorbeeld de toegestane diepgang, moet gekeken worden op welke wijze weer stabiliteit verkregen wordt. Vaak is een eenvoudige oplossing mogelijk. Wapening is een versterking die in beton wordt aangebracht. We spreken dan van gewapend beton. In een groot deel van de gevallen zullen stalen staven, kabels of netten als wapening worden toegepast. De wapening wordt op een minimale afstand tot de buitenkant van het beton (de dekking) aangebracht om aantasting te voorkomen. Stabiliteit is de mate waarin een de woonark of ander drijvend bouwwerk recht en evenwichtig ligt. Hij mag en kan natuurlijk niet kapseizen.
Standpijpen komen nog wel eens voor in oudere woonarken. Deze werden vroeger onderin het casco mee gestort om de riolering doorheen te laten lopen. Dit mocht in die tijd nog in het water geloosd worden. Een stootrand wordt in de meeste gevallen rondom de woonark op het betoncasco of de omloop bevestigd. Dit kan door middel van een starre bevestiging of een demontabele bevestiging. Opneming in het scheepsregister, teboekstelling, is mogelijk voor beroeps- en pleziervaartuigen en woonark, zowel in aanbouw als afgebouwd. Met de inschrijving in het scheepsregister wordt een woonark of schip een roerend registergoed. De inschrijving bestaat uit het deponeren van voornamelijk akten van overdracht en hypotheekakten.
Het gewicht van een woonark wordt aangegeven in tonnen. Eén ton is 1000 kilogram. Het transport van de woonark of waterwoning gebeurt meestal over het water. Er zijn verschillende bedrijven die daarin gespecialiseerd zijn. Het loont om bij meerdere een offerte op te vragen. Bij het vervangen van een oude woonark of woonschip heeft u een 'vervangingsvergunning' nodig. In deze vergunning zijn voorwaarden beschreven als lengte, breedte en hoogte, brandweervoorschriften enz. Deze voorwaarden verschillen per gemeente of stadsdeel. Deze vraagt u aan bij uw gemeente of stadsdeel. Dit kan even duren. Start u daar zo snel mogelijk mee. Wilt u tijd hebben om te verhuizen en uw oude ark naast uw nieuwe nieuwe woonark laten liggen, dan heeft u een vergunning nodig om 'dubbel' te liggen. Hercules Betoncasco is u graag behulpzaam bij het verkrijgen van een (vervangings)vergunning.
Onderhoud en veelvoorkomende gebreken
1. Tijdens het uithardingsproces na het storten krimpt het beton. Dit kan zijn door de weersomstandigheden (warm of koud), maar ook door de samenstelling van het beton. Hierdoor ontstaan zogeheten krimpscheuren. Deze vormen, in principe, geen bedreiging voor de constructie van uw casco. Het is daarom niet noodzakelijk om deze allemaal te repareren. Vaak zijn deze scheurtjes maar aan één kant zichtbaar. Mochten deze scheurtjes in de loop der jaren groter worden, dan is het toch verstandig om deze, al dan niet preventief, te laten repareren. Het repareren gebeurt met een epoxy die door middel van lage druk (max. 6 bar) tot in de kleinste scheurtjes wordt geperst. Hierbij wordt het eventuele water verdreven en de enorme kleefkracht ‘lijmt’ de twee helften aan elkaar.
2. Spanning in uw casco kan ontstaan door bijvoorbeeld een verkeerde belasting van het casco. Hiervoor zijn diverse oorzaken. Wij noemen er een paar: te veel ballast in het casco; een zware overbouw of opbouw waar het casco niet op is berekend; temperatuurverschillen binnen/buiten; een verzwakte constructie door betonrot; verkeerd koppelen van een tweede casco, enz. Deze spanning kan men in veel gevallen niet geheel voorkomen, maar er is wel een aantal aanpassingen mogelijk om de spanning tot een minimum te beperken. Een voorbeeld hiervan is tanks plaatsen onder het casco of de overbouw om op de plaatsen waar het nodig is meer opwaartse druk te creëren. Hierdoor kan er een deel van de ballast worden verwijderd. Deze scheuren vertonen vaak lekkagesporen en zijn door en door gescheurd. Mocht er een omlooprand om uw casco zijn gemaakt dan lopen deze scheuren bijna altijd door in deze omlooprand.
3. Ook hier kan men verscheidene oorzaken opnoemen, maar de meest voor de hand liggende is natuurlijk aanvaringsschade. Dit is aan de buitenkant meestal wel zichtbaar door beschadigingen aan het casco. Maar natuurlijk ook door het plaatsen van een ondeugdelijk afmeersysteem. Hierdoor ligt uw woonboot jaren achtereen te bonken en te stoten, zodat er op den duur schade kan ontstaan. Ook deze scheuren verlangen reparatie.
