Asbest herkennen: kenmerken en identificatie in gebouwen en dakbedekkingen

Asbest herkennen: hoe herkent u asbest in een dak of gebouw? Hoe kunt u asbest herkennen in een dak of gebouw? Ontdek de belangrijkste kenmerken van asbesthoudende materialen en wanneer een asbestinventarisatie nodig is.

Asbest herkennen: hoe doet u dat? Asbest herkennen is niet altijd eenvoudig, maar er zijn wel kenmerken waaraan u het materiaal kunt herkennen. Asbest werd vroeger veel gebruikt in golfplaten en dakbedekking van schuren, stallen en bedrijfspanden. Vooral bij gebouwen die vóór 1994 zijn gebouwd, is de kans groot dat er nog asbest aanwezig is. Typische kenmerken van asbesthoudende materialen zijn: Grijze of witachtige kleur Vezelige structuur Golfplaten met een ruw oppervlak Toepassing op oudere agrarische gebouwen, loodsen of schuren.

Twijfelt u of er asbest aanwezig is? Laat het materiaal dan altijd controleren door een specialist. Zelf asbest verwijderen is gevaarlijk en bovendien wettelijk verboden.

Asbest is een natuurlijk mineraal dat bestaat uit zeer kleine vezels. Deze vezels werden vroeger veel gebruikt in de bouw vanwege hun sterke, brandwerende en isolerende eigenschappen. Het probleem ontstaat wanneer asbest beschadigt of veroudert. Dan kunnen vezels vrijkomen in de lucht. Wanneer deze vezels worden ingeademd, kunnen ze ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken, zoals longkanker, asbestose en mesothelioom. Daarom gelden er tegenwoordig strenge regels voor het herkennen, verwijderen en afvoeren van asbest.

Er bestaan meerdere soorten asbest die in gebouwen kunnen voorkomen. Witte asbest (chrysotiel) is de meest voorkomende soort. Bruine asbest (amosiet) werd vaak toegepast in isolatiematerialen en platen. Blauwe asbest (crocidoliet) is een van de gevaarlijkste soorten en vroeger gebruikt in industriële toepassingen. Voor het vaststellen van het type asbest is altijd een professionele analyse nodig.

Hoe kunt u asbest golfplaten herkennen? Veel oudere agrarische gebouwen hebben nog daken met asbesthoudende golfplaten. Hardeman Isolatie begeleidt het volledige traject van: Asbestinventarisatie, Asbest verwijderen, Afvoer en verwerking, Montage van een nieuw dak.

Conclusie: Asbest herkennen is belangrijk voor de veiligheid van uw gebouw en gezondheid. Vooral bij oudere daken van stallen, schuren en bedrijfspanden is de kans groot dat asbest aanwezig is. Twijfelt u of uw dak asbest bevat? Laat dit altijd controleren door een specialist. Hardeman Isolatie helpt u bij het complete traject: van inventarisatie en asbest verwijderen tot het plaatsen van een nieuw, duurzaam dak.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel? Heeft u vragen over dak- en gevelbekleding, renovatie of nieuwbouw? Vroeger werd asbest onder andere gebruikt als materiaal in daken van panden, woningen, schuurtjes of andere bijgebouwen. Asbestvezels zijn schadelijk voor de gezondheid. Na 1 juli 1993 is asbest verboden en niet meer toegepast in huizen en materialen. Vermoedt u dat er asbest aanwezig is in een gebouw? Dan is het belangrijk om dit serieus te nemen i.v.m. de risico's én actie te ondernemen.

Asbest bestaat uit heel kleine vezeltjes die je met het blote oog niet kunt zien. Hoe meer losse asbestvezels iemand inademt, hoe groter de kans om ziek te worden. Bij inademing kunnen ze na lange tijd kanker in de longen, het longvlies of buikvlies veroorzaken. Asbest heeft een vezelachtige structuur en is meestal wit tot lichtgrijs. Maar crocidoliet in een golfplaat is bijvoorbeeld duidelijk blauw en een fabrikant kan een asbesthoudende toepassing elke kleur hebben gegeven (denk aan pakkingen, vensterbanken, zeil, collovinyltegels, etc.). Zolang het materiaal niet beschadigd raakt, is er niets aan de hand. Maar asbestdaken raken bijvoorbeeld beschadigd door weersinvloeden, zoals storm en hagel.

