Als kampeerder heb je normaal gesproken niet de mogelijkheid om met hulp van een klimaatkamer of warmtebeeldcamera op zoek te gaan naar zwakke plekken in de isolatie of verwarming van je caravan of camper. Om eventuele tekortkomingen op te sporen en aan te pakken is het nuttig om te weten wat voor verwarming in jouw caravan of camper is ingebouwd. Twee typen zijn gangbaar. Warmwaterverwarmingen geven warmte af via doorstroomde convectoren en warmeluchtverwarmingen blazen warme lucht in via uitstroomopeningen. Het laatste type komt beduidend vaker voor en vormt daarom het onderwerp van dit artikel.
Truma-warmtepompen en Combi-verwarmingen: wat bouwt er warmte af en waar schuilt de warmte
Allereerst zijn er de Truma S-warmeluchtverwarmingen. Dit type heeft een moederkachel, dat zelf warmte uitstraalt en zo zelfs zonder blazer kan werken. In kleinere en middelgrote caravans is meestal de Truma S 3004 met 3.500 watt geïnstalleerd. Grotere caravans zijn doorgaans uitgerust met de krachtigere S 5004 met 6.000 watt. Een andere mogelijkheid om het interieur te verwarmen zijn de Combi-verwarmingen van Truma. Een Combi-verwarming heeft geen moederkachel, zit ergens in een hoekje verstopt en levert geen stralingswarmte aan het interieur. De Combi 4 heeft een vermogen van 4.000 watt, de grotere Combi 6 levert 6.000 watt. Van de Combi 6 bestaat ook nog een E-variant met elektro-verwarmingspatroon (900/1.800 watt). Als die is aangesloten op het net, kan ook elektrisch worden gestookt.
Een beetje kennis van natuurkunde is eveneens handig om fundamentele gebreken bij de warmeluchtverdeling te vermijden. Anders dan bij een waterverwarming moet je rekening houden met het feit dat de ijle lucht als energiedrager een veel grotere pijpdoorlaat nodig heeft dan water. Dat wil zeggen dat water zich middels een centrale pomp prima door lange en gehoekte leidingen laat stuwen, maar met lucht lukt dat een stuk minder goed. Dat is overigens geen gemakkelijke opgave. De verwarming kan, afhankelijk van de indeling van de caravan, dikwijls niet zomaar op de ideale plek worden ingebouwd. Een Combi-verwarming is wat makkelijker te plaatsen, omdat deze in een bankbak of kast kan staan. De beste plek is de centraal gepositioneerde zitgroep, omdat de lengte van de warmeluchtbuizen dan tot een minimum beperkt kan worden. Bovendien straalt het apparaat zelf ook warmte uit, wat in de zitgroep zeer welkom is omdat het daar vaak wat koeler is.
Wat te controleren als warmte niet overal goed aankomt
Als het ergens in de caravan niet goed warm wordt, is het allereerst aangewezen om te controleren of de warmeluchtbuis ernaartoe niet wordt gehinderd. Bagage kan de buis indeuken, of de doorstroom kan worden belemmerd door een te sterke knik in de buis. Voor vertakkingen worden vaak T-stukken gebruikt. Die zijn heel handig te plaatsen, maar slechts zo’n 30 procent van de warme lucht slaat af bij een rechte hoek. Voor een optimale spreiding van de warmte is het dus beter om T-stukken van 90 graden te vermijden. Een Y-vertakking is een stuk beter. In veel gevallen verbetert de warmtespreiding al enorm door simpelweg de T-stukken te vervangen door Y-stukken. Voorwaarde is natuurlijk wel dat er voldoende plek voor is. Met Y-stukken wordt de warmeluchtstroom mooi gelijkmatig opgesplitst.
Als de aanvoer meermaals is opgesplitst, raakt de uitstroomopening helemaal aan het eind onherroepelijk buiten adem. Zo komt er dus onvoldoende warmte in het interieur. In dat geval kan het helpen om de vertakking zo dicht mogelijk op de verwarming zelf te laten plaatsvinden en de buis zonder verdere kruising naar de uitstromer te laten lopen. Bij lange buizen kan eventueel een extra tussenblazer worden geplaatst die de warmeluchtstroom op gang houdt. Als de afstand van de ketel tot de uitstroomopening erg lang is en/of de buis een omweg vol bochten moet maken, is er nog een andere oplossing: onderlangs. Bijkomend voordeel is dat er extra bagageruimte in de bankbakken en kasten vrijkomt.
