De fundering is de basis voor iedere constructie. Zonder een sterke fundering bestaat de kans op allerlei funderingsproblemen, zoals verzakking en schade aan muren en vloeren. Funderingstechniek is een verzamelnaam voor de verschillende manieren om alle verschillende soorten fundering aan te brengen. Een breed begrip dus. Er zijn veel verschillende soorten funderingen, zo heb je fundering op staal, fundering op palen, strokenfundering, puttenfundering en fundering met een zwevende bodemplaat.
Soorten funderingen en wanneer ze worden toegepast
In Nederland worden vooral fundering op staal en fundering op palen toegepast. Een fundering op staal heeft eigenlijk niks met staal te maken. De term stamt af van een oude toepassing van het woord staal om stevige grond aan te duiden. Alle soorten fundering moeten een zandlaag als ondergrond hebben, dit omdat zand nauwelijks vervormt als er fluctuatie plaatsvindt in de hoeveelheid grondwater. Bij fundering op staal wordt er geen heiwerk toegepast. De funderingstechniek bestaat uit het plaatsen van blokken, stroken of platen gewapend of ongewapend beton dat op de zandlaag rust.
Er zijn verschillende typen funderingen, onder andere:
- Strokenfundering: een betonnen strook onder dragende muren.
- Plaatfundering: een gewapende betonplaat die het gewicht over een groter oppervlak verdeelt.
- Poerenfundering: losse betonpoeren of puntfunderingen onder staanders.
- Puttenfundering: betonnen ringen met balken naar draagkrachtige lagen.
- Fundering op palen: palen drijven het gewicht naar diepere draagkrachtige lagen.
- Schroeffundering: draaiende palen die trillingen minimaliseren en vaak in stedelijke gebieden worden toegepast.
Fundering op palen wordt meestal toegepast als de draagkrachtige grond te diep ligt, bijvoorbeeld bij moeras-, klei- of veengrond. Poerenfundering is geschikt voor puntbelastingen onder kolommen of balken. Puttenfundering vraagt weinig graafwerk en wordt gebruikt wanneer de draagkrachtige laag diep ligt. Schroefpalen bieden trillingsvrije fundering, vaak toegepast bij aanpassingen aan bestaande bouw of in stedelijke omgevingen. Puttenfundering en stroe- en plaatfunderingen komen vaker voor bij nieuwbouw of uitbreiding.
Fundering op staal vs. fundering op palen
Fundering op staal is een relatief goedkope optie en wordt toegepast wanneer de zandlaag niet dieper ligt dan circa 3 meter vanaf maaiveld. De plaat, stroken of poeren dragen het gewicht rechtstreeks via gewapend of ongewapend beton. Een voordeel is de lage complexe installatie; nadeel is de kans op ongelijke zetting als er verzakkingen optreden. Bij diepe zandlaag of onstabiele ondergrond is een fundering op palen vaak beter: palen kunnen diep de grond in, naar een draagkrachtige laag, waardoor verwachtingen van zetting beter bewaakt blijven. De kosten per paal variëren vaak tussen de 100 en 300 euro, afhankelijk van lengte en afrondende factoren.
Houten palen zagen we vooral bij oudere gebouwen; prefab betonpalen zijn tegenwoordig het populairst. Stalen buispalen zijn geschikt voor locaties met hoogte- of ruimtebeperkingen en voor inpandig heiwerk. Schroefpalen bieden trillingsvrijheid en zijn handig in stedelijke omgevingen. Injectiepalen en grondinjecties zijn ook mogelijk bij specifieke bodemcondities. De keuze tussen staalfundering en palen is grotendeels afhankelijk van bodemgesteldheid, draagvermogen en de gewenste bouwmassa.
Voorbereiding en bodemonderzoek
Voordat je een fundering kiest, wordt de bodem onderzocht. Een sondering (sondering met een kegelpunt) geeft inzicht in de draagkracht van de ondergrond en de diepte van de vaste laag. Een constructieberekening is essentieel om de veiligheid van bouwwerken te waarborgen. De constructeur berekent dragende onderdelen en de belasting die zij kunnen dragen. Voor aanbouwen of kleinere bouwwerken kan een andere funderingstechniek nodig zijn dan voor nieuwbouw of groteren panden.
