Standaard deurmaten zijn in de afgelopen dertig jaar gangbaar geworden. Voorheen waren deuren in allerlei maten beschikbaar, maar ook tegenwoordig bestaat er niet slechts één standaardmaat. Er zijn diverse standaardmaten voor deuren in gebruik. In dit artikel ontdekt u welke standaardmaten er zijn en wanneer deze toegepast worden.
Standaard afmetingen buitendeuren volgens het Bouwbesluit
Het Bouwbesluit stelt specifieke eisen aan deuren in nieuwe woningen, waaronder een minimale vrije hoogte van 2,3 meter. Daarom worden de hoogtes van 231,5 en 234 cm vaak gebruikt in nieuwbouwwoningen, waarbij de eerste hoogte veelal voor de voordeur en de tweede voor de achterdeur is. De vereiste minimale breedte voor deuren in nieuwe woningen is 93 cm.
Vrije hoogte en vrije breedte: wat betekenen ze voor kozijnen?
De vrije hoogte houdt rekening met constructiedelen die af en toe voorkomen. Biedt een ruimte een bepaalde vrije hoogte, dan wil dit zeggen dat binnen deze ruimte geen bouwdelen voorkomen waarvan de verticale afstand tot de eronder gelegen vloer of het maaiveld kleiner is dan deze maat. Een vluchtroute moet voldoende vrije breedte en vrije hoogte hebben zodat mensen in het gebouw bij brand een veilige plaats kunnen bereiken.
Gaat het om een deur? Dan wordt de vrije doorgang ter plaatse van de deur gemeten met de deur in geopende stand. De kleinste maat is de maatgevende breedte van de vrije doorgang ter plaatse van de deur. Deze vrije doorgang kunt u realiseren met een enkele of een dubbele deur. De dubbele deur mag in zijn geheel worden aangemerkt als 'doorgang'. De breedtematen van de loopdeur (actieve deur) of de vaste deur (passieve deur) zijn dan niet van belang.
Aaneenschakeling van regels voor vluchtroutes en toegankelijkheid
Bij een vluchtroute in een wegtunnel langer dan 250 m moet de vrije breedte 1,2 m (bestaande bouw 0,7 m) en de vrije hoogte 2,1 m (bestaende bouw 1,9 m) zijn. Bij de vrije doorgang van een vluchtroute bij een woonfunctie voor particulier eigendom mag u uitgaan van het niveau van eisen voor bestaande bouw. Het Bbl geeft regels voor de vrije doorgang waaraan nieuwbouw moet voldoen zodat een bouwwerk voor alle soorten gebruikers, dus inclusief rolstoelgebruikers, voldoende bereikbare toegankelijke ruimten heeft. De vrije hoogte van de vrije doorgang moet minimaal 2,1 m zijn.
Afscheiding, borstwering en openingen in afscheidingen
Het Bouwbesluit regelt ook de hoogte van afscheidingen en de grootte van openingen. Een vloerafscheiding is verplicht bij een hoogteverschil van meer dan 1 meter tussen de rand van een voor personen bestemde vloer en een aangrenzende vloer, terrein of water. De algemene hoogte-eis voor vloerafscheidingen is 1 meter, maar een lagere eis van 0,85 m geldt ter plaatse van borstweringen bij ramen. Openingen in afscheidingen mogen niet groter zijn dan wat is toegestaan volgens tabel 4.19 van het Bbl; de opening wordt bepaald aan de hand van een bol met een bepaalde diameter die door de opening moet passen.
De eerste 0,7 meter boven de vloer mogen geen opening breder dan 0,1 meter hebben. Voor kinderopvang en basisscholen gelden bovendien aanvullende eisen aan openingen in afscheidingen, zodat kinderen minder kunnen klauteren. Een belangrijk doel is voorkomen dat kinderen over afscheidingen klimmen tussen 0,2 m en 0,7 m boven de vloer of tredevlak.
Doorvalbeveiliging en eisen aan ramen
Doorvalbeveiliging is verplicht bij ramen die tot de vloer doorlopen of bij lage borstweringen. Dit geldt vooral in gebouwen met meerdere verdiepingen en in woningen waar kinderen wonen. Het Bbl stelt dat onderkanten van ramen of borstweringen minimaal 85 cm boven de vloer moeten liggen bij nieuwbouw; bij bestaande bouw geldt een lagere ondergrens van 60 cm. Bij vervanging van kozijnen gelden de nieuwbouweisen van 85 cm als minimaal uitgangspunt.
Wanneer een raam tot de vloer reikt of de borstwering lager is dan 85 cm, moet er een aanvullende voorziening worden toegepast, zoals een horizontale stang of veiligheidsglas. Dit voorkomt dat iemand door het raam kan vallen. Er bestaan meerdere oplossingen in kozijnen en ramen, zoals hout-aluminium kozijnen, houten kozijnen en andere combinaties die doorvalbeveiliging mogelijk maken zonder afbreuk te doen aan het architectonisch ontwerp.
Draagvlak en verantwoording voor aannemers
Doorvalbeveiliging is geen optionele keuze maar een wettelijke verplichting. Aannemers en opdrachtgevers moeten dit in ontwerp, montage en bevestiging meenemen en voldoen aan normen zoals NEN 3569 (veiligheidsglas), NEN-EN 1991 (belastingen), NEN-EN 14351-1 (ramen en deuren) en NEN 1087 (ventilatie). Een erkend BB-aansluitdocument bevestigt dat aansluitingen voldoen aan wettelijke eisen.
De regelgeving bepaalt niet alleen de hoogte en breedte van openingen maar ook de manier waarop veiligheidsvoorzieningen worden toegepast. Afhankelijk van de situatie kan een deur met een beschermend hekwerk, een stang of veiligheidsglas een adequate oplossing bieden.
Online training 'Veilig werken & Vakmanschap CO' - door Rensa en ROVC
Praktische samenvatting per situatie
- Nieuwe woningen: vrije hoogte minimaal 2,3 m; deuren vaak in 231,5 cm of 234 cm hoog. Minimum breedte van 93 cm.
- Vrije hoogte en vrije breedte bepalen de bruikbaarheid van doorgangen en vluchtroutes.
- Voor ramen tot de vloer en borstweringen onder 85 cm moet aanvullende doorvalbeveiliging worden toegepast.
- Openingen in afscheidingen: gebruik bol-diameter-test en beperkingen voor openingsruimte in de eerste 0,7 m boven de vloer.
- Bij renovatie en bestaande bouw: hoofdregel 0,85 m hoogte voor borstweringen bij ramen; bij raamvervanging gelden specifieke overgangsregels.
Toepassing op specifieke kozijntypes
Hout-aluminium kozijnen combineren esthetiek met veiligheid en voldoen aan doorvalbeveiligingseisen. Houten kozijnen bieden flexibiliteit voor maatwerk en kunnen ook met veiligheidsvoorzieningen worden uitgerust.