Infographic: Typische kenmerken van asbesthoudende materialen en stappenplan bij verdenking

U kunt asbest tegenkomen aan de buitenkant van een gebouw in golfplaten, goten dakleien, gevelbekleding, regenpijpen en bloembakken. Binnen kunt u asbest vinden in onder andere vloerbedekkingen, vensterbanken, apparaten, tegellijm en glaskit. Op de webpagina Hoe herken je een asbestdak? Zit er asbest in of op uw pand? Asbest is een vezelvormige stof die vóór 1993 in Nederland veelvuldig gebruikt werd in bouwmaterialen om deze bijvoorbeeld brandwerend te maken of te versterken. Asbest werd voorheen veel gebruikt in bijvoorbeeld dakplaten en dakbeschot, schoorstenen (rookgaskanalen), riolering, vensterbanken, meterkasten en gevelbeplating. Bij het slopen van bouwwerken kan op allerlei plaatsen in het gebouw asbesthoudend materiaal aangetroffen worden. Wanneer asbest breekt, komen er asbestvezels vrij. Het inademen van asbestvezels brengt grote gezondheidsrisico’s met zich mee.

Asbest is een verzamelnaam van zes verschillende mineralen. Deze mineralen bestaan uit microscopisch kleine vezels. Asbestvezels zijn met het blote oog niet zichtbaar. Dit maakt het zo moeilijk om de gevaarlijke stof te herkennen, maar gelukkig zijn er een aantal eigenschappen waar u asbesttoepassingen aan kunt meten. Zo is het bouwjaar van een pand of object een indicator. Is deze tussen 1945 en 1994 gebouwd? Dan is de kans groot dat er asbest aanwezig is. Hieronder vind u nog een aantal manieren om asbest te herkennen.

Asbest kan hard (hechtgebonden) of zacht (niet-hechtgebonden) zijn. Bij zacht asbesthoudend materiaal is de structuur vaak vezelachtig. Harde asbesthoudende materialen zoals cementgebonden producten kunt u goed herkennen aan de wafel- of honingraatstructuur op één van de zijden. Als we denken aan hout, komt automatisch een bekende geur boven. Maar heeft asbest ook een specifieke geur waaraan u het kunt herkennen? Asbest heeft diverse kleuren, zoals blauw, bruin of wit. Maar doordat asbest in materialen of producten is verwerkt, is de kleur geen goede leidraad om asbest te herkennen. De structuur kan mogelijk wel de aanwezigheid van asbest verraden. Heeft het materiaal of product een vezelachtige structuur? Dan is het verstandig om dit verder te laten onderzoeken door een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf. Asbestvezels zijn niet brandbaar. U zou met een aansteker kunnen controleren of een materiaal asbest bevat. Hiervoor heeft u een stuk afgebroken materiaal nodig waar vezelbundels zichtbaar zijn. Als u een vlam bij de vezels houdt en deze intact blijven, dan is de kans groot dat u met asbest te maken heeft. Een effectieve methode dus, maar zeer gevaarlijk. Heeft u asbest herkend in uw woning of bedrijfspand? Wij kunnen u helpen met de asbestinventarisatie.

Foto: Verschillende toepassingen van asbest in bouwmaterialen (voorbeelden van textuur en kleur)

Na het herkennen van asbest is het belangrijk dat u de juiste stappen onderneemt om de asbesthoudende materialen of objecten door een specialist te laten saneren. JongDijk Asbestsanering B.V. is u graag van dienst. Een asbestinventarisatie is een onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in en om je huis. Een gespecialiseerd laboratorium voert dit onderzoek uit. Dit laboratorium test een monster van verdacht materiaal. Je kunt namelijk alleen onder een microscoop zien of ergens asbest in zit. Wil je zeker weten of er asbest in materiaal zit? Laat een erkend bedrijf dan een inventarisatie doen. Een erkend inventarisatiebedrijf vind je via de site van Ascert. In deze situaties moet je sowieso een inventarisatie laten doen: Je gaat in een gebouw van voor 1994 renoveren, verbouwen of slopen. Je vermoedt dat er niet-hechtgebonden asbest is toegepast. In dat geval kan de concentratie asbestvezels in de lucht hoger zijn. Het hechtgebonden asbestmateriaal is beschadigd of bewerkt (door boren of zagen). Ook dan kunnen vezels vrijkomen in de lucht.