4. Tot voor kort waren weinig woonboten aangesloten op de riolering. Om toch van het afvalwater af te komen, werden er in de bodem van het casco ijzeren of pvc pijpen meegestort. Om deze meer stevigheid te geven en te beschermen, werd er een betonnen kolom omheen gestort. In feite is dit dus een open verbinding binnen in uw casco. Door de meeste verzekeringen is gesteld dat zo’n doorvoer ten opzichte van het oppervlaktewater tenminste 20 cm er bovenuit moet steken. Bij de woonboten die wel zijn aangesloten op de riolering zijn deze doorvoeren in de meeste gevallen overbodig geworden. Het is daarom verstandig de doorvoeren die u niet in gebruik heeft dicht te laten maken. Hierbij wordt de doorvoer door middel van een afsluiter zo dicht mogelijk bij de bodem afgesloten en volgegoten met zogeheten onderwaterbeton (dit beton spoelt niet uit in het water). Zijn er nog doorvoeren in gebruik voor bijvoorbeeld invoer van de waterleiding? In sommige gevallen zijn de betonpoeren gescheurd. Dit wordt veroorzaakt doordat de meegestorte ijzeren pijp is gaan roesten. De roest duwt als het ware het beton weg zodat er scheuren ontstaan. Ook als de poer wordt dichtgestort, vereisen deze scheurtjes reparatie. Ook doorvoeren voor gas of elektra door de wand van het casco moeten aan de minimum eis van 20 cm boven de waterlijn voldoen. Bij te lage doorvoeren is het boren van nieuwe gaten noodzakelijk, indien mogelijk. Of deze moeten door de opbouw naar binnen worden gebracht.
5. Een grindnest is eigenlijk een plek in het casco waar het beton niet goed is gemengd of niet goed is nagetrild tijdens de stort. Hierdoor ontstaat een zwakke, poreuze structuur die al in een vroeg stadium lekkage kan veroorzaken. Als het inwendige bewapeningsstaal nog niet is aangetast en alleen maar lekkagesporen zichtbaar zijn, wordt deze plek ‘aangeboord’. Hierbij probeert men een holle plek te vinden om deze daarna te injecteren met epoxy. Deze plekken bevinden zich vaak dicht bij de bodem en in de hoeken, omdat these plaatsen het moeilijkst te bereiken zijn voor een trilnaald. Zo’n trilnaald wordt gebruikt om beton te verdichten en de luchtbelletjes naar boven te laten stijgen. Lekkage door een grindnest herkent men vaak aan een roestkleurige, vochtige plek.
6. Betonrot in een woonark is te herkennen aan kleine of grotere roestplekken op de vloer of wand. Reparatie is mogelijk door de plek voorzichtig uit te hakken tot op de bewapening. Als het ijzer niet te zwaar is aangetast, hakt men het vrij tot op de gezonde bewapening. Bij grotere besmette plekken wordt de omgeving van de roestplek opgeruwd en na het plaatsen van bekisting wordt hier een wandje voor gestort van ongeveer 7 cm. Het beton dat hiervoor gebruikt wordt is erg stroperig door een toegevoegde plastificeerder. Hierdoor hecht het uitstekend aan de bestaande wand en is het bij geringe diktes (3 cm) al waterdicht.
7. Dit kan twee redenen hebben. Namelijk, de bewapening ligt te dicht aan de oppervlakte waardoor er te weinig dekking is. Hierdoor kan er vocht uit bijvoorbeeld de lucht bij het ijzer komen. Het ijzer gaat roesten en duwt het beton eraf. Het tweede gebrek is in principe een lichte vorm van betonrot en bevindt zich meestal boven de waterlijn aan de binnenzijde. Maar soms ook aan de buitenzijde van het casco. Beide gebreken zijn eenvoudig te repareren. Het advies? Dit zijn de meest voorkomende gebreken die zich bij een woonboot kunnen openbaren. Wees niet bevreesd maar onderhoud wel uw casco. Het is verstandig als u zelf ook eens af en toe een kritische blik onderin werpt.
Disclaimer. Alle informatie is op zorgvuldige wijze en naar beste weten samengesteld, maar medewerkers van Hans Kok Woonbotenmakelaar kunnen op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie.
I got buried in concrete to explain how it works
Praktische samenvatting en stappenplan voor drijvende woonboten
- Controleer of de ark niet kleeft aan de bodem en spuit indien nodig water onder de boot om los te komen.
- Houd contact met buren en vraag naar beschikbare calamiteitenapparatuur.
- Verzeker en overleg met een professional over de beste oplossing in jouw situatie.
- Overweeg voor stabiliteit mogelijke aanpassingen zoals ballastherverdeling of het plaatsen van tanks onder de casco.
- Let op grindnost en inspecteer op grindnest, betonrot en dekking van wapening.
Wetten en registraties rondom woonboten
De inschrijving in het scheepsregister maakt een woonark een roerend goed. Het kadaster registreert en verstrekt gegevens over de ligging van vastgoed in Nederland en de daarmee samenhangende rechten, zoals eigendom en hypotheek. Het kadaster houdt toezicht op de wettelijke positie van schepen en zorgt voor rechtszekerheid over eigendom en grenzen.
Technische details en ontwerpkeuzes
Betoncasco’s worden gebouwd met een minimale vloer- en wanddikte van 18 centimeter en hebben vaak geen tussenwanden. De wapening zorgt voor stabiliteit en wordt zo geplaatst dat de dekking altijd voldoende blijft. De constructie moet sterk, stabiel en veilig zijn. Een drijvend terras kan worden gerealiseerd met drijvers of een betonnen bak; het terras kan ook als berging dienen.
Een drijvend huis vereist continue aandacht: droogte en lange periodes zonder bevaarbaarheid kunnen problemen veroorzaken, terwijl regelmatige inspectie en onderhoud de levensduur verlengen.