Om de buis te monteren moeten twee gaten (65 millimeter) in de voertuigbodem worden geboord, die na montage van de buis zorgvuldig moeten worden afgedicht. Veel plekken, zoals de schoonwatertank, hebben maar af en toe warme lucht nodig. Bijvoorbeeld als de buitentemperatuur onder het vriespunt dreigt te zakken. Is dat niet het geval, dan kan de warmte beter elders geconcentreerd worden. Dat kan bijvoorbeeld met hulp van een versperring in de buis, die je met een koord kunt afsluiten. Als er daarentegen aan het einde van een buis te veel warmte uitstroomt en er bij de aftakkingen ervoor te weinig warme lucht aankomt, kan een ringvormige klep aan het einde van de buis helpen. Wanneer de wanden rond de zitgroep of het bed onaangenaam kil zijn, kan gerichte verwarming ook helpen. In een naad tussen matras en wand kan een zogenaamde isothermbuis worden gelegd. Deze heeft bovenaan inkepingen met gelijke tussenafstanden die voor een gelijkmatige warmteafgifte zorgen. Hiervoor worden meestal dunne buizen met een diameter van slechts 35 millimeter gebruikt, omdat die minder plek nodig hebben én de luchtstroom versnellen waardoor de warmte het hele bed rond kan. Deze techniek kan ook in de zitgroep worden toegepast middels een kort kunststof buiselement met inkeping. Dit buisdeel wordt in de gewone verwarmingsbuis geplaatst, waardoor warme lucht via de wand kan opstijgen. Dat werkt het beste als de kasten en inbouwelementen achterlangs geventileerd zijn, oftewel als er ruimte vrij blijft tussen de achterkant van de meubels en de opbouwwand, ruimte waarin de warme lucht kan opstijgen.
Als er ondanks alle maatregelen toch nog plekken koud blijven, bij de voordeur bijvoorbeeld of in de toiletruimte, dan helpt vaak enkel nog een extra verwarming die de hoofdketel een handje helpt. Speciaal voor de S-modellen biedt Truma de elektrische Ultraheat (vanaf € 289). Het apparaat werkt op 230 volt en wordt plaatsbesparend achter het front van de wandverwarming gemonteerd. De Varioheat van Truma werkt op gas en is geschikt voor zowel wand- als Combi-verwarmingen. De inbouw gaat wel ten koste van wat bergruimte. Voordeel van deze relatief nieuwe Truma-verwarming (vanaf € 1.595): met de E-kit is hij naar keuze met gas (3.700 watt), op stroom (1.800 watt) of gecombineerd te gebruiken. In alle gevallen dient de inbouw van deze extra verwarmingstypen door een vakman te gebeuren. Minder ingrijpend is de inbouw van louter elektrische systemen die de vloer verwarmen. Zo’n verwarming volstaat vaak in de overgangsperiodes, maar kan ook prima dienen als aanvulling op de hoofdverwarming als het winters weer is en je geen zin hebt in koude voeten. Er bestaan speciale verwarmingsfolies en -matten voor de gehele vloeroppervlakte of bijvoorbeeld enkel in de zitgroep. Let er bij aanschaf wel op hoe de folie moet worden aangesloten. Er bestaan bijvoorbeeld systemen die op 48 volt werken, in dat geval heb je nog een omvormer nodig. Kant-en-klare verwarmingsmatten werken met 12 of 230 volt en bestaan in meerdere formaten. Ook qua gebruiksgemak valt er het een en ander te verbeteren. Voor de Combi-verwarming biedt Truma het digitale CP Plus-bedieningselement (vanaf € 279), waarmee de temperatuur en het blaasvermogen geregeld kunnen worden. Onderdeel van het systeem is een boostfunctie, die voor een snellere opwarming zorgt.