Er bestaan ook trucjes om asbest zelf te herkennen. Raadpleeg bijvoorbeeld het productiejaar, bekijk de textuur of doe de vlamtest. Let wel op: deze hulpmiddelen zijn minder nauwkeurig. Als u zeker wilt weten of u met asbest te maken hebt, schakelt u altijd beter een asbestlabo of een expert in. Komt het materiaal uit een gebouw met een asbestinventaris? Raadpleeg het productiejaar: Het productiejaar van een materiaal kan u een eerste aanwijzing geven over de mogelijke aanwezigheid van asbest. Werd het materiaal geproduceerd of geplaatst tussen 1945 en 2001? Dan is de kans reëel dat het asbest bevat. Dat geldt zeker voor toepassingen geproduceerd tussen 1955 en 1985. Een dak of gevelbekleding uit kunstleien of golfplaten geplaatst voor 1990 bevat altijd asbest. Leien of golfplaten zonder asbest herkent u aan de vermelding ‘N’ of ‘NT’ (New Technology). Asbestvrije golfplaten hebben ook altijd een verstevigingsbandje. Meer informatie over het herkennen van asbestcementen daken en gevels vindt u hier. Bekijk de textuur van het materiaal. Golfplaten in asbestcement met een gewafelde textuur (honingraat). U kunt asbest ook herkennen door de textuur van een materiaal te bekijken. Let op de volgende zaken: De meeste plaatmaterialen in asbestcement hebben een gewafelde structuur in de vorm van een honingraat. Ze bestaan meestal ook uit meerdere lagen. Toepassingen in asbestcement hebben vaak ‘asbestbloemen’: witte vlekken verspreid over het oppervlak. Die vlekken wijzen op de aanwezigheid van asbest. Op plaatsen waar het materiaal gebroken of verweerd is, kunt u asbestvezelbundels vaak met het blote oog zien. Vroeger werd ook al eens gezegd om een vuurtest of vlamtest te doen. Maar de test is niet betrouwbaar en leidt tot foute identificaties. Betrouw dus nooit op een vlamtest om belangrijke beslissingen te nemen, zoals verbouwen of afbreken. De vlam- of vuurtest is een alternatieve, snelle ‘asbesttest’, waarbij men een stuk materiaal met een vezelbundel bijvoorbeeld breukvlak van een asbestplaat, boven een vlam houdt. De idee is dat asbestvezels inert zijn en dus niet branden. Gloeien de vezels alleen maar, en branden ze niet op door de vlam? Dan is de kans groot dat het om asbest gaat. Vezels die niet van asbest zijn, zullen door de vlam uiteenvallen of druppels vormen. De kans bestaat dat er andere brandbare vezels op of in het asbestverdacht materiaal zitten. Bij een vlamtest zullen deze vezels wel branden. Zo riskeert u een foutieve conclusie te maken dat het zou gaan om asbestvrij materiaal. Andersom kunnen er ook andere minerale (onbrandbaar) vezels in zitten, waardoor foutief geconcludeerd zou worden dat het om asbesthoudend materiaal gaat.

Diagram: Verschillende soorten asbest, hechtgebonden vs niet-hechtgebonden

Als een gebouw over een asbestinventaris beschikt, is dat uiteraard uw beste bron van informatie. De inventaris beschrijft alle asbesthoudende materialen die in het gebouw voorkomen en doet een uitspraak over hun toestand. Het geeft ook adviezen voor een juist beheer of een correcte verwijdering. Tegen 2032 zal elk gebouw in Vlaanderen over een asbestinventaris moeten beschikken. Om een gebouw te verkopen zal u in de toekomst een asbestsattest moeten voorleggen.

Om te weten of je alert op asbest moet zijn, kun je op een aantal punten letten: Het jaartal waarin bouwmateriaal is toegepast, De plek waar het bouwmateriaal is toegepast, In het geval van golfplaten op een codering op de platen, De bouwtekeningen van je huis: staat er iets op over de aanwezigheid van asbest? Zeker weten of er asbest in je huis zit? Laat dan een erkend bedrijf een asbestinventarisatie doen. Een asbestinventarisatie is een onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in en om je huis. Een gespecialiseerd laboratorium voert dit onderzoek uit. Dit laboratorium test een monster van verdacht materiaal. Je kunt namelijk alleen onder een microscoop zien of ergens asbest in zit. Wil je zeker weten of er asbest in materiaal zit? Laat een erkend bedrijf dan een inventarisatie doen. Een erkend inventarisatiebedrijf vind je via de site van Ascert.

In deze situaties moet je sowieso een inventarisatie laten doen: Je gaat in een gebouw van voor 1994 renoveren, verbouwen of slopen. Je vermoedt dat er niet-hechtgebonden asbest is toegepast. In dat geval kan de concentratie asbestvezels in de lucht hoger zijn. Het hechtgebonden asbestmateriaal is beschadigd of bewerkt (door boren of zagen). Ook dan kunnen vezels vrijkomen in de lucht.

Er bestaan ook twee soorten asbestinventarisaties: een visuele en een volledige (destructieve) inspectie. Visuele inspectie controleert alle zichtbare plekken in je huis. Je krijgt advies of je het asbest beter kunt laten verwijderen of laten zitten. Een visuele inspectie kost 400 tot 500 euro. Volledige (destructieve) inspectie: bij bouwen of slopen controleert men ook de plaatsen die niet zichtbaar zijn. De kosten liggen hoger afhankelijk van de hoeveelheid extra werk.