Bij fundering op zandgrond is terreinverkenning cruciaal. Historisch onderzoek, topografische kaarten en veldbezoeken helpen om de zandlaag te lokaliseren en te bepalen waar de draagkrachtige laag zich bevindt. Daarnaast spelen milieuaspecten en schone grond-verklaringen een rol bij mogelijke verontreinigingen. Een KLIC-melding (Kabels en Leidingen Informatie Centrum) is verplicht om kabels en leidingen te lokaliseren voor graafwerk.
Uitvoering van een fundering
Stap 1: Bepaal waar de fundering komt en zet de hoeken uit met piketpalen. Stap 2: Graaf tot de gewenste diepte (minimaal 600 mm onder maaiveld om vorstvrij te blijven) en maak houten bekisting met versteviging zoals schoren en klemverbindingen. Stap 3: Plaats bouwfolie in de bekisting om water tegen te houden. Stap 4: Plaats afstandhouders (breektabletten of stenen) om de hoogte van de wapening te bepalen. Stap 5: Breng wapening aan volgens de berekening van de constructeur en zorg voor voldoende vrije ruimte rondom de wapening. Stap 6: Stort beton, met of zonder pomp. Let bij het storten met pomp op luchtbellen en controleer de naadloze verdichting. Stap 7: Drogen van het beton; houd het beton nat en bescherm tegen uitdroging; volledige sterkte na ongeveer 28 dagen.
Voor kleine projecten zoals een tuinhuis of vlonder kan vaak kant-en-klare betonmortel volstaan. Voor grotere of dragende constructies vereist een goede wapening, vochtwering en isolatie. Een bekisting moet stabiel zijn; een zwakke bekisting buigt uit bij het storten van beton.
Specialistische aspecten en tips
Vervolgens enkele praktische tips en concepten die in de praktijk vaak naar voren komen:
- Vraag altijd om een constructieberekening voor de gehele constructie, omdat dit kan besparen op materialen en een veilige verbinding verzekert tussen fundering en woning.
- Voor aanbouwen is vaak een andere fundering nodig dan voor een tuinhuis; een constructieberekening is in veel gevallen verplicht voor vergunningverlening.
- Wapening matten moeten overlappen met circa 300 mm en 25 mm vrije ruimte aan de zijkanten voor voldoende dekking.
- Bij schroeffundering is een kleine, compacte machine vaak voldoende; dit vergemakkelijkt werken in beperkte ruimten.
- Drainage en vochtwering zijn cruciaal, vooral bij natte of kleigrond; zorg voor een goede afwatering en waterkering.
Praktische verwijzingen en extra nuances
Ten Napel heiwerken is gespecialiseerd in het plaatsen van funderingen met compacte heimachines, geschikt voor ruimtes met een doorrijhoogte vanaf 1,70 meter en een doorrijbreedte van 72 centimeter. Voor vragen of advies over welk type fundering het beste bij uw project past, staan zij klaar om te adviseren.
Bij problemen met de fundering bestaan gespecialiseerde bedrijven zoals Uretek voor funderingsherstel. Het kiezen van de juiste fundering wordt beïnvloed door bodemsoort, draagkracht, diepte en omgeving.
Plomp Funderingstechnieken
Samenvatting van kernpunten
Een fundering vormt de drager van de gehele constructie. Er zijn diverse typen funderingen: op staal, op palen, strokenfundering, puttenfundering en zwevende vloerplaat. De keuze hangt af van de bodem, de belasting en de omgeving. Bodemonderzoek, sondering en constructieberekening zijn onmisbaar voor veiligheid en effectiviteit. Voor kleinere uitbreidingen kan een eenvoudige en doeltreffende aanpak volstaan; voor grotere projecten is professioneel advies en nauwkeurige berekening noodzakelijk.
| Type fundering | Toepassing | Voordeel | Nadeel |
|---|---|---|---|
| Fundering op staal | Ondiepe draagkrachtige lagen | Kosteneffectief, eenvoudig | Kan ongelijke zetting hebben bij verzakkingen |
| Fundering op palen | Diepe draagkrachtige lagen | Diepe palen bereiken stevige bodem, meer veiligheid | Hoger kosten en meer machinegebruik |
| Puttenfundering | Relatief weinig graafwerk | Laag bodemraam, minder bodemdaling | Niet altijd geschikt voor hele zware lasten |