Overige opties voor warmte en veiligheid in de caravan
Heb je de verwarming van je kampeermiddel geïnstalleerd? Dan kun je aanvullende maatregelen overwegen. Minder ingrijpend is de inbouw van louter elektrische systemen die de vloer verwarmen. Zo’n verwarming volstaat vaak in de overgangsperiodes, maar kan ook prima dienen als aanvulling op de hoofdverwarming als het winters weer is en je geen zin hebt in koude voeten. Er bestaan speciale verwarmingsfolies en -matten voor de gehele vloeroppervlakte of bijvoorbeeld enkel in de zitgroep. Let er bij aanschaf wel op hoe de folie moet worden aangesloten. Er bestaan bijvoorbeeld systemen die op 48 volt werken, in dat geval heb je nog een omvormer nodig. Kant-en-klare verwarmingsmatten werken met 12 of 230 volt en bestaan in meerdere formaten.
Ook qua gebruiksgemak valt er het een en ander te verbeteren. Voor de Combi-verwarming biedt Truma het digitale CP Plus-bedieningselement (vanaf € 279), waarmee de temperatuur en het blaasvermogen geregeld kunnen worden. Onderdeel van het systeem is een boostfunctie, die voor een snellere opwarming zorgt. Wil je de warmte beter verdelen in de zitgroep of het bed, dan kun je kiezen voor een isothermuis of een korte buis met inkeping die achterlangs de wand de warmte laat opstijgen. Daarnaast biedt Truma uiteenlopende aanvullende verwarmingsopties zoals Ultraheat en Varioheat met diverse inbouwplaatsen en voeding (gas, elektrisch of gecombineerd).
Monitoren van temperatuur en veiligheid
Temperatuur en veiligheid staan voorop. Een combinatie van wandtemperatuur en rookgastemperatuur geeft inzicht in de werking van de verwarming. Een schoorsteenthermometer aan de buitenkant kan een globale kanaaltemperatuur leveren, terwijl inwendig de rookgastemperatuur gemeten kan worden met een digitale probe net boven de haard. CM-vochtscan kan indirect temperatuurverloop meten en wijst op koude zones en condensvorming. Regelmatige inspectie en vegen blijven essentieel om creosoot en brandgevaar te voorkomen.
Truma-schoorsteen en regenwater
Introductie tot de Truma Schoorsteenpijp: de schoorsteenpijp van een Truma S-kachel loopt vaak door een kledingkast en kan verwarmingsisolatie raken. De binnen- en buitenpijp kunnen elkaar beïnvloeden qua temperatuur en isolatie, waardoor temperatuurkeuzes en materiaalkeuzes cruciaal zijn. Regenwater in de schoorsteen kan een veelvoorkomend probleem zijn. Een verstopte ontwateringsgaatje kan een oorzaak zijn; een lek kan zich via de schoorsteenwand openen. Het gebruik van verlengstukken of aangepaste kapjes kan helpen om waterinname te voorkomen. Het is echter van belang dat dergelijke aanpassingen voldoen aan veiligheidsnormen en de trek niet negatief beïnvloeden.
Praktische samenvatting en tips
- Controleer de verdeling van warme lucht en voorkom knikken in buizen; vervang T-stukken door Y-stukken voor betere spreiding.
- Overweeg centrale plaatsing van de Combi-verwarming voor minimale buislengte.
- Gebruik extra blazers bij lange buizen of lange afstanden naar uitstroomopeningen.
- Beperk warmteverlies met isolatie rondom schoorsteen en ventilatie bij koude periodes.
- Laat installatie door een vakman doen bij de inbouw van extra verwarmingssystemen of in combinatie met gas en elektriciteit.
Technische overwegingen en onderhoud
Een beetje kennis van natuurkunde is essentieel om gebreken in warmeluchtverdeling te vermijden en de buitenkant van de schoorsteen zo min mogelijk te laten opwarmen. Bijkomend voordeel is dat extra isolatie rondom de schoorsteen en de juiste kappen de warmteoverdracht beperken en de veiligheid verhogen. Regelmatige inspectie, tijdige reiniging en correcte afstelling van de rookgastemperatuur dragen bij aan een efficiënte en veilige werking van het systeem.
tags: #hoe #warm #wordt #truma #schoorsteen