Tips en checks voor asbest in huis: Tot wanneer werd asbest in materialen gebruikt? Sinds januari 1994 mag asbest niet meer verhandeld of toegepast worden in Nederland. Ook het bewerken van asbest is verboden, behalve bij een sanering door een professional. Maar materialen met asbest kunnen nog thuis aanwezig zijn. Tot circa 1985 werd vinylvloeren met onderlaag van asbest gebruikt. Spuitasbest is tot 1978 toegepast. Het werd vaak gebruikt als isolatiemateriaal en als brandwerende laag op staalconstructies en in schoorstenen. Spuitasbest is niet-hechtgebonden en moet worden verwijderd door een professional.

Waar kun je asbest in en om het huis vinden? Asbest kan op allerlei plekken in en om het huis zitten: plafondplaten, zachtboard platen, achter de cv-ketel, in een schouw of vensterbank van imitatiemarmer, afvoerbuizen van cement, vloerzeil en de kit van kozijnen. Buiten zit het vooral in daken, dakgoten, regenpijpen, kozijnen en plaatmateriaal. Wil je zeker weten of ergens asbest in zit? Laat dan een asbestinventarisatie doen.

Codes op asbestgolfplaten: In golfplaten zit vaak een codering aan de rand die aangeeft of er wel of geen asbest in de plaat zit en vaak staat er een productiedatum bij. Soms staat er ook KOMO of ETERNIT op een golfplaat, wat niets zegt over asbest. Bij herstelde daken kunnen sommige platen vervangen zijn door asbestvrije platen. Als er een code staat die asbestvrij aangeeft, betekent dit niet dat het hele dak asbestvrij is. Bij daken moeten alle platen gecontroleerd worden.

Asbest in een huur- of koopwoning: Huurders kunnen de verhuurder vragen naar eventuele asbest in de woning. Bij koop kan informatie in het koopcontract staan of op bouwtekeningen beschreven staan. Een asbestinventarisatie kan nodig zijn bij verkoop. De informatie moet in het koopcontract staan. Een inventarisatierapport is niet altijd volledig, afhankelijk van het soort onderzoek. Een asbestinventarisatie kan verplicht zijn bij sloop of renovatie van gebouwen gebouwd voor 1994.

Er zijn twee soorten asbestinventarisaties: een visuele inspectie en een destructieve inspectie. Visuele inspectie: alle zichtbare plekken, geen sloop; kosten 400-500 euro. Destructieve inspectie: ook achterliggende plaatsen onderzoeken; kosten hoger.

Het is mogelijk om op internationale webshops asbesthoudende producten te vinden, vooral in landen waar asbest nog verboden is. Het importeren van asbest is verboden. Voor meer informatie kunt u terecht bij relevante instanties en laboratoria.

Hoe herken je asbest?

Meer informatie: Vragen over asbest in en om jouw huis? We leggen het graag uit. Voor advies of meer informatie kunt u bellen naar 085 0470 470. Doordat asbest bestaat uit microscopisch kleine vezels die met het blote oog niet zijn waar te nemen, is het lastig om asbest te herkennen. In feite zijn de vezels alleen met een microscoop goed te constateren. Toch zijn er kenmerken die u kunnen helpen bij het herkennen van asbesttoepassingen. Vanaf de jaren 40 tot en met de jaren 90 werden er in de bouw veelvuldig diverse asbestsoorten gebruikt. Asbestvezels zijn niet brandbaar, dus zou u asbest kunnen testen met een aansteker. Dit houdt in dat u met een aansteker over de zichtbare vezels heen gaat, bijvoorbeeld op een stuk waar de plaat is gebroken. Wanneer de vezels niet kapotgaan, maar enkel gloeien, heeft u waarschijnlijk te maken met asbest. Het is een effectieve maar gevaarlijke methode. Het is altijd aan te raden om een inventarisatie van asbest door een specialist te laten doen. Zo weet u zeker dat de gezondheidsrisico’s klein blijven en kunt u er zeker van zijn of het gaat om asbest of niet.

Tot 1994 is er bij de bouw van veel huizen en kantoren asbest toegepast. Dit gebeurde vaak in de vorm van asbesthoudend cement. Deze asbestcementplaten bevinden zich veel in gevels, daken, schoorstenen, CV installaties en als golfplaten op bijvoorbeeld schuren. Ook kan asbest voorkomen in sommige soorten vinylzeil en in oude huishoudelijke apparaten. Dit zijn veelal apparaten die aan warmte blootgesteld worden, zoals haardrogers en strijkijzers. Ga na in welk jaartal het pand is gebouwd. Is dit voor 1994? Kijk naar de structuur van het materiaal of object. Heeft het materiaal een vezelachtige structuur? Dit kan op asbest duiden. Heeft het materiaal een brandwerende of isolerende functie? Ook dit is een voorteken.

Infographic: Welke plekken in huis kunnen asbest bevatten en wat te doen bij verdenking

tags: #hoe #ziet #een #asbest #eruit